De nieuwe natuur van De Onlanden tussen Peize en Groningen.

Thuis in het Noorden: fietsen in het Drentse rijk van Groningen

De nieuwe natuur van De Onlanden tussen Peize en Groningen. Foto: Jaspar Moulijn

Een fietstocht door de Kop van Drenthe begint op het Hoofdstation van Groningen. Thuis in het Noorden toont de rijkdom van het Drentse landschap onder de rook van Stad.

We mogen meteen aan de bak. Direct na de start op het Hoofdstation in Groningen duiken we links de fietsenkelder in: het fietspad loopt hier dwars door de fietsenstalling die zich onder een grotesk golvend gewelf bevindt dat Groningen het stadsbalkon doopte. Dat daarmee een van de mooiste treinstations van Nederland deels aan het zicht wordt onttrokken is zonde. De hoeveelheid fietsen is indrukwekkend. En het is nog niet alles, even verderop staat bovengronds nog een stalen fietsparkeerflat van drie etages.

We rijden langs het spoor in westelijke richting, op een stukje nagelnieuw fietspad dat recht op de fabriek van Niemeijer afkoerst. Via eveneens nieuw viaduct fietsen we even later aan de andere kant van het spoor een stukje terug tot we op het Noord-Willemskanaal stuiten. Tot aan Haren volgen we het water. Het knikje bij de studentenroeivereniging Gyas, na het viaduct van de stadsringweg, kondigt een van de meest populaire zuidelijke fietswegen aan, vooral daar waar de weg overgaat in de sfeerrijke Hoornsedijk. Opgepast: we kruisen een paar drukke verkeerswegen.

loading

De hier en daar elegant slingerende dijk voert langs een woonbootenclave met hippie-uitstraling, de Groninger kanovereniging met vermoedelijk het mooist gelegen kanoclubgebouw van Nederland, een pittoresk sluisje en snoezige woninkjes. Rechts zien we de zeilboten op het Paterswoldsemeer.

Drents Groningen’ in Glimmen

Waar de A28 ineens weer gewoon lawaai produceert gaan we de brug van de Meerweg over. (Voor wie het nu allemaal al te warm is: rechtsaf bevindt zich de zuidoever van het Paterswoldsemeer, goedgevuld met allerlei horeca.) In Haren rijden we langs een aantal fantastische villa’s, veelal rietgedekt. Paviljoen Sassenhein laten we rechts liggen, we gaan Drents Groningen binnen over een eeuwenoude zandroute.

Via enkele soms supersmalle fietspaadjes bereiken we het geasfalteerde binnendoortje naar Eelde-Paterswolde. Lunchen doen we in de halfschaduw aan de picknicktafel naast het bruggetje dat het Groningse deel van de Drentsche Aa overkluist.

Buitenverblijven in Paterswolde

Na het tunneltje onder de A28 – inmiddels is de weg Drents – zien we dat we verse koffie hadden kunnen drinken bij de kiosk in het voormalige brugwachtershuisje van de Oosterbroeksebrug. Veel klandizie is er niet, de meeste mensen vinden het vermoedelijk te warm. De bossen rond de landgoederen en chique buitenverblijven van Paterswolde bieden welkome verkoeling. Dat we ons een afslagje vergissen bij Museum Vosbergen is dan ook allerminst erg. Het bos is heerlijk, maar bescheiden van omvang zodat we alweer vlot in de zon fietsen.

Waar de rijtjesbebouwing zich aandient kunnen oververhitte fietsers rechts om via de westkant van het Paterswoldsemeer terug naar Stad te gaan, wij gaan links. Via een nieuwbouwwijkje belanden in een gebied van esdorpen, waar boerderijen kenmerkend dicht bijeen staan aan de rand van de es.

Vaak betrof de agrarische huishouding hier vroeger een zogeheten keuterij; piepkleine boerderijen met een koe of een geit, een varken, wat kippen en een klein stukje land waarmee de boer zijn (grote) gezin met moeite kon onderhouden. Thans is het merendeel van de panden mooi opgeknapt en wordt het bewoond door Drentenieren en ander volk in bonis.

loading

Via Peize naar Roderesch

Het pad tussen de Mandelandenweg en de Peizerweg herbergt een leuk zitje in de knik dat zo te zien vermoedelijk ook wordt bezocht door jeugd uit de omgeving. Voor we goed en wel in het esdorpje Winde zijn besluiten we tot een noordelijke afslag naar de Drentse Dijk. Voor ons blinken De Onlanden, die zien we straks terug. De Zuiderdijk is de plek waar vermoeide fietsers rechtdoor kunnen, dwars door De Onlanden terug naar Groningen. Wij gaan naar Peize.

Naast de kerk heeft Café Ensing een ruim coronaterras in het gras. We fietsen pal voor het café langs naar een minipaadje achter de molen. Hier stond links tot 200 jaar geleden het Huis te Peize, een van de grootste havezaten van Drenthe. Het Molenpad halverwege voert naar De Peizer Hopbel, met andermaal een ruim terras. Wij zetten koers naar Altena.

Bij de boomkwekerij na het dorp nemen we een pad langs een verrukkelijk dichtbegroeide bomenwal. Het betekent de opmaat voor koelte. Via het zalige Mensingebos houden en een stuk heide komen we in de Alteveerse bossen. We moeten klaphekjes bedienen: de geiten hebben hier geen moeite met de wildroosters.

Op de Melkweg zien we behalve mooi woongoed ook bouwwerken in de categorie smakeloos pretentieus. Het is weer tijd voor een volgende dorstlessende stop: de Herberg van Es in Roderesch lonkt. Het oversteken van de drukke N373 is wel even een kwestie van geduld.

loading

Van Roderesch naar Roderwolde

Via de oude Roder Es komen we op de Brink. Horeca te kust en te keur. Het dorp van Ot en Sien mag zich verheugen in een grote toeristische belangstelling; we gaan moeiteloos op in het grotere geheel. Dan ook nog maar even wat drinken, nietwaar?

We gaan Roden uit via een weg met luxe optrekjes. Geen wonder dat het fraaie fietspad in het verlengde ervan zich rond een golfbaan slingert. Helaas komen we uit bij een bedrijventerrein.

Op de Roderwolderdijk valt weer stilte over ons. We volgen de klinkerweg tot in het dorp. Heb geluk en constateer dat Het Rode Hert is geopend (alleen op zondag) of fiets licht teleurgesteld door. In Roderwolde staat een aantal karaktervolle huizen. De voormalige bakkerij is makkelijk herkenbaar: Brood, Koek, Banket staat op de gevel.

De kolossale oliemolen Woldzigt is een stop waard, zelfs al bewonder je het machtige bouwwerk van een afstandje. Het oude haventje tegenover de molen is een jaar of tien geleden in ere hersteld. Ooit losten hier schepen vele ladingen olierijk koolzaad, nu is het een gewilde opstapplek voor kanovaarders en beoefenaars van de nieuwste natuursportrage: sup ofwel standing up paddle . Vanaf hier ligt het water van De Onlanden voor hen open.

Na het Peizerdiep betuigen we hulde aan de overheid: de rotkruising met de N372 is een prachtig tunneltje. We rijden nu in Gronings Drenthe . Het begin toont nog boomsingels en broekbos maar al gauw is het plasdras en water. Plat en open. Landbouwgrond werd hier met succes omgezet in nieuwe natte natuur van De Onlanden.

loading

Het aardse paradijs De Piccardthof

De weg in Groningen voert langs de Piccardthofplas met op de oever het langste kunstwerk van de stad: het 92-delige lichtscherm van cortenstaal van Noud de Wolf. Het beschermt de fauna van de natuurplas tegen de koplampen van het verkeer. Het tuinencomplex De Piccardthof oogt als het aardse paradijs. Vrij toegankelijk, maar besef: u bent te gast. Fietsen is toegestaan op de hoofdpaden. De bloementuinen en hun schilderachtige tuinhuisjes tonen soms een ongelooflijke schoonheid en rijkdom.

Via alweer een tunneltje omarmt het Stadspark ons. Groningens groene oase werd begin vorige eeuw aan de stad geschonken door grootindustrieel Jan Evert Scholten. We volgen de stroom fietsers en belanden als vanzelf bij de entree.

Daar houdt Hollander al sinds mensenheugenis de wacht met zijn ijskraam. Met een olderwetse schep, géén bolletjes, metselt hij of zijn kleindochter heerlijk verkoelende lekkernijen op een hoorntje. De laatste meters zijn daarmee een peulenschil.

menu