Het Lutherse Kerkje in Winschoten weer in het zicht

FOTO DVHN

Sloopwerkzaamheden in hartje Winschoten hebben ook gevolgen voor het Lutherse Kerkje aan de Vissersdijk. Het monument komt weer in beeld.

Lang verscholen

Het Lutherse Kerkje in Winschoten, met zijn zo bijzondere geschiedenis, stond lang verscholen tussen gebouwen. Als gevolg van sloopwerkzaamheden komt het nu weer in het zicht.

Het kerkje aan de Vissersdijk, in het centrum van Winschoten werd in 1836 gebouwd. Daarvoor beleden de lutheranen hun godsdienst net buiten de stad, in de buurtschap Winschoterzijl. Eerst in een boerenschuur en een brouwershuis, in 1695 bouwden ze er een kerk.

Lutheranen welkom

Ze kozen niet zomaar voor Winschoterzijl. ,,Die buurtschap lag net in het gebied Westerwolde, waar lutheranen welkom waren’’, weet stadshistoricus Robert Jalink. ,,Winschoten stond toen onder jurisdictie van de stad Groningen. Die was strenger op het gebied van godsdienst.’’

De kerk in Winschoterzijl stond er meer dan een eeuw. Lutheranen uit de hele regio kwamen ernaartoe voor hun diensten. De buurtschap, nu stil en verlaten, was toen nog heel levendig. Er stonden huizen en winkels.

‘Pareltje’

De Franse bezetting bracht meer vrijheid van godsdienst met zich mee. En daarom besloten de lutheranen te verhuizen naar het veel centraler gelegen Winschoten en bouwden daar een nieuw godshuis. Ze waren echter arm en hadden twaalf jaar nodig om voldoende geld te vinden. In 1836 namen ze het nieuwe kerkje in gebruik, aan de Vissersdijk.

Die straat was toen heel anders dan nu. Er stonden huizen en middenstanders hadden er hun nering. Het was een levendige straat, in een stad die op de drempel van een grote bloeiperiode stond. Wie die straat doorkruiste, kon niet om het godshuis heen. Het stond er heel prominent. Ook toen de Vissersdijk deels werd afgebroken, bijna een halve eeuw geleden, bleef het kerkje goed zichtbaar, als een van de ‘pareltjes’ van de stad.

Ietwat treurig

Begin deze eeuw veranderde dat. Het kerkje, dat inmiddels de status van rijksmonument had, kreeg het hoge overdekte winkelcentrum ’t Rond als buurman en werd aan een andere kant geflankeerd door verpauperde, lege winkelpanden. Het stond er verscholen en ietwat treurig bij, uit het zicht.

Die tijd is nu voorbij. Als onderdeel van het aantrekkelijker maken van het stadscentrum door de gemeente Oldambt verdwijnen momenteel die oude winkelpanden en de appartementen daarboven. Het kerkje is weer te zien in al zijn pracht.

Vijfentwintig man

Hemmo Poppen is daar maar wat blij mee. Hij is de kerkeraadvoorzitter van de Evangelisch-Lutherse Gemeente Pekela-Winschoten. Die is de eigenaar van het kerkje en houdt er regelmatig diensten. ,,We zijn dan met een man of vijfentwintig’’, zegt Poppen. ,,En wat zo leuk is, wij kunnen op onze beurt nu ook weer de grote toren van Winschoten zien.’’

menu