Het Nederlandse nikabverbod: hypocriet in het licht van de mondkapjesplicht

De Groningse Kosovare Duraku concludeert in haar onderzoek dat het nikabverbod direct moet worden teruggedraaid. Eigen foto

Kosovare Duraku rondde na een master internationaal strafrecht onlangs aan de RUG ook haar master mensenrechten af. Daarvoor onderzocht ze of het Nederlandse ‘boerkaverbod’ in overeenstemming is met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Wat bleek? Dat is het niet. Het dringende verzoek van de overheid om mondkapjes te dragen vanwege corona, maakt deze conclusie wat Kosovare betreft extra wrang.

Kosovare, op 26 juni werd door de Eerste Kamer het wetsvoorstel van Geert Wilders en Sietse Fritsma (PVV) goedgekeurd om een verbod gezichtsbedekkende kleding in te stellen binnen het openbaar vervoer, overheidsinstellingen en zorginstellingen. De wet trad op 1 augustus 2019 in werking. Wat was je eerste reactie?

,,Heb ik dit niet fout gelezen? Dit kan toch niet? Ik was met name erg teleurgesteld in de linkse partijen die voor het verbod hadden gestemd. Ik vond het heel ernstig dat de overheid zich zou bemoeien met de manier waarop vrouwen zich kleden in Nederland. Als atheïst raakt het verbod mij persoonlijk niet, maar een aanval op een groep vrouwen zie ik echt als een aanval op alle vrouwen.”

Je trekt in je onderzoek de conclusie dat het nikabverbod in strijd is met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Hoezo?

„De wet druist in tegen artikel 8, 9 en 14; het recht van beschikking over jezelf en dus hoe je je kleedt, de vrijheid je godsdienst uit te oefenen en het verbod op discriminatie op grond van religie, geslacht en ras/etniciteit. Verder geldt er een uitzondering voor het dragen van gezichtsbedekkende kleding indien dit ‘passend is in verband met het deelnemen aan een feestelijke of een culturele activiteit’. Past het uitoefenen van je geloof hier niet ook in? De Raad van State - het orgaan dat een niet-bindend advies uitbrengt en controleert of het wetsvoorstel uitvoerbaar is en in lijn is met onze grondwet – bracht twee keer een negatief advies uit over het nikabverbod en ook Amnesty International en het College voor de Rechten van de Mens waren er superkritisch over.”

Hoe luidt dan toch de rechtvaardiging voor het nikabverbod?

,,Het argument van de Nederlandse overheid was dat open communicatie moet worden bevorderd door het verbod en dat de veiligheid meer wordt gegarandeerd. Verder zei Wilders, en dat vond ik erg grappig: ‘wel of niet vrijwillig gedragen: een nikab is onderdrukking’.”

Grappig?

,,Alleen het feit dat hij dat denkt te kunnen bepalen, is al onderdrukkend. En heel paternalistisch. Voor de gevallen waarin een vrouw wél wordt gedwongen een nikab te dragen vraag ik mij binnen het onderzoek af; waarom straf je het slachtoffer voor de tweede keer met zo’n wet? Er bestaan ook dwanghuwelijken en daarom hebben we ook niet ineens alle huwelijken in de ban gedaan, dat zou nergens op slaan. Nee, wat we specifiek hebben verboden zijn mensen die andere mensen dwingen om te trouwen.”

En, is het in Nederland veiliger sinds het nikabverbod?

,,Nee, mijn onderzoek laat juist het tegenovergestelde zien: de veiligheid wordt helemaal niet beter. De kans op een terroristische aanslag neemt toe in landen met een nikabverbod en Meldpunt Islamofobie laat zien dat moslima’s met en zonder gezichtssluier vaker doelwit zijn van islamofobie en verbaal én fysiek geweld in Nederland sinds de invoering van de wet. Ik hoop ook dat het Hof door Covid-19 inziet dat het oprecht ok is als de hele bevolking het gezicht bedekt, dat we dan nog steeds met elkaar kunnen communiceren en niet heel erg bang voor elkaar zijn.”

Sinds vrijdag adviseert het kabinet ons dringend een mondkapje te dragen in alle publieke binnenruimtes. In het OV is het verplicht. Wat vind je daarvan, in het licht van je onderzoek?

„Ik moest er om lachen, vanwege de hypocrisie. Wilders reageerde: ’Ik wil niet in een land leven waarin de overheid bepaalt wat je moet dragen’. En toen dacht ik: dat vond je niet in 2005 toen je dit wetsvoorstel indiende, vriend.

Als ik zometeen in de winter een muts draag en ik heb mijn mondkapje op en een dikke winterjas aan; wat is het verschil tussen mij en een vrouw in nikab? Het nikabverbod is voortgekomen uit de angst voor het onbekende en ik vind het heel erg zonde dat we ons bij deze wet hebben laten leiden door anti-moslimsentimenten. Het nikabverbod moet worden teruggedraaid.”

Meer weten over het onderzoek van Kosovare Duraku? Voor OneWorld.nl schreef ze de analyse ‘Waarom het nikabverbod per direct moet worden teruggedraaid’.


menu