Het Winschoter ‘kasteel’ als onneembare vesting

In het ‘kasteel’ van Winschoten worden de geheimen van Nederland ontrafeld. Niet openlijk, maar in speciale kamers met stalen wanden, geblindeerde ramen, zware deuren en een dubbele sluis.

De muren van het archiefbedrijf Doc-Direkt zien er uit als nieuw. Wat een poets- en wasbeurt niet al kan uitrichten. In Winschoten en omgeving hebben ze het overigens nog altijd over de CAS (Centrale Archief Selectiedienst), maar al jaren gaat het archiefbedrijf van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties door het leven als Doc-Direkt.

Doc-Direkt

Doc-Direkt houdt zich bezig met het op orde brengen, archiveren, van overheidsinformatie en werkt daarom voor ministeries en overheidsinstellingen. Doc-Direkt valt onder de vlag van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het is een organisatie van ongeveer vierhonderd archivarissen, waarvan er honderd in Winschoten werkzaam zijn. Andere vestigingen zijn in Rijswijk, Den Haag en Apeldoorn. Plat gezegd zijn de medewerkers papiervreters die overheidsarchieven op orde brengen in een digitaal netwerk opslaan, zodat dit voor toekomstige generaties raadpleegbaar blijft. In totaal heeft Doc-Direkt 470 kilometer aan archiefwerk opgeslagen, waarvan 220 km in Winschoten. De jaarlijkse omzet van het bedrijf bedraagt 35-40 miljoen euro. Op dit moment wordt er twaalf kilometer aan archiefstukken verwerkt en bewerkt.

Wat is gebleven is de bijnaam van het bedrijf: het kasteel. Directeur André Dijkhuijs noemt het zo af en toe ook weleens het fort van de stad. Niet alleen omdat er veel ‘geheime’ archiefstukken van diverse ministeries worden verwerkt, maar ook, omdat het gebouw naar binnen is gericht.

Een ingrijpende drie jaar durende verbouwing

Het liefst had Dijkhuijs meer ramen aan de voorzijde gehad. Maar de bijna drie jaar durende ingrijpende verbouwing van het witte pand kostte met ongeveer vijf miljoen euro al veel geld. Vergeten is de niet al te vlekkeloze start van de renovatie. ,,Toen we begonnen zat Nederland diep in de vluchtelingencrisis. Units waren niet aan te slepen. Toen we eindelijk nood onderkomen hadden was de grond niet sterk genoeg en moesten we alles op palen zetten. Vervolgens bleken in het gebouw 280 vensterbanken vervuild met asbest. Dat waren tegenvallers, maar we zijn het al weer vergeten. We genieten volop van het gebouw.”

Tevreden met de metamorfose is de directeur zeker. En dat mag iedereen weten en zien. Daarom is er op 29 september een open dag en wordt het pand feestelijk heropend. De circa honderd medewerkers zitten al weer enkele weken in hun vernieuwde onderkomen.

En dat beklijft, hoewel het tijdelijke onderkomen ook voordelen had. ,,We hebben units geplaatst en daarin was het klimaat pico bello. Nu ook trouwens.” Omdat iedereen op dezelfde vloer werkzaam was, was het onderlinge contact intensiever. ,,Dat komt de saamhorigheid ten goede”, beseft Dijkhuijs. In de oude, maar nieuwe omgeving, zijn de medewerkers over enkele etages werkzaam. ,,Daarom hebben we nu overal koffiecorners. Zie het als ontmoetingsplekken.”

Het gebouw van archiefbedrijf Doc-Direct in Winschoten. Foto: Huisman Media

Stoommachine veroorzaakt ravage

Het is niet het enige wat opvalt nadat het gehele gebouw is gestript. Mooie trappen met hout, nieuwe vloeren, modern tapijt en nieuw glas is er gekomen. En de verlichting bestaat uit LED. Sterker, in korte tijd zijn veel vloeren voor de tweede keer vervangen. Noodzakelijk. Gevalletje van pech. ,,In april had de aannemer het gebouw nagenoeg klaar en waren de werkzaamheden afgerond, tot in het paasweekeinde op onverklaarbare wijze een stoommachine vijfduizend liter water liet verdampen.

,,Toen we na Pasen weer in het bedrijf kwamen was er een grote ravage. Het tapijt was vol water gelopen. Er was nog meer schade aan plafonds enzovoort. Dus alles moest worden vervangen. Spijtig, maar nu is alles voor elkaar.” Ook aan isolatie is aandacht besteed. Het dak is helemaal ‘ingepakt’, zodat het klimaat beter onder controle is te houden. Alleen al de vochtigheidsgraad in het gebouw is nu een constante. De maatregelen hebben effect op de maandelijkse energienota. Dijkhuijs verwacht dat de investering zich in bijna vijftien jaar heeft terug verdiend.

Boekenplank

Het gebouw aan de Transportbaan staat er sinds 1986 en was volgens Dijkhuijs dringend aan een grondige renovatie toe. ,,Alleen al de installatie was sterk verouderd. Sommige onderdelen waren al niet meer te krijgen. Dus we hebben veel vernieuwd.” Blij is hij ook met het opgeknapte kunstwerk voor het gebouw, voorstellende een boekenplank van roest vrij staal. ,,Het zag er niet meer uit. Maar nu is het weer een pronkstuk. Heb je het gezien?”

Van de door de diverse ministeries aangeleverde papieren stukken wordt tachtig procent vernietigd. Een deel blijft een bepaalde periode bewaard, zoals belastingaangiftes, zeker zeven jaar, en er is correspondentie die voor de eeuwigheid wordt bewaard. Het meeste bewerkte archief gaat naar het nationaal archief.

Geblindeerde ramen

In ‘het kasteel’ bevindt zich veel geheim materiaal. ,,Tot voor kort moesten onze medewerkers daarvoor naar het gebouw van de eigenaar van dat materiaal. Nu hebben we zelf een aantal kamers waarin het archiefwerk wordt gedaan. Ruimtes met stalen wanden, geblindeerde ramen, zware deuren en een dubbele sluis als entree naar de kamer.”

Met 130 slagen met een bijl ontstaat alleen een klein gaatje in de kamer, zo gaat het verhaal. Dus, de geheimen blijven altijd binnenskamers. Het ‘kasteel’, een onneembare vesting.

Open huis  

Op zaterdag 29 september opent Doc-Direkt de deuren voor het publiek (13.30-17.00 uur). Tevens wordt het pand ‘s middags feestelijk geopend. Per half uur starten er drie rondleidingen met een duur van dertig minuten. Per rondleiding kunnen maximaal vijftien personen deelnemen. De deuren gaan vanaf 13.30 uur open. Aanmelden, kan tot 21 september en is verplicht: Doc-DirektOpendagWinschoten@minbzk.nl.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.