Het uitgebreide ‘sorry’ van premier Rutte en minister Wiebes in de richting van Groningen dinsdagavond tijdens een Kamerdebat over de aardbevingen past in een lange rij van excuses jegens de bewoners van het gasgebied.

Aanvankelijk kregen de betrokkenen geen ‘sorry’ over hun lippen. Neem NAM-directeur Bart van de Leemput. Die volstond kort na de zwaarste aardbeving tot nu toe, in augustus 2012 bij Huizinge, met de vaststelling dat de NAM ‘goede buren wilde zijn’. ,,We zijn van plan zaken te veranderen.’’

Ook minister Henk Kamp, onder wiens bewind in 2013 de gaskraan wagenwijd wordt opengezet, krijgt geen excuses over zijn lippen. Pas in maart 2015, na de publicatie van het vernietigende rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, zegt de VVD-minister: ,,Het spijt mij zeer dat er onvoldoende aandacht is geweest voor de veiligheidsbelangen van de mensen.’’

Fouten

Kamp kon moeilijk anders. De reacties op het rapport waren niet mals, zowel in Den Haag als in Groningen. En voor publicatie had de voorzitter van de raad, Tjibbe Joustra, de betrokken partijen nadrukkelijk gevraagd excuses te maken en te erkennen dat er in het verleden fouten zijn gemaakt.

De NAM gaf geen krimp. ,,Natuurlijk kun je je bij het verschijnen van een rapport als dit afvragen of je destijds dingen anders had kunnen doen met de kennis van nu. Dat blijft lastig, maar nu kijken we vooruit’’, aldus de toenmalige NAM-directeur Gerald Schotman.

Maar een maand later koos hij alsnog eieren voor zijn geld en bood nederig excuses aan. Schotman erkende dat de gasproductie tot aardbevingen leidt en dat de gevolgen daarvan ‘diep ingrijpen in de levens van de Groningers’. ,,De Nederlandse Aardolie Maatschappij betreurt ten zeerste dat de aardbevingen voor zoveel mensen tot problemen leiden. Ik wil daarvoor mijn excuses aanbieden.’’

Verketterd

Diezelfde Schotman bood twee jaar later trouwens ook zijn verontschuldigingen aan aan de weduwe van Meent van der Sluis, die door de NAM jarenlang werd verketterd en belachelijk gemaakt omdat hij als een van de eersten het verband tussen de gaswinning en aardbevingen probeerde aan te tonen.

Vorig jaar kwam ook premier Mark Rutte over de brug. Tijdens een uitzending van Buitenhof ging hij door het stof. ,,Wij hebben diep spijt en maken excuses voor het feit dat de veiligheid in Groningen zo lang geen hoofdrol heeft gespeeld in de discussie.’’

Rutte gaf ruiterlijk toe dat de afhandeling van de schade veel te lang duurde, maar schoof en passant een deel van de schuld naar de regio. ,,We zijn een democratie met gemeenten en provincies. Dat kunnen wij als Rijk niet overnemen’’, zei de eerste-minister achteloos.

Vertrouwen

Die opmerking leidde natuurlijk tot woedende reacties in Groningen. ,,Is dat de manier om het vertrouwen van Groningen terug te winnen’’, sneerde SP-gedeputeerde Eelco Eikenaar.

Als één van de laatste betrokken partijen trok Shell, het moederbedrijf van de NAM, het boetekleed aan. ,,Wij erkennen dat de Groningers het overgrote deel van de lasten van de gaswinning dragen. Ze verdienen onze steun. Het spijt me. Sorry’’, verkondigde Marjan van Loon, president-directeur van Shell Nederland vorig jaar.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen