Het supertrio van de Grunneger Schriefwedstried

De Pervinzioale Grunneger Schriefwedstried van t Huis van de Groninger Cultuur en stichting t Grunneger Bouk, lijkt populairder dan ooit. Jong en oud stuurden voor de 21ste editie een kleine 200 pennenvruchten in. Dagblad van het Noorden haalt de winnaars van elke van de drie categorieën voor het voetlicht.

De schrijver belieft geen bundel

Trijnko Pelgrim (1946) had zijn bekroonde inzending voor Pervinzioale Grunneger Schriefwedstried bijtijds klaar. In 2016 reed hij na de prijsuitreiking van de Schriefwedstried van Groningen terug naar zijn huis in Oude-Pekela. Op de A7 passeerde hij vrachtwagens met containers voor de noodopvang van vluchtelingen. De schrijver in hem werd meteen wakker. De volgende dag schreef hij het verhaal Veur aaltied soamen, dit jaar bekroond als beste in de categorie proza.

In Veur aaltied soamen, dit jaar bekroond als beste in de categorie proza, wordt een jongen in de supermarkt verliefd op een asielzoekster uit het plaatselijke asielzoekerscentrum. ,,Sproakeloos en vol bewondern keek hai heur aan. Ook zai leek roakt, want ze sluig ogen omdeel en heur waangen wuiren rood.’’

,,n Onmeuglijke laifdesgeschiedenis dij ontroert’’, aldus de jury. ,,Dit verhoal gait boven grinzen oet.’’

De verliefden vinden elkaar, maar het verhaal loopt niet goed af. Eerst wordt de jongen dood teruggevonden, daarna blijkt ook het meisje, inmiddels zwanger, te zijn omgebracht. ,,Een verhaal over cultuurverschillen’’, zegt Pelgrim. ,,Over eerwraak. Een groot onderwerp, dat van alle tijden is. En nee: het is niet mijn bedoeling om naar wie dan ook met een waarschuwend vingertje te wijzen.’’

Pelgrim is geboren en getogen in Slochteren, waar zijn vader onder meer wagens maakte. Als tienjarig jongetje liep hij in Slochteren K. ter Laan tegen het lijf. ,,Een kleine, kordate man, keurig in het pak. Hij keek naar de lindebomen voor het bedrijf en zei: ‘die bomen stonden er 70 jaar geleden ook al’.’’

Zijn maatschappelijke carrière begon als verpleegkundige, Pelgrim werd docent verpleegkunde, totdat hij in 1989 directeur werd van, zoals dat toen nog heette, bejaardenhuis De Renselheerd in Winschoten. ,,Ik had de gewoonte om op vrijdagmiddag koffie te drinken met de bewoners. Dan vertelde ik nieuwtjes en als dat zo voorkwam stond ik even stil bij een overlijden. Ik sloot altijd af met een verhaaltje. De mensen moesten met een glimlach het weekend ingaan. Zo is het schrijven voor mij begonnen.’’

Alhoewel hij al 30 jaar schrijft, is er nooit een bundel met verhalen van Pelgrim verschenen. Dat belieft hij niet. Hij leest wel eens ergens voor en als na afloop iemand hem vraagt of er soms ook een boekje is, luidt het antwoord ontkennend. ,,Mijn verhalen zijn toch een beetje mijn kinderen. Eenmaal gepubliceerd zijn ze van een ander en niet meer van mijzelf.’’

De hond is de boodschap van het gedicht

Eerst was er de hond, Rover, daarna kwam het gelijknamige gedicht, goed voor de eerste prijs in de categorie poëzie. Als leerling van het Dollard College in Winschoten deed Alex Blok (13) uit Scheemda mee aan de Pervinzioale Schriefwedstried in de categorie onder zeventien jaar. 46 leerlingen maakten op initiatief van leraar Nederlands, mijnheer Hensema, een gedicht.

,Een gedicht moeten schrijven is best een moeilijke opdracht’’, zegt Alex. Hij is dyslectisch en heeft, zoals hij het zelf noemt, moeite met taal. Een gedicht in het Gronings schrijven wordt dan nog een extra handicap. De oplossing was het gedicht in het Nederlands te schrijven, om het daarna in het Gronings te vertalen.

Wat dat aangaat is Alex beter vertrouwd met gitaarspelen. Sinds 2012 krijgt hij gitaarles, akoestisch en elektrisch. Coldplay is een favoriete band. ,,Maar soms maak ik ook zelf muziek.’’

Eerst was het zaak om een onderwerp voor het gedicht te vinden. Alex: ,,Je kijkt om je heen.’’

Daar lag de hond. Rover. Een kooikershondje. as ik smörgens wakker wor/loop ik noar beneden om/die te begroeten/en altied bist doe bliede/om mie te zain

,,Rover is Alex’ hond’’, zegt moeder Jeanet Blok. ,,Ik vind dieren belangrijk in het gezin. Voor Alex is Rover een kameraadje. Met werkende ouders komen hij en zijn broer wel eens alleen thuis. Met een hond is er altijd iemand in huis. Dieren houden brengt kinderen verantwoordelijkheid bij.’’

Een gedicht, aldus de jury van de Schriefwedstried, woar deur de kracht van de herhoalen de laifde en verbondenhaid mit t hoesdaaier schilderd wordt. Deur de herhoalen komt de regelmoat van de dag der ook hail mooi in terogge.

Dat van die herhaling heeft Alex op school opgepikt. ,,We hebben in de les wel besproken hoe je gedichten maakt. Een gedicht hoeft bijvoorbeeld niet te rijmen. Het mooie aan een gedicht is dat je er een boodschap in kwijt kunt. In mijn gedicht is de hond de boodschap. Dat het mooi is om een hond als kameraadje te hebben.’’

Als het gedicht op waarheid berust is het uitlaten van de hond geen probleem in huize Blok. Moeder en zoon kijken elkaar veel betekend aan. ,,Alex laat ’s avonds de hond uit’’, zegt Jeanet Blok. ,,Alleen als het slecht weer is ontstaat er wel eens discussie.’’

Het beest onder de Ommelanden

Reinder Willem Hiemstra (1943) uit Middelstum is geen onbekende in de Groningse streektaal. In 2000 won hij de literaire pries van de provincie Groningen, toegekend door stichting t Grunneger Bouk. Sinds de jaren tachtig publiceerde Hiemstra meerdere gedichtenbundels.

,,Het exacte aantal weet ik niet, je ziet ze nooit meer ergens.’’ Hiemstra won in de categorie poëzie de Pervinzioale Grunneger Schriefwedstried met het gedicht Boudel. ,,n Huil staark gedicht, mit grote poëtische zeggingskracht’’, aldus het unanieme oordeel van de jury. Zelf kon Hiemstra tot zijn spijt niet aanwezig zijn. Hij vierde met kinderen en kleinkinderen in het Friese Gaasterland dat hij 45 jaar getrouwd is met zijn vrouw Gea.

Voor de Schriefwedstried stuurde hij vier gedichten in uit zijn te verschijnen bundel Hap te t laand oet. ,,Over de ‘trillings’ in Groningen, met uitstapjes naar jong zijn en oud worden en omgaan met tegenslagen en beperkingen.’’ Boudel gaat over de gaswinning en de gevolgen daar van: begeerte brak zegel van droak. Ongebreidelde begeerte wekte het beest onder de Groningse grond. Baist ien grond/het elk bie t bain./Dreum veurbie.

Hiemstra is geboren in Niezijl, Westerkwartier, maar de 43 gedichten in Hap te t laand oet zijn bewust geworteld op het Hogeland. De gedichten volgen de boezem van de oude rivier de Fivel, waar behalve gasellende ook veel moois en een rijke historie te vinden zijn.

Zes jaar heeft hij er aan gewerkt. Met het potlood, ‘mijn wapen’, in de hand. ,,Niet constant hoor’’, haast Hiemstra zich te verontschuldigen. ,,Zo nu en dan ben ik er mee bezig. Bij mij begint een gedicht met een mooie, korte zin op papier. Daarna gaat het in mijn hoofd verder en terwijl ik met hele andere dingen bezig ben, komt zomaar ineens het vervolg.’’ Een vormvaste dichter is Reinder Willem Hiemstra niet. Rijmdwang is hem vreemd. Als dichter is hij een impressionist, voor wie het ritme van de zinnen en de klank van de woorden het belangrijkst zijn. Gedichten met veel natuur en vogels.

De schrieverij noemt Hiemstra ‘een geweldige hobby’. ,,Het is ontzettend mooi waark om mit de toal te pulen.’’ Mag het misschien ook een roeping heten. ,,Misschien wel’’, relativeert de dichter. Hij houdt nu eenmaal niet van grote woorden.

[firstName], je hebt net een artikel gelezen! Nu je hier toch bent, vragen we graag je aandacht voor het volgende:

Je hebt op dit moment een gratis account. En dat is natuurlijk prima. Je hebt daarmee toegang tot een belangrijk deel van het nieuws dat onze 100+ journalisten elke dag brengen, maar je mist nu wel veel. Zo kan je niet onbeperkt onze verdiepende PLUS-artikelen lezen en heb je ook geen toegang tot onze digitale krant. Zonde natuurlijk! Daarom bieden we je graag een proefabonnement aan, zodat je kennis kan maken met alle interessante extra’s die je nu mist.

Onze PLUS-artikelen bieden verdieping van het nieuws. Ook de extra's van het Dagblad vallen onder PLUS, zoals bijzondere columns en commentaren. Met trots gemaakt voor de lezers die willen weten hoe het écht zit. In tekst, foto en video leggen wij uit wat het nieuws betekent voor jou en jouw omgeving.

Bekijk proefabonnementen
Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.