Zo zit het: dit zijn de voordelen en nadelen van een kerncentrale in Nederland

De kerncentrale in Didcot, Engeland. Foto: Shutterstock

Een kerncentrale. Sinds Mark Rutte (VVD) Groningen benoemde als mogelijke plek voor een kerncentrale ligt het onderwerp opnieuw op tafel. Maar wat zijn de voor- en nadelen van kernenergie?

De voordelen

1. Relatief duurzaam

Een kerncentrale is relatief duurzaam. Bij het cruciale proces, het opwekken van kernenergie komt vrijwel geen CO2 (of andere broeikasgas) vrij. De totale CO2-uitstoot is vergelijkbaar met de uitstoot van windparken, zo berekende het International Panel on Climate Change (IPCC).

De uitstoot van CO2 bij verschillende energiebronnen volgens IPCC:
- Windmolenparken: 11 g/kWh
- Kerncentrales: 12 g/kWh
- Zonnepanelen: 27g/kWh
- Gascentrales: 490 g/kWh
- Steenkolencentrales 820 g/kWh

2. Goedkoop

Kernenergie is relatief goedkoop. Volgens een onderzoek dat ENCO uitvoerde op verzoek van de Tweede Kamer zijn de kosten vergelijkbaar met die van wind- en zonne-energie. Voorwaarde om de energie betaalbaar te houden is volgens de onderzoekers wel dat Nederland met één of meer kerncentrales aansluit bij de bouw van een serie kerncentrales, eventueel in het buitenland.

3. Weinig ruimte nodig

In Nederland staat één kerncentrale, in Borssele, Zeeland. Borssele heeft een vermogen van 485 megawatt. Voor die hoeveelheid heb je zo'n 160 windmolens nodig. Kernenergie neemt dus veel minder ruimte in dan andere energiebronnen. Hierbij moet worden aangetekend dat windmolens steeds sterker worden. De hoeveelheid stroom die Borssele levert is genoeg voor een grote stad, inclusief trams, treinen en een grote luchthaven, zo stelt de Rijksoverheid .

4. Kernenergie is altijd beschikbaar

Als het windstil en bewolkt is leveren zonneparken en windparken weinig energie op. Mede daardoor zijn fossiele energiebronnen nodig als aanvulling. Kernenergie is altijd beschikbaar.

loading

De nadelen

1. Radioactief afval

Een kercentrale zorgt voor radioactief afval. Dat komt uit de centrale, maar ontstaat ook bij de winning van uranium dat nodig is als grondstof. Ook bij de sluiting van een kerncentrale ontstaat afval.

Dit radioactieve afval blijft lang actief en moet op een speciale manier opgeslagen worden. De Elektriciteits Produktiemaatschappij Zuid-Nederland (EPZ) is eigenaar van de kerncentrale in Borssele. Uit de jaarverslagen van EPZ blijkt dat in de centrale de laatste jaren gemiddeld een kleine 30 kubieke meter afval overbleef na een jaar produceren (19,1 in 2019, 28 in 2018 en 38 in 2017). Die gemiddelde hoeveelheid van 30 kubieke meter is bijna een zeecontainer (33 kubieke meter) vol aan afval.

2. Afval blijft lang actief: probleem voor vele generaties na ons

Het afval uit een kerncentrale is verdeeld in laag, middel en hoog radioactief. Hoe hoger de activiteit, hoe langer er stralingsgevaar is. Voorstanders van kernenergie zeggen dat het meest radioactieve afval van bijvoorbeeld de centrale in Borssele ten hoogste honderden jaren actief blijft. Greenpeace heeft het over 240.000 jaar. De schattingen lopen dus sterk uiteen, maar feit is dat nog vele generaties na ons met het afval zitten van de energie die we nu gebruiken.

3. Bouw duurt lang: te laat om bij te dragen aan klimaatdoelen

De bouw van een kerncentrale kost jaren. Schattingen voor de bouw van een nieuwe kerncentrale in Nederland gaan richting de 8 tot 10 jaar. Dat is zo'n lange tijd dat de centrale weinig kan bijdragen aan de klimaatdoelen. EU-lidstaten hebben afgesproken in 2030 minimaal 55 procent minder uit te stoten dan in 1990. In 2030 staat een nieuwe kerncentrale er in Nederland pas net. En dan moeten we vandaag beginnen met bouwen.

4. Kosten kerncentrale

De bouw van een kerncentrale is kostbaar. Het is zo duur dat energiebedrijven niet staan te springen om in te stappen. Dat durven ze wel bij wind- en zonne-energie. De projecten daarvoor zijn veel behapbaarder en dus met minder financiële risico's. Bedrijven stappen , zoals het nu lijkt, zeker niet als de overheid niet meefinanciert.

In het Verenigd Koninkrijk is een kerncentrale in aanbouw. Het is een financieel drama geworden. De kosten vallen naar schatting 3,3 miljard euro hoger uit dan gepland. De totale kosten lopen op tot richting de 25 miljard euro.

5. Grote gevolgen bij ongelukken

De kans lijkt klein, maar als het mis gaat in een kerncentrale, gaat het goed mis. Het grote gevaar is vooral dat straling op lange termijn gevolgen kan hebben. In de geschiedenis kennen we drie grote ongelukken met kerncentrales.

2011: Fukushima, Japan. Oorzaak: door een zeebeving werd de koeling uitgeschakeld.
1986: Tsjernobyl, Sovjet-Unie. Oorzaak: constructie en verkeerd verlopen experiment.
1979: Three Mile Island, Verenigde Staten. Oorzaak: defect in koeling.

In heel Europa staan op dit moment 126 kerncentrales.

6. Risico misbruik

Kenrcentrales en fabrieken die het kernafval verwerken, vormen een risico voor misbruik. Zo zouden ze ingezet kunnen worden voor het maken van kernwapens, zo benoemt Milieucentraal als een van de nadelen.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
Energietransitie