Ook de overheid is niet in staat om te leveren in het aardbevingsgebied in Groningen, zegt inspecteur-generaal Theodor Kockelkoren van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). De versterking loopt fors achter met flinke gezondheidsschade bij de inwoners van Groningen tot gevolg.

Dat gaf de kritische SodM-baas woensdagmiddag mee aan de Tweede Kamer. Volgens hem is de situatie in Groningen een crisis. Omdat de overheid, net als de NAM, niet in staat is te leveren verblijven burgers in Groningen in onzekerheid, zo kregen Kamerleden te horen. ,,Daardoor kan de stress en de gezondheidsschade verder oplopen.’’

Kockelkoren was uitgenodigd voor een briefing nadat directeur Johan Atema van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) vorige maand aangaf dat maar vijftig panden versterkt hoeven te worden in het aardbevingsgebied in plaats van de ruim 26.000. Groningen zou net zo veilig zijn als Zeeland, zei Atema. De inspecteur-generaal van SodM was helder over de uitlatingen van de NAM-baas: beide uitspraken zijn gewoon onjuist.

Situatie in Groningen ontwrichtend

Maar belangrijker nog was de toon van Kockelkoren over de overheid die het stokje van de NAM heeft overgenomen. Het gasbedrijf, eigendom van Shell en ExxonMobil, heeft volgens de SodM-baas ‘met de gaswinning en in eerste instantie ook met haar eigen onvermogen om schadeherstel en versterking adequaat te realiseren bijgedragen aan de onzekerheid en het wachten’.

Nu de NAM op afstand staat, komt naar voren dat ook de overheid er moeite mee heeft, gaf Kockelkoren aan. Hoewel hij wel vindt dat het schadeherstel, met de komst van het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) is verbeterd. ,,Maar het blijft weerbarstig.”

Volgens Kockelkoren is er sprake van een ontwrichtende situatie. Dat komt volgens hem door de psychische schade, de schade aan de gebouwen, de economische schade van waardedaling en het deels geknakte vertrouwen in de overheid. ,,Bewoners die wachten op versterking realiseren zich bij elke beving opnieuw dat de overheid ze laat wonen in een potentieel onveilig huis.’’

Kockelkoren haalde het onderzoek Gronings Perspectief van de Rijksuniversiteit Groningen aan dat laat zien dat de gezondheidseffecten fors zijn. Vooral mensen met meervoudige schade aan hun huis geven aan sociaal en fysiek beperkt te zijn en hebben een grotere kans op een burn-out.

Ook concluderen de onderzoekers dat op de langere termijn vijf of meer mensen per jaar kunnen overlijden als gevolg van de aardbevingsproblematiek. Vorige week werd bekend dat het onderzoeksprogramma Gronings Perspectief, dat wordt betaald door het ministerie van Binnenlandse Zaken, met twee jaar is verlengd.

Versterking loop fors achter

De nieuwste cijfers van de Nationaal Coördinator Groningen (NCG), verantwoordelijk voor de versterkingsoperatie in Groningen, onderstrepen de constatering van de SodM-baas. De versterking in Groningen loopt inderdaad fors achter, blijkt uit de cijfers die dinsdag bekend werden. Tot en met 31 mei van dit jaar heeft de versterkingsorganisatie 139 woningen en panden versterkt. Het doel voor dit jaar staat op 1500. Dat houdt in dat in de resterende vijf maanden er nog 1361 panden aangepakt moeten worden.

Toen Dagblad van het Noorden vorige maand schreef dat de versterkingsopgave fors achterloopt - er waren toen 138 woningen versterkt - kwam de NCG met het verhaal dat ze verwachtte de vertraging door corona in de loop van het jaar in te halen als de maatregelen verder versoepelen.

Inmiddels noemt de NCG de versterkingsopgave voor dit jaar ook zelf een uitdaging. Dat in een maand tijd er één versterkt huis bij is gekomen, stemt in die zin somber. Dat moet sneller, betoogde ook Kockelkoren. ,,Het tijdig realiseren van de versterkingsoperatie is een noodzakelijke voorwaarde voor veiligheid, zowel de persoonlijke veiligheid als de gezondheid en welbevinden van mensen. Het is aan de overheid om dit met grote urgentie te realiseren.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
Aardbevingen