Huisarts Marten Wierenga: ,,Skypen is misschien leuk voor zeventigers, maar voor veel mensen die veel ouder zijn, is zoiets onnavolgbaar. Er is geen bingo meer, geen muziek, geen koffieochtend. Van de televisie, de herhalingen en het nieuws worden ze alleen maar banger. Ze staren wat voor zich uit.’’

Huisarts: 'Deel ouderen lijdt misschien wel meer onder de eenzaamheid dan onder de dreiging van corona'

Huisarts Marten Wierenga: ,,Skypen is misschien leuk voor zeventigers, maar voor veel mensen die veel ouder zijn, is zoiets onnavolgbaar. Er is geen bingo meer, geen muziek, geen koffieochtend. Van de televisie, de herhalingen en het nieuws worden ze alleen maar banger. Ze staren wat voor zich uit.’’ Foto: Jan Willem van Vliet

Hij houdt de ontwikkelingen rond het coronavirus scherp in de gaten, beziet de toestand rationeel. ,,Ik ben bang dat deze aanpak uiteindelijk meer gezondheidsverlies dan -winst oplevert’’, zegt Marten Wierenga uit Groningen, apotheekhoudend huisarts in Loppersum.

Zaterdag 28 maart

Huisarts Marten Wierenga (39) haast zich naar een verzorgingshuis in de provincie. Thuiszorg-medewerkers belden hem op, in paniek. Een dementerende vrouw was de weg zodanig kwijt dat ze schreeuwend door de gangen scharrelde, ze bonkte tegen deuren en muren.

,,Ze was volledig in de war, logisch ook. Ze functioneerde met behulp van ambulante begeleiding, maar die is vanwege corona acuut gestopt. Deze mevrouw kreeg daardoor geen weekgeld meer, haar keukenkastjes waren leeg, de enige die ze nog zag was iemand van Thuiszorg die haar medicijnen kwam brengen.’’

Hij vraagt de psychiater om de dementerende vrouw op te nemen.

,,Menselijk contact is voor mensen op hoge leeftijd erg belangrijk. Een deel van de ouderen lijdt misschien wel meer onder de eenzaamheid door het coronabeleid dan onder de dreiging van corona. Dat is een van de keerzijden van het beleid’’, zegt Wierenga.

Hij is huisarts in Loppersum, hij snapt de maatregelen die de uitbraak van het virus moeten vertragen en de piek moeten dempen heel goed. Hij pretendeert geen betere oplossingen te hebben. Maar hij ziet ook wat het beleid kost. ,,Die keerzijde moeten we belichten.’’

Maandag 30 maart

Op zijn spreekuur komt haast niemand meer, in de wachtkamer is met de verplichte anderhalve meter afstand plek voor hooguit drie patiënten. Wel zijn er veel telefoontjes: van patiënten die getest willen worden op corona tot patiënten met snerpende oorpijn. Is Wierenga niet aan het bellen, dan checkt hij zijn email. Patiënten mailen hem hun klachten, ze voegen foto’s bij van bultjes, eczeem, luieruitslag - noem maar op.

,,Het is chaotisch nu, het kost moeite om goeie zorg te leveren. Dit druist in tegen de laagdrempelige zorg die we normaal verlenen: een praatje maken, meedenken, samen oplopen in een ziekteproces. Dit creëert afstand.’’

Hij houdt juist van zijn vrije vak omdat het hem zeldzaam dicht bij mensen brengt. Oud en jong, rijk en arm - alles en iedereen maakt hij mee: van onschuldig geluk bij nieuw leven tot tragische ziektes als voorbode van de dood. En alles daar tussen in.

Nu is het anders. Unheimisch.

Dinsdag 31 maart

Hij maakt zich zorgen over ouden van dagen die vereenzamen in hun kamertje. ,,Skypen is misschien leuk voor zeventigers, maar voor veel mensen die veel ouder zijn, is zoiets onnavolgbaar. Er is geen bingo meer, geen muziek, geen koffieochtend. Van de televisie, de herhalingen en het nieuws worden ze alleen maar banger. Ze staren wat voor zich uit.’’

De vereenzaming onder ouderen is maar een van de keerzijdes van het coronabeleid, zegt Wierenga. Hij noemt de ziekenhuizen waar alle niet-spoedeisende hulp is afgezegd, net als de controlescans van kankerpatiënten. Chemo’s en bestralingen zijn uitgesteld of in aantal verminderd. Alles om de ic’s leeg te houden.

Hij snapt het, maar vindt het ver gaan. ,,Ik ben bang dat dit uiteindelijk meer gezondheidsverlies dan -winst oplevert.’’

Woensdag 1 april

Hij heeft gisteravond naar de toespraak van Rutte gekeken. Dat de maatregelen met een maand zijn verlengd, ziet hij als de consequentie van het ingezette beleid. ,,Ik denk dat we daarna gefaseerd afschalen. De scholen gaan het eerst open, hoop ik.’’

De beslissing de scholen te sluiten is in de Tweede Kamer genomen. Het is niet geadviseerd door de RIVM. ,,Dat zijn knappe koppen, die proberen het beloop van de epidemie te beïnvloeden. Ik geloof in de wetenschap. Ruttes groepsimmuniteit is geen doel, dat is een gegeven. Iedereen moet er rekening mee houden dat hij of zij corona kan krijgen. Een vaccin kan nog heel lang duren. Voor influenza is bijna elk jaar een vaccin, maar voor HIV is het de wetenschap nog steeds niet gelukt.’’

Donderdag 2 april

Telefoon van een mevrouw die thuis haar dementerende man verzorgt. Normaal gesproken gaat hij naar de dagopvang, maar daar mag hij al drie weken niet komen. ,,Dokter, ik moet kalmeringspillen hebben, anders hou ik het niet vol’’, zegt de mevrouw tegen Wierenga.

Hij hoort van de psychologe die in zijn huisartsenpraktijk werkt dat ze een van haar patiënten heeft gebeld. ,,Ik ben zo blij dat je belt’’, had de patiënte gezegd. ,,Ik heb al twee weken met niemand gesproken.’’

Wierenga schudt de voorbeelden uit z’n mouw. Volgens hem staat het ‘alledaagse lijden’ onder druk. ,,De fysiotherapiepraktijk in het dorp is gesloten. Er is een stop op alle geplande operaties zoals van heup, galstenen en staar. De wachttijd was al drie of vier maanden, dat moet allemaal ingehaald worden. Normaal gesproken zijn bij ons in de praktijk twee verpleegkundigen druk met chronische ziektes. Suikerziekte, bloeddruk, cholesterol, boezemfibrilleren, opdat mensen gezond oud worden. Dat vónden we nuttig, maar het is stopgezet.’’

Vrijdag 3 april

Langzamerhand hoort Wierenga van steeds meer kanten dat het coronabeleid ingrijpende keerzijdes heeft. Hij noemt de daling van het aantal mensen dat een hartaanval meldt. ,,Het bestáát niet dat er driekwart minder hartaanvallen zijn.’’

Hij noemt de kinderombudsman die er (tevergeefs) voor heeft gepleit de scholen te openen. ,,Wat denk je van kinderen die het thuis niet fijn hebben, of van kinderen in achterstandswijken die nu de hele dag met een zak chips voor de televisie zitten? Waar geen laptop in huis is voor schoolwerk.’’

Hij vreest de financiële malaise als gevolg van de coronacrisis. ,,Werkloosheid en armoede geven gezondheidsverlies. Maar als de publieke opinie steeds sterker wordt dat je niks moet krijgen, dan gaat dit eindeloos duren. En het is niet vol te houden.’’

Hij sluit de week af met een oproep: ,,Mensen moeten contact dúrven opnemen met hun huisarts. Ze moeten niet denken dat de dokter het te druk heeft.’’

menu