Iedereen wil wat anders

De ruime winst van de tegenstemmers bij het referendum betekent niet automatisch dat het associatieverdrag met Oekraïne van tafel is, waarschuwt Europa. Het nee-kamp is allerminst eensgezind.

'Geen enkele impact'

De Nederlandse tegen-stem? Die heeft ‘geen enkele impact’. De woordvoerder van Europese Commissie-voorzitter Jean-Claude Juncker maakte nog net geen wegwerpgebaar. Het verdrag is al getekend en unaniem aangenomen door regeringsleiders. Met andere woorden: referendum of niet, het associatieverdrag met Oekraïne is here to stay.

Dat is een diametraal andere boodschap dan die het Nederlandse kabinet en parlement woensdagavond na het duidelijke ‘nee’ liet horen. Premier Mark Rutte stelde, gezicht op onweer, dat het verdrag nu niet ‘zonder meer geratificeerd’ kon worden. Er moet ‘iets’ gebeuren, echode ook een meerderheid van de Tweede Kamer.

Aan het kabinet

Maar wát moet er dan precies gebeuren? Coalitiepartijen VVD en PvdA en een aantal oppositiepartijen laten dat nadrukkelijk aan het kabinet. Dat moet nu met een voorstel komen. Het nee-kamp heeft wel suggesties, maar is allerminst eensgezind in hun wensenpakket.

Zo kan SP-voorman Emile Roemer ermee leven als het akkoord in tweeën wordt geknipt. Het grotendeels onomstreden handelsverdrag, dat ook al in werking is getreden, kan dan blijven bestaan. Over de politieke component, waarin zaken als mensenrechten, corruptie, migratie en militaire samenwerking aan de orde komen, moet dan opnieuw worden onderhandeld.

De andere ‘tegenpartij’ in de Kamer, de PVV, heeft al duidelijk gemaakt dat het kabinet met één of twee kleine aanpassingen aan het verdrag niet wegkomt. Geert Wilders ziet het liefst het hele associatieakkoord in rook opgaan.

Intrekken

Maar het is de vraag of Rutte zijn eerder gezette handtekening nu zal intrekken. Coalitietopstukken waarschuwen dat er dan binnen no time een nieuw associatieakkoord ligt van de overige 27 EU-lidstaten met Oekraïne, met als enige verschil dat het Nederlandse bedrijfsleven niet profiteert.

Een ander scenario dat in de coalitie rondzingt is het ‘nee’ vertalen als een stem tegen de toetreding van Oekraïne tot de EU, zoals de initiatiefnemers van het referendum de uitslag het liefst interpreteren.

In verlegenheid gebracht

Hoe dan ook is het kabinet in verlegenheid gebracht door de uitslag, uitgerekend nu Nederland nog tot 1 juli voorzitter is van de Europese Unie. Mogelijk zinspeelt het kabinet er op om een heroverwegingsbesluit uit te stellen tot na die datum om verder gezichtsverlies te verhinderen.

Ondertussen zegt EU-president Donald Tusk geduldig te wachten op het voorstel waarmee Nederland komt om deze patstelling op te lossen. Want daar is iedereen het over eens: de bal ligt nu bij het kabinet Rutte-II.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.