Ik wacht (6): Gepke van der Leest uit Spijk

Gepke van der Leest aan de eettafel in haar oude en karakteristieke huis in Spijk. Foto: Jan Zeeman

Een jaar na de aardbeving in Zeerijp wachten nog vele Groningers op een oplossing voor de schade aan hun huis. DvhN lanceert Ik Wacht, een serie over Groningers die het wachten zat zijn. Vandaag aflevering 6: Gepke van der Leest uit Spijk.

Het lange wachten op 'straks'

De wind ritselt door de kale takken van de leilindes voor bed&breakfast Stee en Stoetje. Gepke van der Leest kijkt ernaar. En naar de geschoren heggetjes voor de deur. ,,Moet allemaal weg’’, zegt ze. ,,Voor de steigers. Straks.’’

‘Straks’. ‘Binnenkort’. ‘Spoedig’. Hoe vaak heeft ze die woorden niet gehoord, sinds ze zich in maart 2016 meldde bij de Nationaal Coördinator Groningen (NCG).

Jugendstilplafond

Ze heeft gekozen voor versterking van haar in 1905 gebouwde woning, een pand met oude eikenhouten vloeren, een jugendstilplafond in de gang, glas-in-loodramen, een huis dat ze met zoveel liefde -en tweeënhalve ton- had opgeknapt, dat laat je versterken, niet afbreken, ben je gek.

En nu, drie jaar later, vraagt Gepke van der Leest zich af: ‘Straks’; wanneer is dat eigenlijk?

,,Wachten’’, zegt ze. ,,Het legt je lam. Ik dacht toestemming van de NAM te hebben gekregen, maar op het laatste moment wilden ze de vaststellingsovereenkomst niet tekenen. Dus daar is het wachten op.’’

Heft in eigen hand

Lang verhaal kort.

In 2016 stapte ze naar de NCG en schreef zich voor het project Heft in Eigen Hand, dat maatwerk beloofde aan de gedupeerden. ,,Mijn voorgevel helde naar voren als gevolg van een bomexplosie net na de tweede wereldoorlog, ik wilde weten of mijn huis veilig was. Dus ik liet mijn huis doormeten door de NCG. En toen ging de trein rollen’’, zegt ze. ,,Langzaam. Heel langzaam.’’

Gestript

Ze schrok van het rapport: alle muren moesten gestript en werden 20 centimeter dikker, alleen de buitenmuren bleven bestaan, het dak moest eraf en versterkt worden, de keuken vervangen. Haar huis was niet veilig. ,,En elke keer werd er weer iets gewijzigd vanwege voortschrijdend inzicht. Over alles moet je in gesprek. Maatwerk hè? Dus daar ging veel tijd in zitten.’’

Keukentafel

Ze zit aan haar grote keukentafel, waar ze maandenlang delibreerde met de mannen die het wisten: de bouwbegeleider NCG, de aannemer, de calculator, de architect, de constructeur, de bewonersbegeleider.

,,De bouw zou in september 2017 beginnen’’, zegt ze. ,,Maar dat werd december 2017. En toen uitgesteld naar februari 2018.’’

En toen?

Werd het stil. Er had zich een groot stuwmeer aan dossiers gevormd. ,,Ik zat ergens in die molen. Dat duurde het hele jaar lang.’’

Ze mailde. Belde. ,,En ze nemen niet op. Ze drukken je weg. Dan krijg je een smsje: Kan ik je later bellen? Doen ze nooit.’’

Geen inkomsten

Het gaat hier, benadrukt ze, niet alleen om haar huis, maar ook om haar inkomen van het bed&breakfast Stee en Stoetje. ,,Ik heb contracten met de Eemshaven afgezegd en als mijn huis wordt verbouwd, kan ik er een jaar niet in. Dat betekent inkomstenderving. ’’

Het is precies die inkomstenderving die de NAM niet wil vergoeden. ,,Ze zeggen: ga maar naar de NCG, daar hebben ze een potje voor het midden-en- kleinbedrijf. Maar dit is een particuliere B&B, daar kom ik niet voor in aanmerking.’’

Raamposter

Voor het raam heeft ze een poster gehangen, waarop ze eventuele gasten wijst op het feit dat dit aardbevingsgebied is. ,,De bouwbegeleider van de NCG zei: uw huis is niet veilig. Ik zei: maar kan ik dan geen gasten ontvangen? Hij zei: boek maar gewoon door tot de datum bekend is. Maar als er iets gebeurt, kan de NAM zeggen; u wist toch dat het niet veilig was? Ze dekken zichzelf in.’’

Moeras

Zo waadt ze door een moeras van naar elkaar verwijzende instanties. Ze heeft een advocaat ingeschakeld. Ze ziet de contouren van een rechtszaak tegen de NAM opdoemen. ,,Maar de NAM heeft tijd’’, zegt ze. ,,En heel veel geld.’’

Geld. Ze kan er treurig van worden als ze bedenkt hoeveel adviseurs er wel geld hebben gekregen, mensen die aan haar keukentafel zaten bijvoorbeeld. Het heeft haar uit haar slaap gehouden. ,,Ik moest op zeker moment tegen mezelf zeggen: dit gaat niet je leven beinvloeden. Je bent alleen maar bezig met dingen waar je niet mee bezig zou moeten zijn.’’

Wachtkamer

Dat laat onverlet dat ze, net als al die andere gedupeerden, veroordeeld is tot de wachtkamer. Ze heeft geen afwijzing, maar ook geen toestemming, dat wil zeggen: geen vaststelling van de toewijzing van de toestemming, klem tussen de instanties die de telefoon niet opnemen. Een mens zou van minder knetter worden.

,,Ik heb wel eens gedacht: ik verkoop de hele kwinte, maar dan krijg ik zo’n laag bedrag, dan blijf ik met schuld zitten. Ik kan geen plannen maken. Ik kan geen kant op.’’

Dus zit Gepke van der Leest in haar liefdevol opgeknapte huis met het jugendstilplafond in de gang en de leilindes voor de deur.

En wacht. Op ‘straks’.

menu