Het is deze week 76 jaar geleden dat een groot deel van Groningen werd bevrijd. In Veele werden daarom maandag twee vlaggen gehesen.

Op 12 april wordt in Veele altijd stilgestaan bij de zwaarbevochten bevrijding in 1945. Maandag gebeurde dat ook, coronaproof.

Wubbe Kuper en Egbert Jans hesen toen bij het kleine oorlogsmonument de Nederlandse en Belgische vlag, zonder toeschouwers, zonder de aanwezigheid van nog levende Belgische bevrijders en Belgische militairen.

,,Die willen in september hiernaartoe komen, hopelijk mag het dan’’, vertelde Kuper. ,,Vandaag is een grote bijeenkomst niet mogelijk, maar de twee vlaggen halfstok hijsen, morgen gaan ze in top, dat doen we wel. Die traditie laten we niet verloren gaan.’’

Verdwaalde kogel

Kuper, voorzitter van Plaatselijk Belang Veele, weet veel over de moeizame bevrijding van het dorp, waarbij zestien huizen in vlammen opgingen, Belgische en Duitse soldaten sneuvelden en een meisje door een verdwaalde kogel stierf. Zelf beleefde hij die angstige uren niet, hij was toen nog niet op de wereld.

Egbert Jans was dat wel. Zijn herinneringen aan de bevrijding horen bij de eerste in zijn leven. ,,Ik was 4 jaar en woonde met mijn ouders vlakbij waar ik nu woon. Ik weet dat we in de kelder bij onze buurvrouw zaten, daar was het veiliger. Ik weet ook dat in de kelder een Duitse soldaat voor ons stond; dat beeld heb ik voor ogen.’’

Door brand verwoest

Of die soldaat de zware gevechten tegen de Belgen in de nacht van 12 op 13 april 1945 overleefde, weet Jans niet. Wel dat hij, toen de schermutselingen voorbij waren, terug kon naar zijn ouderlijk huis. ,,Dat was gespaard gebleven. Veel andere panden dus niet, die waren door brand verwoest. In de periode die volgde, werd Veele weer opgebouwd.’’

Jans nam zijn herinneringen en de verhalen die hij van zijn ouders en anderen hoorde, mee in zijn leven. Hij bleef in Veele wonen, zag jaarlijks op 12 april Belgische bevrijders twee minuten stil zijn en werd een vaste vlaggenhijser. Zijn interesse voor de oorlog bleef altijd groot. ,,Zo bezocht ik Normandië, het toneel van D-Day. Daar zie je nog veel sporen van de oorlog. Maar ook in Veele zijn die er nog. In het huis van mijn buurman zitten nog altijd de kogelgaten.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen