Een tweedehandswinkel in een Zweeds filiaal. FOTO REUTERS

Ikea komt met 'Bring Back Friday': duurzame tegenhanger van Black Friday

Een tweedehandswinkel in een Zweeds filiaal. FOTO REUTERS

Talloze winkeliers zetten volgende week vrijdag hun producten voor stuntprijzen in de etalage, maar Ikea weigert mee te doen. De meubelgigant gaat zelfs campagne voeren tegen ‘Black Friday’ door klanten te vragen hun gebruikte spullen terug te brengen naar de winkel. Je krijgt een tegoedbon met dubbele waarde tijdens ‘Bring Back Friday’.

Daarmee wil Ikea een duurzaam tegengeluid laten horen en mensen na laten denken over de manier waarop ze consumeren. Past het wel bij de tijdsgeest om op één aangewezen dag massaal naar een winkel te gaan om koopjes te scoren, vraagt het Zweedse bedrijf zich hardop af. ,,Dat is niet de boodschap waar wij achter staan”, zegt duurzaamheidsmanager Hanneke van de Vijfeijke van Ikea Nederland.

Het is natuurlijk meteen reclame voor de eigen kringloopwinkel. Klanten kunnen sinds kort bij de Meubel Inruilservice oude Ikea-meubels terugbrengen. Ikea geeft een tegoedbon en verkoopt het product voor dezelfde prijs als de terugbrenger ontvangt. Tijdens de campagne (24 november tot en met 3 december) krijg je een waardebon van twee keer de waarde van het ingeleverde meubel. De bon blijft eeuwig geldig, volgens Van de Vijfeijke om te voorkomen dat klanten er spullen van kopen die ze niet nodig hebben.

Meer dan marketing

Is het een vorm van green washing? Die term wordt gebruikt voor initiatieven van grote bedrijven om zich groen en duurzaam voor te doen, terwijl ze ondertussen het milieu vervuilen met hun kernactiviteiten. ,,Nee, Ikea is nou juist een goed voorbeeld van een bedrijf dat z’n beloftes waarmaakt”, zegt Marjan Minnesma van duurzaamheidsbeweging Urgenda. ,,Ze hebben zonnepanelen op de daken liggen om hun eigen energie op te wekken, waren de eerste die goedkoop ledlampen aanboden en proberen hun producten al langer een tweede leven te geven. Niemand is perfect, maar het is één van de betere spelers bij wie duurzaamheid meer is dan alleen marketing.”

Duurzaamheidsmanager Hanneke van de Vijfeijke van Ikea zegt dat je een dergelijke campagne inderdaad alleen kunt voeren als het onderdeel is van bedrijfsbreed beleid. Ikea heeft de doelstelling om al in 2030 volledig circulair te zijn. ,,Als mensen met de tegoedbon de winkel in lopen, proberen we ze te verleiden duurzame items te kopen, te herkennen aan een groen ‘slim voor morgen’-label. Daar vallen vijfduizend producten onder: zonnepanelen, ledlampen, inductiekookplaten, textiel van duurzaam katoen, meubels gemaakt van bamboe, met FSC-labels, enzovoort. Verder is er een retour- en recycleservice voor matrassen. Op talloze manieren zijn we bezig om hergebruik en andere duurzame keuzes te stimuleren.”

loading

Dat Ikea zich verzet tegen het fenomeen Black Friday (27 november) is ongekend fel voor zo’n gevestigde naam. De boodschap mag best schuren, vindt Van de Vijfeijke. ,,We willen onze duurzaamheidsambities niet onder stoelen of banken steken. Doelstelling is om in een jaar tijd 20.000 Ikea-producten een tweede leven te geven. Deze campagne is daar het startschot van.” De boodschap wordt in ieder geval omarmd door Milieudefensie. ,,Het zou mooi zijn als meer winkels Black Friday vaarwel zeggen”, meent Jorien de Lange van actiegroep Milieudefensie. ,,Consumenten worden aangemoedigd spullen te kopen die ze niet nodig hebben. Dat Ikea al jaren serieus met het onderwerp bezig is, maakt het geloofwaardig en dat juichen we toe.”

Geen idealisme

Zoals altijd is de eigen kringloopwinkel van Ikea niet alleen uit idealisme geboren. ,,De markt voor tweedehands spullen groeit wereldwijd razendsnel”, zegt de Hanneke van de Vijfeijke. ,,Zoek maar op Marktplaats.nl en je komt heel veel Ikea-producten tegen. Het is in ons belang een rol te hebben in deze markt. Onze klanten hebben er behoefte aan ontzorgd te worden. Er is simpelweg vraag naar.”

Volgens Han van Es van Marktdata, een bureau dat onderzoek doet in de woonbranche, is de behoefte van consumenten meestal niet idealistisch gedreven. ,,Uit online zoekopdrachten blijkt helemaal niet dat consumenten bezig zijn met hoe producten worden geproduceerd. Die gaan voor service, kwaliteit en prijs. Nieuwe regelgeving vanuit Den Haag of Brussel zet meer zoden aan de dijk om een dergelijke verandering teweeg te brengen. Maar het klopt dat Ikea een voorloper is van duurzame initiatieven. Uit het duurzame beleid blijkt dat ze oprecht zijn in hun missie en dat die wordt overgenomen door de rest van de branche. Dat is geen tijdelijke rage, maar een belangrijke ontwikkeling voor alle meubelzaken.”

menu