Kakelend rondvliegen op een bezemsteel en in brouwsels roeren die in een grote ketel staan te bubbelen. Dat is hoe heksen zich gedragen, toch? In sprookjes wel. Maar in het doodgewone oer-Groningse Bierum woont een heks zonder wrat op haar neus. Pia van Dellen is de wikster van het Wad.

Net voor de dijk bij de Bocht van Watum staat een klein huisje omringd door een groene tuin met een grote berk. Het huis heet de Wiksterstee.

Het oogt knus. Naast de schuur staat een lichtblauwe Landrover en daar weer naast een klein prieeltje met een zwarte houten kat op het dak. In de tuin staat een bord met het woord ‘Rustpunt’. Uitgeputte fietsers en wandelaars kunnen hier even op adem komen, een kopje thee of koffie drinken en schuilen voor de regen.

Weet wel: de Wiksterstee is niet zomaar een huis. Hier woont een heks.

Wikster van het Wad

Pia van Dellen (51) noemt zichzelf de wikster van het Wad. Wikster is een oud Gronings woord voor heks. ,,Ik was altijd al geïnteresseerd in het spirituele. Toen ik in 2003 in Appelscha was bij het Heksenmuseum voor een vrijgezellenfeestje, viel alles op zijn plaats’’, vertelt ze. ,,Ik dacht: ik ben thuis. Hier hoor ik.’’

Ze zit op haar grijze bank in de woonkamer en haalt haar hand door haar korte zwart-paarse haar. Ze legt haar ketting waar een pentagram aan bungelt recht. Op haar armen staan verschillende zwarte tatoeages. Van de naam Andries, haar zoon, tot de tekst ‘Liefde overwint alles’ in het Latijn.

Het gedachtegoed, de band met de natuur, de heksenwetten en de spreuken: het paste haar als een oude jas. ,,Een van de heksenwetten is bijvoorbeeld: doe wat je wilt, maar schaad een ander niet. Een andere is dat alles terugkomt. Niet altijd in de exacte vorm, maar het komt terug. De manier waarop je in het leven staat, dicht bij de natuur. Wetend dat alles wat er in de natuur gebeurt ook in jou gebeurt. Zaaien, groeien, bloeien, oogsten. En sterven zodat er opnieuw geboren kan worden.’’

loading

Aan de ene kant is ze heel spiritueel en aan de andere kant is Van Dellen een uit de klei getrokken Groninger met een stevig gevoel voor humor. Ze komt uit een doodgewoon arbeidersgezin uit Kantens met zeven broers en twee zussen.

Het voelt een beetje paradoxaal: zweverig en nuchter tegelijk. Het levert een grappige mengelmoes op: Van Dellen neemt zichzelf niet al te serieus, kletst je de oren van de kop en wordt heel gelukkig van dingen betoveren.

In de leer om heks te worden

Na haar bezoek aan Appelscha wist ze: hier moet ik wat mee. Door omstandigheden kwam het toveren alleen niet echt van de grond. Tegenslag na tegenslag diende zich aan. Haar man Alfred had kanker, leek even schoon te zijn, maar kreeg alsnog zijn doodvonnis. Haar moeder bleek ernstig ziek en overleed. Haar zoon Andries kreeg een ongeluk. Weer een ander familielid kwam te overlijden.

,,Ik besloot toch een heksenopleiding te gaan doen van 2015 tot 2018’’, vertelt Van Dellen. ,,Daar had ik heel veel aan.’’ Via Google zijn heel veel verschillende heksenopleidingen te vinden. Zo’n opleiding houdt in dat je in de leer gaat bij een heks om alles te weten te komen over bijvoorbeeld edelstenen en hun krachten, de wetten waar heksen zich aan moeten houden, spreuken, kruiden en feestdagen.

Van Dellen legt uit dat hekserij een natuurreligie is, waarbij natuurverschijnselen, dieren en natuurkrachten vereerd worden. Denk bijvoorbeeld aan de zon en maan, bomen en de aarde.

Bewust en magisch

Ze gelooft in de kracht van edelstenen, kruiden en de maan. ,,Als heks leef je bewust en magisch. Je staat dichtbij de natuur en leeft met het ritme van de maan. Je ziet de magie in de seizoenen en verbindt je ermee. Je kunt werken met kruiden en edelstenen en door rituelen geef je intenties mee aan je wensen’’, legt ze uit. ,,Door dit alles weet je dat het goed komt. Voor mij is de Oude Religie of de Natuurreligie een rode draad door mijn bestaan.’’

Zo gaf ze haar man Alfred een kruissteen, een chiastoliet, toen hij ziek was. De roze-achtige steen met het zwarte kruis erop geeft volgens Van Dellen innerlijke rust en brengt evenwicht en harmonie. Die droeg hij gewoon bij zich in zijn broekzak.

Brouwsels maken van muizenkeutels of vijanden vervloeken is er dus niet bij. Maar bezems gebruiken echte heksen wél. ,,Zeker! Die gebruiken we om negatieve energieën weg te vegen. Niet om te vliegen.’’

Heks zijn is een feestje

Ze is inmiddels ingewijd heks en is van plan andere heksen op te leiden. ,,Maar maak het niet te zwaar hoor, daar krijg je oorlogen van. Het is een leuke religie’’, zegt ze lachend. ,,We hebben heel veel feesten en vieringen.’’ Zo viert Van Dellen samen met andere heksen, zowel mannen als vrouwen, jaarfeesten als Samhain (het voorouderfeest), Yule (midwinter), Litha (midzomer) en Lamas (het eerste oogstfeest). ,,Tijdens Imbolc, een feest waarbij we vieren dat de aarde weer vruchtbaar wordt, kloppen we bijvoorbeeld de bomen wakker en stampen we op de grond om de natuur te wekken.’’

loading

Samen met man Alfred bouwde ze de Wiksterstee op. Hij maakte voor haar het prieeltje, het schuurtje en legde een kruidentuin aan waar de salie, smeerwortel en longkruid op dit moment in volle bloei staan. Bij de oprit staat een wegwijzer, met daarop het bordje: ‘landingsplaats voor heksen’ en een pot waar bezems in staan. In het toilet achter het huis hangt een tegeltje met: ‘vlieg nooit sneller dan je bezem’. In de verte kringelt rook uit een schoorsteen in de Eemshaven. ,,Tsja. Dat is mijn wolkenfabriek. Die hebben we hier ook.’’

In 2018 is Alfred overgegaan, zoals Van Dellen dat noemt. ,,Hij is van een fysiek lichaam naar een astraal lichaam gegaan. Hij heeft uiteindelijk gekozen voor euthanasie.’’

Nu woont de wikster alleen, met haar pikzwarte kat Hocus die haar overal volgt en de witte kater Maupie die vooral door de tuin drentelt. Helemaal alleen is ze bijna nooit. Er is altijd wel iemand die aan komt waaien om advies te vragen of uit komt puffen bij het Rustpunt.

loading

Energetische huisreinigingen, volle maanvieringen en beschermende amuletten

Van Dellen wil mensen helpen en dingen leren over hekserij. Ze doet op aanvraag energetische huisreinigingen en organiseert bijvoorbeeld volle maanvieringen. Ze draagt heus niet altijd haar heksengewaad. Dat is alleen voor speciale gelegenheden.

Veel van de dingen die Van Dellen noemt - aarden, reflecteren, in je eigen kracht staan, dichterbij de natuur staan - zijn onderwerpen die in coronatijd populair zijn geworden. Ze merkt dat het gedachtengoed in trek is. Een goede ontwikkeling, denkt ze. Als mensen het maar wel serieus nemen. ,,Er zijn jonge meiden en jongens bij die het echt alleen doen omdat het hip is en gewoon wat edelstenen kopen en in de vensterbank leggen. Dat vind ik jammer. Als je hieraan mee wilt doen, moet je ook alle onderliggende lagen snappen.’’

Vanaf het moment dat ze kennismaakte met hekserij, heeft Van Dellen zich altijd heks genoemd. Daar heeft ze zich nooit voor geschaamd. Ze heeft een gewone baan: ze werkt met verstandelijk beperkte mensen bij een zorginstelling. Daar weten ze ook van haar hekserij. ,,Alleen maar makkelijk. Ik hoef nooit vrij met Pasen, Pinksteren en dat soort feestdagen. Die vier ik allemaal niet.’’

loading

Steenworp afstand van de zee

Uitwaaien doet ze het liefst bij het strandje op steenworp afstand van haar stee. Daar organiseert ze bijvoorbeeld de vollemaanvieringen. ,,Ik ben in contact met het Waddenfonds om gastvrouw te worden van de Wadden. Dat noem ik liever hoedster van de Wadden. Veel mooier. Mijn Wikstersee is ook een Pronkjewail he?’’ Een officieel pronkjuweeltje langs het Pronkjewailpad, een route van ruim 500 kilometer door de provincie Groningen. ,,Ik heb zelfs een stempel.’’

Van Dellen haalt diep adem en kijkt dan over het Wad terwijl op de achtergrond schapen blaten en Hocus de kat klagend miauwt dat ze op moet schieten. ,,Wat een geluk he, dat ik hier mag wonen. Dat is toch magisch?’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen