Organisch materiaal kan met speciale micro-organismen omgezet worden in bokashi. Foto Anja Verbers/Landschapsbeheer Drenthe

In Groningse landbouw wordt volop geëxperimenteerd met bokashi: 'Grond is veel vruchtbaarder'

Organisch materiaal kan met speciale micro-organismen omgezet worden in bokashi. Foto Anja Verbers/Landschapsbeheer Drenthe

Hoe gaan we in de toekomst op een duurzame manier voedsel produceren voor een alsmaar groeiende wereldbevolking? Op een proefboerderij in Groningen wordt volop geëxperimenteerd met bokashi, een natuurlijke meststof.

Op proefboerderij Ebelsheerd in het Oldambt gebeurt wat bijzonders. Hier wordt al een aantal jaar geëxperimenteerd met bokashi, een natuurlijke bodemverbeteraar. „Op velden waar het middel wordt toegepast, is de grond veel vruchtbaarder", zegt onderzoeker Jaap Westeinde. „Dat is echt een prestatie, zoiets gebeurt niet zomaar."

Duurzame landbouw

Volgens hem zou bokashi een belangrijke rol kunnen spelen in de duurzame landbouw. „We zouden minder kunstmest kunnen gaan gebruiken".

Terwijl kunstmest broeikasgassen uitstoot, slaat bokashi CO2 op in de grond. Hierdoor krijgt de bodem meer voeding. Door het gebruik van kunstmest wordt de grond juist steeds armer.

Daarnaast zorgt bokashi ervoor dat de bodem meer vocht vasthoudt. „Ook in droge omstandigheden", zegt Westeinde. Aangezien er door klimaatverandering meer droge zomers worden verwacht, wat funest is voor de landbouwopbrengst, zou het middel van groot belang kunnen zijn voor de boer van de toekomst.

Alternatief

Is bokashi dan dé oplossing? „Het is niet de enige zaligmakende methode", zegt directeur Jan Feersma Hoekstra van Agriton. Het bedrijf uit Friesland is leverancier en producent van natuurlijke producten voor de agrarische sector.

Wel kan bokashi, en de technologie die hieraan ten grondslag ligt, volgens Feersma Hoekstra een alternatief bieden voor de huidige landbouwmethoden. „Met de meststof kan je zonder het gebruik van chemicaliën toch een productie van dezelfde of zelfs betere kwaliteit leveren".

Kringloop

Het middel is volgens hem een voorbeeld van hoe circulaire landbouw zou kunnen werken. „Bokashi verbetert de kringloop van bodem-plant-dier-mest", verklaart de directeur. „Het idee erachter is dat de mens de natuur niet moet willen beheersen, maar in de breedste zin moet willen beheren".

Volgens Feersma Hoekstra moeten we af van het idee van eindeloze groei. Voor de opbrengsten hoeven boeren het niet te doen volgens de directeur. „Schaalvergroting brengt ons niets. Een boer met een groot bedrijf verdient nauwelijks meer dan een kleine boer van dertig jaar terug."

Hij benadrukt het belang van innovatieve landbouwmethoden. „We moeten alternatieven bieden, anders kan de landbouw niet veranderen. Als we op deze manier doorgaan met onze voedselproductie in Nederland, komen we uiteindelijk in de problemen."

menu