In het hoofd van de dreigbriefschrijver over windmolens: 'Bijna niemand ziet zichzelf als radicaal'

De dreigbrief.

„Wij breken uw onderneming af.” Wie stuurt zoiets nu in een brief aan een ander? Hoe komt je daarbij?

In elk geval kunnen we de onbekende afzender van de dreigbrieven aan Ben Timmermans en Jos Dieterman niet zomaar afserveren als slecht mens, zegt RUG-psycholoog Hedy Greijdanus, die burgerlijke ongehoorzaamheid en andere actie onderzocht in het aardbevingsgebied. „Aan zoiets als dit gaat altijd een heel proces vooraf. De meeste mensen zijn heel redelijk.”

Actie gaat stapje voor stapje

Daardoor, ontdekte Greijdanus, gaat actie stapje voor stapje. Stap één is bezwaarschriften opstellen, inspraakavonden bezoeken, je zorgen keurig en beschaafd verwoorden. Haalt dat niets uit, dan ga je de straat op, want je bent teleurgesteld en boos. „Demonstraties en protesten komen met name voort uit woede”, zegt Greijdanus.

'Bij laatste stap speelt minachting een rol'

Bij de laatste stap, bedreiging, speelt een ander gevoel de hoofdrol: minachting. „Dat kan ontstaan als mensen structureel het gevoel hebben dat ze niet worden gehoord en niet serieus genomen.”

De brieven zijn dus een soort allerlaatste redmiddel, denkt Greijdanus. „Bijna niemand ziet zichzelf graag als radicaal, we zijn het liefst netjes en braaf. Tot iemand wanhopig wordt, en denkt: als ze me blíjven negeren, dan moet het maar zo.”

'Eerst de aanbevingen, nu windmolens'

In de brieven valt één formulering haar op: 'geld verdienen over onze rug'. „Er zit een gevoel van te grazen genomen worden: de ander gedraagt zich niet netjes, dus waarom zou ik het wel doen?” Dat gevoel hebben veel noorderlingen ook nog eens dubbel, denkt Greijdanus: eerst mijnbouwschade, nu weer windmolens. „Voor de één zijn windmolens een oplossing om van het gas af te komen, voor de ander zijn ze een nieuwe manier waarop Groningen wordt gebruikt als wingewest van Nederland.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen