Jessey Voorn, gefotografeerd door Ewoud Broeksma

In memoriam Ewoud Broeksma: 'Je herkent zijn foto's meteen'

Jessey Voorn, gefotografeerd door Ewoud Broeksma

Fotograaf Ewoud Broeksma is maandag op 61-jarige leeftijd overleden. Zijn foto’s van ontklede sporters vormen de kern van zijn werk. ,,Je herkent zijn foto’s meteen.”

Bij de presentatie van zijn fotoboek Hemd van het Lijf, vol met sporters die geheel of gedeeltelijk naakt voor Ewoud Broeksma poseerden, in november 2014 omschreef de fotograaf zich als de enige fotocolumnist bij een dagblad in Nederland. Hij vond dat onbegrijpelijk. ,,We leven in het fototijdperk. Beeld is veel belangrijker dan tekst geworden. De nieuwe Rembrandt heet Steven Spielberg.’’

Portretten van Epke Zonderland en Ranomi Kromowidjojo

Gedurende 25 jaar portretteerde Broeksma in Dagblad van het Noorden en daarvoor in Nieuwsblad van het Noorden (top)sporters zonder hun sporttenue. Tot zijn bekendste portretten behoren foto’s van turner Epke Zonderland en zwemster Ranomi Kromowidjojo.

 Zijn onverwachte dood is een schok voor tal van collega-fotografen. ,,Dit zag niemand aankomen. Het is onwerkelijk”, reageert Jan Kruize, fotograaf en lid van fotogalerie Lichtzone in Groningen.

De geboren Twent Broeksma was van huis uit jurist. In 1981 kwam hij naar Groningen. Kruize: ,,Hij was meer aangetrokken tot de fotografie. De naakte portretten van sporters vormen toch wel de kern van zijn werk.” Zijn eerste portretten maakte hij van Russische schaatsers, onder wie wereldkampioen Oleg Bozjev.

Rel om foto bij tv-show Paul de Leeuw

Kruize leerde Broeksma kennen als een gedreven man die alles opzij zette voor de fotografie. ,,Soms kreeg hij de kans om een topsporter in Zuid-Nederland of in Londen te fotograferen, dan reed hij er meteen naartoe.” Kruize noemt het portret van Epke Zonderland als Broeksma’s meest kenmerkende werk.

loading  

,Krijg zo’n topsporter maar eens naakt voor de lens. Daar gaat heel wat aan vooraf. Daar kon Ewoud met plezier over vertellen. De foto van Zonderland heeft iets onbevangens.” De plaat leidde nog tot een relletje. In een tv-programma van Paul de Leeuw werd de foto getoond, maar Broeksma wist van niks. Hij claimde naderhand een vergoeding.

Op 5 september 1994 debuteerde Broeksma met een portret van wielrenner Gert Jacobs in Nieuwsblad van het Noorden. In de begeleidende tekst werd zijn handelsmerk omschreven als ‘artistiek-esthetische foto’s’. Afgelopen zaterdag stond een portret van volleyballer Niels de Vries van Abiant/Lycurgus in de krant. De laatste van Broeksma blijkt nu. ,,Hij mocht graag over zijn werk vertellen”, weet fotograaf Corné Sparidaens.

 Liefde voor sport en fotografie

,,Hij was daarnaast spraakmakend als fotograaf. Een professional die de tijd nam voor zijn onderwerp. In zijn rubriek las ik altijd de laatste vraag: ‘Hoe vond je de sessie met Ewoud Broeksma?’ Soms was hij vier tot vijf uur bezig en een enkele keer zelfs acht uur. Daaruit blijkt dat hij zijn werk als fotograaf heel serieus nam.” Volleyballer De Vries werd de slotvraag ook voorgelegd. ,,Ik vond het prettig. De foto’s zijn mooi geworden. Het brengt mooi je sport in beeld en ook je lichaam zelf.”

In zijn portrettenreeks combineerde Broeksma de liefde voor de sport en voor de fotografie. ,,Ik beeld lijven naakt af om zonder kleding, reclame en fotomanipulatie een zo tijdloos mogelijk beeld te creëren. Puur voor de kunst. Omdat de krant er is voor iedereen vermijd ik geslachtsdelen en borsten. Dat leidt af en zet de foto in een ander daglicht. Dat wil ik ook met het oog op de geportretteerde voorkomen”, vertelde Broeksma in 2014.

loading  

Met seks heeft bloot niks te maken

Met seks had het niks maken verklaarde hij. ,,Het is geen peepshow.” De handballers van E&O en Hurry-Up en de mannelijke en vrouwelijke rugbyers van Rugby Club Groningen en Lady Bears gingen als team uit de kleren voor de lens van Broeksma. ,,Ze vertelden me na afloop van de fotosessie dat de verstandhouding in de groep nog hechter was geworden. Ze durfden het samen aan om te poseren. Dat gaf een gevoel van verbondenheid. Ze maakten samen iets mee dat voor een buitenstaander niet was te begrijpen’’, vertelde Broeksma.

Fotograaf Kees van de Veen roemt de sportportretten van Broeksma. ,,Met zijn stijl heeft hij een eigen stempel op sportportretten gedrukt. Hij was heel consequent. Je ziet aan zijn portretten meteen dat het van Ewoud Broeksma is. Dat hij met één soort foto een heel genre heeft toegeëigend, is knap.”

 

menu