Internationale wetenschappers: Hou toch op met die schadeloketten en betaal de aardbevingsschade gewoon

Niemand kan vaststellen van welke aardbeving een schade afkomstig is. Vergoed de schade dus maar onvoorwaardelijk voor inwoners van het aardbevingsgebied, zeggen wetenaschappers. Foto: ANP

Het is technisch onmogelijk de aardbevingsschade in afzonderlijke Groningse huizen te koppelen aan de tientallen kleine aardbevingen die de provincie jaarlijks treffen, zo blijkt uit nieuw onderzoek.

Internationale aardbevingswetenschappers bevestigen aan televisieprogramma De Monitor (KRO-NCRV) dat de Nederlandse overheid bezig is met een mission impossible.

‘De beweging blijft doorgaan’

De Monitor sprak met Ihsan Bal, een internationaal aardbevingsonderzoeker die sinds twee jaar onderzoek doet in Groningen bij de Hanzehogeschool en door het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) wordt ingezet als onafhankelijk expert. Zijn nieuwste onderzoek laat zien dat de grond en de gebouwen die daarop staan tot vijf dagen na een beving blijven bewegen. Hij verwacht het onderzoek deze zomer te kunnen publiceren. Bal: ,,Het bevestigt dat het onmogelijk is om bij elke scheur of schade te zeggen: dit komt wel of niet door een aardbeving. De beweging blijft immers doorgaan.’’

loading  

Bal is verbaasd over hoe we in Nederland omgaan met het gaswinningsgebied. ,,Technisch gezien is het een mission impossible om elke schade te gaan bekijken en wel of niet te koppelen aan een aardbeving van de kleine magnitudes als in Groningen.’’ Bal vindt het daarom logischer om te kiezen voor een onvoorwaardelijke compensatie: ,,Stop met al die geldverslindende schadeloketten en vergoed de mensen gewoon voor het feit dat ze in een gaswinningsgebied wonen en daar last van hebben.’’

‘De NAM en het Rijk willen een poort hebben’

Susan Top van het Groninger Gasberaad reageert instemmend. ,,We zeggen al heel lang dat het systeem van schade-afhandeling niet deugt. Waarom gebeurt het dan toch zo? Omdat de NAM en het Rijk een poort willen hebben. Maar als je vijf verschillende deskundigen naar een scheur laat kijken, komen ze met vijf verschillende rapporten terug. Je ziet dat dezelfde schade anders wordt beoordeeld.’’ Top noemt de wijze van schade-afhandeling een politieke keuze.

De Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) moet de schade bepalen en probeert dat naar eigen zeggen zo goed mogelijk te doen, stelt Top. ,,Misschien is het hun eer te na om te zeggen: we weten het niet. Wij vinden dat je nu een generaal pardon moet invoeren en niet na ieder stukje schade de causaliteit moet vaststellen. We hebben altijd gehamerd op de optelsom van bodemdaling, de conditie van het pand en de bevingen. Ik hoop dat de conclusie en het voorstel van Ihsan Bal impact gaat krijgen.’’

‘We moeten wel langskomen’

Woordvoerder Jouke Schaafsma van TCMG zegt dat zijn organisatie het eens is met de wetenschappers. ,,Daarom leggen we de lat hoog bij het beargumenteren waarom iets geen bevingsschade is. We moeten wel langskomen om een schade te bekijken. Anders kun je geen schadevergoeding toekennen.’’

loading  

Zeven andere internationale aardbevingswetenschappers die De Monitor benaderde, kunnen zich vinden in Bals conclusie dat het onmogelijk is om individuele schades te koppelen aan kleine aardbevingen zoals die zich in Groningen voordoen. De Amerikaanse Gregory Deierlein, professor bij het Earthquake Engineering Centre in Stanford (VS) licht toe: ,,Zelfs bij grote aardbevingen is schade niet altijd duidelijk te herleiden. Bij de situatie in Groningen met zoveel huizen en zoveel kleine aardbevingen lijkt het me praktisch onmogelijk om te bepalen wat de oorzaak is.’’ Sergio Lagomarsino, bouwkundig professor bij de Universiteit van Genua: ,,Nederlandse huizen zijn niet gebouwd op aardbevingen. Daarom ontstaat er snel schade, ook bij kleine aardbevingen.’’

Minister Wiebes heeft geen toverstaf

Minister Wiebes van Economische Zaken geeft aan nog niet tevreden te zijn over het tempo van de schade-afhandeling. Wel blijft hij deskundigen sturen om schades op te nemen. Hij meent dat zij een onafhankelijke beoordeling kunnen geven of er een aannemelijk verband is tussen de schade en aardbevingen. Daarnaast is de minister bezig met een waardedalingsregeling voor Groningse koophuizen en moet de schade-instantie het stuwmeer aan schademeldingen nog dit jaar wegwerken. Woordvoerder Job van de Sande: ,,Maar er is geen toverstaf waarmee het in een keer anders is’’.

Van 1986 tot nu werd Groningen getroffen door ruim 1300 aardbevingen, veroorzaakt door de gaswinning. De beving bij Huizinge in 2012 was met 3,6 op de schaal van Richter de zwaarste. Sinds Huizinge zijn er bijna 100.000 meldingen binnengekomen van schade. De afwikkeling daarvan verloopt moeizaam. Er liggen nog zo’n 16.000 meldingen op de plank van Groningers die wachten op een vergoeding om hun huizen te repareren. Ook bij de NAM zelf liggen nog 650 zaken.

Wil je meer weten over de schade-afhandeling van de verzakte huizen in Groningen? Kijk dan zondag 21 april om 22:15 uur naar De Monitor (KRO-NCRV) op NPO2. Of klik hier voor het online verhaal

menu