Documentaire over Duitse Jodin, gemaakt door een Iraanse regisseur, beleeft première in de synagoge in Groningen

Vorig jaar werd voor het huis van Binne Roorda een Stolperstein geplaatst, in het bijzijn van Ytje Stevens-Roorda (links), en Elya van Dam (knielend), zoon van een van de onderduikers. Foto: Archief Farschid Ali Zahedi

In de synagoge in Groningen gaat een documentaire in première die een Duitse Jodin en een moedige Stadjer in de schijnwerpers zet.

Binne Roorda was een predikant uit Groningen die Joden hielp. Hij en zijn moed spelen een hoofdrol in de documentaire Rosa - een onzichtbare vrouw.

Die is gemaakt door de uit Iran afkomstige regisseur Farschid Ali Zahedi en gaat op 1 oktober in première in de synagoge aan de Folkingestraat in Groningen.

Farschid Ali Zahedi vluchtte lang geleden uit Iran naar Duitsland en vestigde zich in Oldenburg. Daar maakt hij documentaires over onder meer de regionale geschiedenis.

Rosa vluchtte voor de nazi’s naar Nederland

Jaren geleden al besloot hij een film te maken over het leven van Rosa Lazarus. Een Jodin uit Oldenburg die net als hij het vaderland moest verlaten. Rosa vluchtte voor de nazi’s naar Nederland en vond onderdak in het huis van Binne Roorda in Groningen, aan de Ernst Casimirlaan.

Roorda had vele jaren zijn brood verdiend in het onderwijs maar was gedurende de Tweede Wereldoorlog predikant geworden. Aalje van Dam en zijn gezinsleden waren de eerste Joden die hij liet onderduiken in zijn huis. ,,Uiteindelijk had hij acht Joodse onderduikers, onder wie Rosa’’, vertelt Ytje Stevens-Roorda, kleindochter van de predikant. ,,Als er gevaar dreigde, verstopten ze zich achter een boekenkast.’’ Op die manier overleefden de acht Joden en dus ook Rosa. Zij emigreerde naar de Verenigde Staten, keerde later terug naar Oldenburg en stierf in 1971, 78 jaar oud.

Binne Roorda verging het anders. Hij werd in februari 1945 opgepakt (,,wellicht omdat een ander die was opgepakt zijn naam had genoemd’’, aldus zijn kleindochter) en overleed in het kamp Sandbostel, in april 1945, negen dagen nadat Groningen was bevrijd.

Kleindochter Ytje gaf veel informatie

De dominee speelde dus een cruciale rol in Rosa’s leven en Farschid Ali Zahedi gaf hem dan ook een belangrijke plek in zijn documentaire. Hij kreeg veel informatie over Roorda van kleindochter Ytje die hem graag hielp, zelf een boek over haar opa aan het schrijven is en op 1 oktober zeker de documentaire bekijkt.

,,We zijn blij dat wij de première hebben’’, zegt manager Geert Volders van de Stichting Folkingestraat Groningen. ,,Later in oktober wordt de film in Duitsland getoond. Vanwege corona kunnen in de synagoge veertig mensen kijken, reserveren is nodig via reserveren@synagogegroningen.nl .’’

menu