Jongeren leren over wetenschap op universiteit Groningen

‘Sommige scholieren denken dat docenten op de universiteit de hele dag boven stoffige boeken in de bibliotheek zitten. Dat ze in witte jassen rondlopen of continu bezig zijn met belangrijke uitvindingen. Ze hebben geen idee wat wetenschap is’’.

Aan het woord is Arjen Dijkstra (37), coördinator van de Scholierenacademie van de Rijksuniversiteit Groningen. De academie, die ruim tien jaar bestaat, wil jongeren uitleggen en laten zien wat wetenschap is. En wat is het dan?

Dijkstra moet lachen: ,,Ik ben wetenschapshistoricus en zou het moeten weten, maar eerlijk gezegd: het is complex. Het is ieder geval vaak anders dan het beeld dat mensen hebben.’’

Wetenschap is voor iedereen

Maar zijn collega’s geven een kijkje in de keuken door colleges aan kinderen en jongeren te geven met vragen als: Hoe reageren hersenen op drugs? Is schaken goed voor je? Hoe kun je mensen via communicatie aanzetten tot bepaald gedrag? Hoe passen vogels zich aan aan een warmer klimaat? Hoe kun je iemands gedachten lezen? Of: Hoe lang duurt een dag op de maan? Veel wetenschappers zijn gefascineerd door een vraag waar ze een antwoord op zoeken en doen niets liever dan er over vertellen.

De Scholierenacademie heeft zelfs programma’s voor basisscholen. Basisscholen? Van die leerlingen gaat toch maar een heel klein groepje naar de universiteit? ,,Via basisscholen bereik je wel alle leerlingen’’, zegt Dijkstra. ,,En sommige kinderen komen gewoonweg niet snel met wetenschap in aanraking. Bijvoorbeeld iemand in Oost-Groningen uit een gezin dat derde of vierde generatie werkloos is. Maar die kinderen zijn natuurlijk niet minder intelligent. Ze moeten alleen een rolmodel hebben. En die juffen en meesters ook. Als ze wetenschappers leren kennen die over hun werk vertellen, als ze weten hoe het werkt, zijn ze meer betrokken.’’ Kennismaking met de wetenschap kan volgens Dijkstra tot een ‘life changing moment’ leiden: het kan je leven totaal veranderen.

Dus organiseert de Scholierenacademie de Kinderuniversiteit waar wetenschappers over hun vak vertellen. Of ze kunnen met hun klas, ouders of school lessen via internet volgen, via de zogeheten Junior Mooc. Een moeilijk woord - massive open online course - voor online lessen. Zeven weken lang volgen basisschoolleerlingen een uur in de week college en maken ze opdrachten. Er zijn filmpjes uit de alfa, bèta, gamma en medische hoek die aansluiten bij hun lesprogramma. ,,Heeft een leerling een onderwerp onder de knie dan kan hij zich verdiepen’’, zegt Dijkstra. Voor de cursussen hebben zich al meer dan tienduizend kinderen ingeschreven. ,,Gigantisch’’, noemt Dijkstra dat aantal.

Hard werken als proefstudent

Voor middelbare scholieren, 5- en 6-vwo, heeft de academie webklassen, waarin ze kunnen proefstuderen. Elke leerling kan vier weken een onderwerp naar keuze volgen, passend bij een studierichting. ,,Jongeren volgen colleges en maken opdrachten vergelijkbaar met die van eerstejaars studenten. Ze leveren ze in en onze mensen kijken ze na. Ze leren veel te lezen, ook in het Engels. Ze komen in aanraking met onderzoek. Ze leren dat opdrachten af moeten, ook al moeten ze ’s avonds voetballen of zwemmen. Ze zien dat ze op de universiteit hard moeten werken. We hopen dat ze zo een reëel beeld van de universiteit krijgen en ook welke studie voor hen het meest geschikt is.’’

Het lijkt makkelijk, maar dat is het niet. De helft van de drieduizend jongeren die er vorig jaar mee begon, stopte er namelijk mee.

Dijkstra interpreteert het positief. ,,Het betekent dat 50 procent van de jongeren een certificaat haalt. En dat met een gratis online cursus. Dat is veel. En die afvallers zijn wel actief bezig geweest met een studie.’’

Opfriscursus voor leraren

Na de zomer begint de Scholierenacademie met cursussen voor leraren van middelbare scholen. ,,Sommigen hebben een academische graad, maar zijn al vijf jaar of langer weg van de universiteit en in die tijd is er al weer zoveel veranderd. Ze hebben vaak geen contact meer met de wetenschappelijke wereld. En er zijn veel hbo’ers die hun eerstegraads bevoegdheid hebben gehaald en lesgeven, maar die nog nooit op de universiteit zijn geweest.’’

Deze docenten krijgen elk jaar nieuwe leerlingen, zo denken ze bij de Scholierenacademie. Als zij gemotiveerd en gepassioneerd voor de wetenschap raken, kunnen zij dat weer op hun leerlingen over brengen.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.