Tweede Kamer hikt aan tegen 90 miljoen voor Shell en ExxonMobil en zet parlementair advocaat aan het werk

Foto: ANP

De Tweede Kamer wil voorkomen dat de Nederlandse staat 90 miljoen euro moet betalen aan Shell en ExxonMobil. Deugt de deal die met deze oliebedrijven wordt gesloten?

Het parlement heeft daarvoor een eigen advocaat ingeschakeld. De jurist zoekt uit of de Tweede Kamer de financiële afspraak die minister Eric Wiebes (VVD, Economische Zaken en Klimaat) met de ‘olies’ heeft gemaakt van tafel kan krijgen.

Munitie verzamelen

Volgens Wiebes moeten Shell en ExxonMobil financieel worden gecompenseerd voor een versnelde afbouw van de gaswinning in Groningen. De Tweede Kamer vraagt zich af of deze compensatie juridisch wel deugt en hoopt dat de parlementair advocaat zoveel juridische munitie verzamelt dat de bedrijven kunnen fluiten naar de miljoenen.

Deal met Shell en ExxonMobil is tussenstand

De rapen waren gaar toen de Kamer op 10 september van dit jaar te horen kreeg dat de staat 90 miljoen euro aftikt aan Shell en ExxonMobil. De compensatie zat versleuteld in afspraken over extra gasopslag bij Norg. Niet uitgesloten is dat Shell en ExxonMobil meer geld krijgen. Deze deal is een soort tussenstand. Wiebes is nog met de bedrijven in onderhandeling.

De parlementair advocaat onderzoekt of ze wel recht hebben op compensatie. ,,We willen ook weten of het parlement hier iets over te zeggen heeft’’, zegt PvdA-Kamerlid Henk Nijboer. ,,Kan dat geld zomaar zonder toestemming van de Kamer worden uitgegeven?’’

‘Is de overheid de fout ingegaan?’

Nijboer heeft bij de commissie Economische Zaken en Klimaat onderzoeksvragen op tafel gelegd. ,,Kan de staat worden gedwongen 90 miljoen euro aan compensatie af te tikken bij Shell en ExxonMobil? Zijn daar juridische redenen voor? Is de overheid ergens de fout ingegaan waardoor ze nu moet bloeden?’’

Nijboer wil scherp hebben of het parlement van tevoren geïnformeerd had moeten worden over de deal. ,,We vragen ons af wat er was gebeurd als Wiebes had geweigerd geld te geven aan Shell en ExxonMobil. Was die compensatie dan nog wel aan de orde geweest?’’

Gasbesluit meerdere malen vernietigd

De PvdA’er vindt het raar dat de oliemaatschappijen gecompenseerd moeten worden. Bij onverminderd doorgaan van de gaswinning zouden meer woningen en gebouwen worden beschadigd. ,,Besef ook dat de Raad van State meerdere keren het gasbesluit van de minister heeft vernietigd, omdat de veiligheid van de Groningers onvoldoende was meegewogen.’’

Ook het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) heeft vaak gezegd dat de gaswinning omwille van de veiligheid sterk omlaag moest. ,,Ik ben benieuwd hoe de parlementair advocaat in dat licht naar compensatie voor de oliemaatschappijen kijkt.’’

Liever compensatie voor bewoners

Onduidelijk blijft waar de hoogte van het bedrag op gebaseerd is. Het liefst keert de PvdA de zaak om. ,,In hoeverre heeft de staat of hebben de bewoners recht op compensatie nu jarenlang onder technische leiding van Shell en ExxonMobil gas is gewonnen en schade en gevaar is ontstaan?’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen