Kinderboeken tijdens de Tweede Wereldoorlog: 'Moeder, vertel eens wat van Adolf Hitler'

Sommige kinderboeken stonden in de Tweede Wereldoorlog op de verboden lijst, andere bejubelden Adolf Hitler. Vanaf zaterdag zijn ze allen te zien op een expositie in Kinderboekenhuis Winsum.

Een boek met zinnen als ‘Weg met de moffen!’ en ‘Leve het huis van Oranje!’ werd tijdens de Tweede Wereldoorlog niet echt gewaardeerd door de Duitse bezetter. Daarom verdween De zoon van Dik Trom van de planken, samen met een heleboel andere boeken. Zoals schrijfsels van Joodse schrijvers.

Toch waren de boekenkasten niet helemaal leeg. Er kwamen andere verhalen voor in de plaats. Moeder, vertel eens wat van Adolf Hitler bijvoorbeeld.

Spannende schrijfwedstrijd

Dagblad van het Noorden organiseert samen met het Kinderboekenhuis en het OVCG een spannende schrijfwedstrijd. Zit jij in groep 5, 6, 7 of 8 van de basisschool en kun jij vét goed schrijven? Stuur dan voor 30 september een verhaal in van maximaal 750 woorden over vriendschap en oorlog.

De jury van de wedstrijd bestaat uit journalist en schrijver Frank von Hebel, schrijfster Martine Letterie en de burgemeester van Winsum. Het winnende verhaal wordt in de krant gepubliceerd.

Inzendingen kunnen naar groningen@dvhn.nl of per post naar Dagblad van het Noorden, Postbus 60 9700 MC, ter attentie van Redactie Groningen. De prijsuitreiking is op 12 oktober.

Kinderboekenhuis

Anna van der Molen en Daniëlle Scheweer van het Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen (OVCG) zijn druk in de weer in het Winsumer Kinderboekenhuis.

Voorzichtig vullen ze vier verschillende vitrines voor de expositie Van ‘Moeder, vertel eens wat van Adolf Hitler’ tot ‘Reis door de Nacht’, een tentoonstelling over het kinderboek uit en over de Tweede Wereldoorlog. Ze stallen de boeken uit naast voedselbonnen en verduisteringslampen.

De glazen vitrines staan voor het raam. De eerste vertelt welke boeken op de verboden lijst stonden en welke niet. Een andere vitrine laat boeken zien die vertelden hoe geweldig Adolf Hitler was.

De derde vitrine toont boeken die illegaal verkocht werden. Het daarmee verdiende geld kwam in sommige gevallen ten goede aan het verzet. ,,Ik denk dat we zo’n dertig boeken tentoonstellen’’, zegt Van der Molen.

Tentoonstelling

Normaal gesproken organiseert het OVCG vooral activiteiten rond 4 en 5 mei. ,,Maar de oorlog is heel het jaar belangrijk. Met het oog op de Kinderboekenweek die in oktober plaatsvindt besloten we aan te haken.’’

Kinderen kunnen vanaf morgen tot en met 25 november een kijkje nemen bij de tentoonstelling of meedoen aan een van de activiteiten. Schrijfster Martine Letterie leest bijvoorbeeld een middag voor, er zijn tekenworkshops en filosofiemiddagen. Voor volwassenen zijn er lezingen in de synagoge in Winsum.

Verzetsstrijders

Oorlogswinter van Jan Terlouw is een van de boeken die in de vierde vitrine pronken. Over de dappere Michiel die betrokken raakt bij het verzet. Ook na de Tweede Wereldoorlog speelde het kinderboek een belangrijke rol. Romans waarin stoere verzetsstrijders de hoofdrol spelen vonden gretig aftrek onder de jeugd.

,,In die boeken waren alle Duitsers slechteriken. Later kwamen er boeken waarin niet alle Duitsers zo werden weggezet’’, zegt Van Der Molen. Nog later werden boeken uitgebracht waarin de Jodenvervolging een rol speelt. ,,Deze boeken staan allemaal in de naoorlogse kast.’’

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.