Kippenvel door struikelsteen voor woning in Zuidbroek

De historische Kring Menterwolde plaatst struikelstenen voor weggevoerde en omgebrachte Joden uit Zuidbroek en Noordbroek. ,,Wij hebben mazzel dat we in deze tijd leven.”

Roelof en Agnes van Wijk wonen sinds 1999 aan de Klaas Woltjerweg in Zuidbroek. Precies op de plek waar Salomon Miechel (38) en Jansje Boomstra-van der Wijk (33) en hun bijna 11-jarige zoon Komprecht Lion medio 1942 door de Duitsers werden opgehaald en via Westerbork naar het Duitse concentratiekamp Auschwitz werden vervoerd en vergast. Het uit Drenthe afkomstige gezin woonde pas drie jaar in Zuidbroek om daar een bestaan op te bouwen.

Heftig

,,In 2011 ben ik gaan onderzoeken wie allemaal in ons huis hebben gewoond. Onze zoon was toen elf jaar en bijna net zo oud als de jongen wiens naam hier op de struikelsteen staat’’, vertelt Agnes van Wijk, voordat de Duitse kunstenaar Günther Demnig (69) zijn eerste drie struikelstenen – ook wel Stolpersteinen genoemd – legt. ,,Dat is best heftig hoor.”

,,Wij hebben mazzel dat we in deze tijd leven”, vult Roelof van Wijk aan. ,,Hier krijg ik kippenvel van”, zegt zijn vrouw. Over de weggevoerde en vergaste Komprecht Lion Boomstra zegt ze: ,,Ze noemden hem Kootje. Dat was makkelijker dan Komprecht. Hij zat altijd, in z’n korte broek, voor het huis op een kar, slingerend met zijn benen.’’ Roelof en Agnes van Wijk zijn blij met de struikelstenen voor hun woning.

Janneke Blaauw, Wieko Smit en Tieneke Beukema van de Historische Kring Menterwolde zijn de trekkers van dit project, dat officieel op 5 mei 2015 van start ging. Demnig legde op 7 april 2014 al op vijf locaties langs de Kerkstraat in Muntendam twaalf struikelstenen. In Meeden woonden tijdens de Tweede Wereldoorlog geen Joden. Daarom richtte de historische vereniging haar pijlen op Zuidbroek en Noordbroek. ,,Al met al is het nog best snel gegaan. We hebben driekwart jaar moeten wachten op Demnig’’, zegt Blaauw.

Officiële onthulling

Smit verwacht dat er nog een moment wordt uitgekozen om de struikelstenen officieel te onthullen. ,,Daarover moeten we nog met de 4 meicomités in Zuidbroek en Noordbroek in gesprek. Ik kan me voorstellen dat we volgend jaar tijdens de dodenherdenking in Zuidbroek langs de struikelstenen in de Klaas Woltjerweg lopen. We lopen nu altijd van dorpshuis De Broeckhof naar het herdenkingsmonument bij het station.’’

Demnig is zo’n 270 dagen per jaar op pad om struikelstenen te leggen. ,,Ik ben nu twintig jaar bezig en heb er 61.000 stuks gelegd. Dat deed ik in 21 Europese landen. Op zich zijn dat er niet eens zoveel, maar ze hebben allemaal een symbolische waarde.’’ Hij is nu bezig aan een twaalfdaagse toer door Nederland. Zo bezoekt hij deze dagen ook nog Groningen, Kantens, Stitswerd, Zandeweer, Niezijl, Visvliet en Leek.

In Nieuwolda legde Demnig ook een steen, de negenentwintigste, voor een woning aan de Burgemeester Waalkenstraat. ,,Daar heeft mijn opa gewoond. We hebben lang niet geweten dat hij (Arent Levie, red.) Joods was’’, zegt Beukema. Levie werd in 1942 in Auschwitz vermoord. Zijn twee zoons – Levie had een relatie met een niet-Joodse vrouw – groeiden op onder een andere achternaam. Ze spraken nauwelijks over hun vader, ook niet met hun eigen kinderen. Beukema verdiepte zich in deze verzwegen familiegeschiedenis. ,,We hebben hiervoor ook een struikelsteen laten maken.’’

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.