Dit is het dilemma van de koopavond: haast niemand komt erop af, maar winkeliers kunnen 'm niet zomaar afschaffen

Winkelend publiek op het Mercuriusplein in Assen, tijdens koopavond. Foto: Jaspar Moulijn

Voor de omzet hoeven winkeliers het niet te doen. Daarvoor is de koopavond te rustig geworden. Maar afschaffen? Dat druist in tegen het ondernemersbloed (en soms het huurcontract) .

Uitgestorven is Assen niet. Voor de oliebollenkraam op het Koopmansplein staat een groepje klanten. En er duiken plukjes winkelend publiek op uit de richting van de Kruisstraat, de Gedempte Singel en het Mercuriusplein. Maar om te zeggen dat er deze vrijdag drommen mensen op de koopavond afkomen: nou, nee.

Daarin is Assen niet speciaal. In Emmen en Groningen - en feitelijk in elke grote plaats in Nederland - zeggen winkeliers hetzelfde. De koopavond heeft - vooral als gevolg online shoppen - de laatste vijf jaar flink aan populariteit verloren. Meer dan de helft van het publiek maakt geen gebruik meer van de avondopening van winkels. Nog eens 22 procent heeft dit zelfs nooit gedaan, zo bleek afgelopen week uit een enquête die Hart van Nederland had laten uitvoeren onder 2100 panelleden.

Service voor omzet

Geen wonder dat lang niet alle winkeliers meer meedoen aan de koopavond. In de Kruisstraat brandt het licht bij de zaken vaker niet dan wel. Jack Hartog, mede-eigenaar van de Bruna en voorzitter van de binnenstadsvereniging, is de dichte winkels een doorn in het oog. ,,Dat kan niet, is mijn persoonlijke mening”, zegt de winkelier. Dat openen financieel niet uit kan, is wat hem betreft geen argument. ,,Service is leidend, niet de omzet”, is Hartogs regel. ,,Je bent open als de klant verwacht dat je open bent.”

Het zijn vooral de kleinere zaken met weinig personeel die op koopavond dicht blijven. De grote winkelketens - de kledingzaken met name - hebben wel de luxe om open te blijven. Hier, op het Mercuriusplein, is de meeste klandizie. Weer wat verderop, in winkelcentrum Triade is het dan weer erg stil. Al loopt het bij de Primera van Theo Schaaf wel lekker door. ,,Ook hier gaat het drukker worden, als straks de Dirk van den Broek en Die Grenze openen”, voorspelt Schaaf.

Rustig, dus veilig winkelen

De coronacrisis was een extra tik voor de koopavond. Dat het kabinet er aan denkt om als nieuwe maatregel de koopavond tijdelijk te verbieden, kan bij winkeliers op weinig begrip rekenen. ,,Omdat het op vrijdagavond rustig is, kun je juist veilig afstand houden”, zegt Maarten Ritsma van De Kaaswaag. ,,Haal je die mogelijkheid weg, dan komen ze op zaterdag, waarop het al druk genoeg is.”

In Emmen werd tijdens het voorjaar, tegelijk met de horecasluiting, besloten om de koopavond tijdelijk af te schaffen. Sinds juni is het op donderdagavond weer business as usual in de binnenstad. ,,Qua drukte blijft de koopavond een lastig verhaal. Maar het houdt meerwaarde, want je biedt mensen die anders geen tijd hebben de mogelijkheid om te shoppen”, zegt binnenstadsmanager Laurens Meijer. ,,Spreiding is bovendien veel veiliger dan concentratie van momenten waarop er gewinkeld kan worden.” Ook Nardia van den Poll van schoenenzaak Mary Jane in de Groningse Oosterstraat ziet het zo: ,,Zo’n koopavond voelt als het begin van het weekend. Het is niet zo druk en dus fijn winkelen”, zegt ze. ,,We houden het er graag in.”

‘Tien keer niks’

In kleinere plaatsen met een koopavond, zoals Leek, is de animo voor ‘s avonds winkelen nog een stuk minder. Bij bakkerij Van Esch in winkelcentrum De Liekeblom zouden ze de koopavond liever afschaffen. ,,Maar dat mag niet. Staat in het huurcontract”, zegt een medewerker. ,,Het is hier op vrijdagavond tien keer niks. We hebben dan een of twee klanten. Meer niet.”

Omdat de aanloop op vrijdagavond zo minimaal is, plant juwelier Bert van Zanten juist extra veel afspraken in. ,,Daardoor hebben we het alsnog best pittig, wat drukte betreft”, zegt Van Zanten. Maar dat veel winkeliers op zijn minst van 21 uur als eindtijd af willen schalen naar 20 uur, daar kan hij wel begrip voor opbrengen. En ook wel voor het plan om de koopavond tijdelijk te verbieden: ,,Hebben mensen tegenwoordig overdag niet genoeg tijd om te shoppen?”.

menu