Foto: Shutterstock

Kringloop is het nieuwe zwart: waarom tweedehandskleding duurzamer, goedkoper én mooier is dan fast fashion

Foto: Shutterstock

Tweedehands kleding dragen gold ooit als armetierig en een beetje vies. Maar fast fashion , met z’n milieuvervuiling en uitbuiting, is veel smeriger. Wie echt hip wil zijn, draagt afdankertjes − of zelfgemaakt.

‘Welkom Thereza!’ staat op mijn computerscherm. Eronder zwaait een viertal cartoonfiguurtjes naar me: een man, drie vrouwen. Aan het woord is de man: ,,Mijn naam is Sjuul en ik heb drie zusjes die gek zijn op kleding! Ze hebben een overvolle kledingkast, maar willen toch elke week weer nieuwe items om er leuk uit te zien.’’

Lekker stereotyperend, Sjuul, denk ik vagelijk, terwijl ik naar het volgende scherm klik. Ondertussen herken ik mezelf natuurlijk wel in die zusjes. Ik ben ook best gek op kleding. Daarom zit ik nu een account aan te maken bij online modewarenhuis United Wardrobe. Maar deze site is anders dan Zalando of Wehkamp: alle kleren en accessoires op United Wardrobe zijn tweedehands.

Hoe word ik succesvol kringloper?

In het afgelopen goede-voornemens-seizoen heb ik een afspraak gemaakt met mezelf: geen fast fashion meer voor mij van grote ketens die iedere maand een nieuwe, spotgoedkope collectie in de rekken hangen. Vanaf nu koop ik mijn kleding zoveel mogelijk tweedehands, en anders van duurzame merken.

Het lijkt me een mooie manier om mijn ecologische voetafdruk te verkleinen. Het betekent wel een beetje omschakelen: ik kan niet meer even de Herestraat induiken om m’n garderobe aan te vullen. Maar waar moet ik wel zijn? Hoe word ik een succesvol kringloper?

Ik besluit op zoek te gaan naar mensen met wat meer ervaring dan ik. Mensen zoals Charlotte Wiersma-Zwarts (28) uit Groningen, die in haar studententijd tweedehands begon te kopen. ,,Eerst vooral uit knieperigheid’’, zegt ze. Toen ze in 2017 ging bankieren bij ASN en in het magazine van de bank een artikel las over de kledingindustrie, kwam daar nog een motief bij.

Kledingindustrie is enorme vervuiler

,,Ik schrok er best van: na de olie-industrie is kleding het meest vervuilend, stond er’’, herinnert Charlotte zich. De beruchte uitspraak, nota bene gedaan door modemagnaat Eileen Fisher, is lastig te factchecken. Maar ongeacht de precieze rangorde van vervuilers: dat de kledingindustrie een enorme is, staat buiten kijf.

Elke stap in het proces van grondstof naar shirt kost water en energie, legt beslag op schaarse landbouwgrond, brengt giftige stoffen in het milieu, stoot CO2 uit of draagt bij aan de plastic soep. Arbeiders in de productieketen worden veelal onderbetaald en uitgebuit. Maar als westerse consument sta je daar amper bij stil, als dat shirt je geweldig staat en maar 5 euro kost.

,,Winkelen is ook echt leuk’’, erkent Charlotte. Ze doet het zelf veel en vaak, alleen niet bij de H&M of Primark, maar bij de Reshare Store van het Leger des Heils in de Oosterstraat. Of even verderop bij Appel&Ei. Of online, via United Wardrobe.

Kringloop: wie goed zoekt, vindt pareltjes

,,Dat is wel een goeie manier om te beginnen’’, adviseert ze me. ,,Mensen hangen vaak erg aan de merken die ze kennen, en verdrinken dan een beetje in de poel van aanbod in een tweedehandszaak.’’ Op United Wardrobe kun je daarentegen makkelijk filteren: op maat en kleur, het soort kledingstuk dat je zoekt en zelfs je favoriete merk.

Anderzijds is een kringloopwinkel juist weer leuk vanwege het speuren naar verborgen pareltjes, vindt Charlotte. ,,Je moet soms goed zoeken om iets leuks te vinden, maar dat is ook de sport. Uiteindelijk vind je haast alles wel.’’ Sjaals, schoenen, tot een driedelig pak aan toe als je wilt.

De zoon van Agnes Bakker (40) moest zo’n pak voor een schoolgala. ,,Dat hebben we samen helemaal compleet bij de kringloop gekocht, voor 35 euro’’, vertelt ze. ,,En op het gala kreeg hij de tweede prijs voor de beste outfit van de avond.’’

‘Je moet geduld hebben en accepteren dat je soms niet slaagt’

Agnes, die ook in Groningen woont, kun je gerust een tweedehandsveteraan noemen. Al ruim twintig jaar komt haar hele garderobe van de kringloop − of nou ja, bijna helemaal: ,,Ik denk voor ongeveer 95 procent. Onderbroeken koop ik niet tweedehands. En heel soms koop ik iets nieuws van een duurzaam merk. Dan moet het een tijdloos stuk zijn dat ik echt wil hebben.’’

Dat komt overigens niet vaak voor. ,,Ik heb eigenlijk een beetje losgelaten dat ik dingen móét hebben’’, merkt ze. Met zo’n instelling kom je in een kringloopwinkel namelijk nergens. ,,Je moet geduld hebben, de tijd nemen om alles goed te bekijken, en accepteren dat je soms niets vindt. Ik kan het wel jammer vinden als er iets heel moois hangt, maar dan niet in mijn maat.’’

Daarentegen is de kick juist groot als ze op een prachtige broek van een gerenommeerd merk stuit, waarvoor ze maar een fractie van de nieuwprijs hoeft te betalen. Of iets dubbel duurzaams: een tweedehands stuk dat ook nog op een duurzame manier is gemaakt. ,,Het leukste van kringlopen is dat je echt een eigen stijl kunt creëren, en er niet precies hetzelfde bijloopt als alle anderen’’, vindt Agnes.

Opleving van vintage en retro

Lange tijd gold dat unieke niet echt als iets positiefs. ,,Het is pas sinds een jaar of vijf dat mensen het niet meer raar of vies vinden’’, zegt Agnes over haar kringloopgarderobe. Charlotte Wiersma-Zwarts herinnert zich een schoolgenootje dat altijd in tweedehands kleren liep. ,,Dat vonden we toen zielig voor haar. Nu is het veel meer geaccepteerd, ik denk omdat we zo’n geweldige opleving van vintage en retro meemaken.’’

En er zijn meer duurzame ouderwetsigheden terug van weggeweest. Toen Karen de Bot (31) uit Groningen klein was, naaide en breide haar moeder alle kleren voor haar kroost. Nu maakt ze achter haar eigen naaimachine broeken en truien voor haar zoontje Lasse (2). Ze gebruikt zoveel mogelijk biologisch katoen en wat ze niet zelf naait, koopt ze bij tweedehandswinkel Popke aan de Korreweg.

‘Nieuwe kleren kopen voor kleine kinderen? Echt zonde’

,,Ik ben begonnen met kleren maken toen Lasse ongeveer zes maanden oud was’’, vertelt De Bot. ,,Ik heb een naaimachine gekocht, op internet gezocht naar patronen en tips en ben eigenlijk maar gewoon gaan prutsen.’’ In het begin was niet iedere zoom even netjes, maar dat deert een jochie van een halfjaar niet. Bovendien groeit hij overal snel uit.

,,Daarom vind ik het juist voor kleine kinderen echt zonde om nieuwe kleding te kopen, als ze het maar een paar weken kunnen dragen’’, zegt De Bot. De kleren die ze voor Lasse maakt, oogsten overal lof. ,,Juist omdat het een beetje anders dan anders is. Uiteindelijk wil ik ook mijn eigen kleren zelf maken. Maar misschien neem ik dan toch eerst lessen’’, lacht ze.

Lasses kleren zijn gemaakt van de truien van zijn opa

Want een lap stof in kleding veranderen is lang niet gemakkelijk. Het kost bovendien een boel tijd. ,,Als ik iets voor Lasse aan het maken ben, besteed ik er vaak een uur of twee per avond aan, want het moet wel leuk blijven’’, zegt ze. ,,En dan heb ik na ongeveer een week een broek of trui klaar.’’

Veel werk, vergeleken met een tripje naar de H&M? Zeker. Maar het levert wel kinderkleding op waarvan je precies weet hoe ze gemaakt is en van welke materialen, die vriendelijker is voor het milieu, en volkomen uniek. ,,Mijn vader is een paar jaar terug overleden’’, vertelt De Bot. ,,Laatst kreeg ik van mijn moeder een heleboel van zijn truien en T-shirts. Dus komende zomer en winter lopen Lasse en mijn neefje in kleren die gemaakt zijn van de oude kleding van mijn vader.’’

‘Daar ga je!’

‘s Avonds op de bank scroll ik door United Wardrobe, waar ik volgens instructies van Charlotte mijn zoekvoorkeuren heb ingesteld. Ik bekijk de foto’s, like shirts en rokjes , volg verkopers. Dan blijf ik haken op een prachtig pak: een broek en een blazer van mijn favoriete merk, zo goed als nieuw, voor nog geen kwart van de nieuwprijs.

Ik klik op ‘bestellen’, maak het geld over en stuur Charlotte een whatsappbericht.

,,Hahaha, daar ga je’’, appt ze terug.

Daar ga ik. Het is maar een beginnetje, maar toch: ik ben een kringloper aan het worden.

menu