Laat Groningers zelf kiezen of ze hun eigen schadedossier wel of niet willen delen met onafhankelijke onderzoekers. Zo kan worden voorkomen dat de NAM alle macht in handen heeft.

'Dupe'

Dat betoogt hoogleraar George de Kam van de Rijksuniversiteit Groningen. Het onderzoek naar de waardedaling van woningen in het aardbevingsgebied wordt bemoeilijk doordat de NAM de benodigde gegevens niet openbaar maakt. Mag niet want privacy-gevoelig, stelt de NAM. „Daar zijn wij heel voorzichtig mee”, zegt NAM-woordvoerder Sander van Rootselaar.

„Groningers worden zo de dupe van hun eigen privacy”, reageert hoogleraar De Kam. Hij vindt dat niet de NAM maar de Groningers zelf zouden mogen beslissen over het al dan niet delen van hun eigen gegevens.

Dat kan volgens de wetenschapper door mensen bij het melden van hun aardbevingsschade zelf te laten kiezen of hun gegevens wel of niet beschikbaar mogen worden gesteld aan onafhankelijke onderzoekers. „Dat zou voor nieuwe schades een mooie manier kunnen zijn om onder dat privacy-argument uit te komen”, zegt De Kam. Voor de bestaande gevallen noemde hij data-guerilla als optie. „Dat mensen hun eigen data ergens neerleggen zodat onderzoekers erbij kunnen.”

Cruciaal

Goed onderzoek naar de woningmarkt is cruciaal. Pas als duidelijk is hoeveel de huizen in waarde zijn gedaald, kan worden besloten op hoeveel compensatie Groningers recht hebben. Voor degelijk onderzoek zijn twee dingen nodig: de juiste data en onafhankelijke onderzoekers. Daar gaat het mis. De NAM en het CVW beschikken over de benodigde gegevens (de cijfers van elke woning in het gebied) maar alleen onderzoekers die toestemming krijgen van de NAM, mogen ermee aan de slag. Onderzoekers die kritiek hebben en een andere aanpak willen, moeten het doen met gemiddelden en cijfers op wijkniveau.

Het gevolg is een impasse. Onderzoekers die de juiste data hebben, concluderen dat het nog wel meevalt met de waardedalingen in het aardbevingsgebied. Andere wetenschappers, onder wie De Kam, betogen dat dit komt door de methodes die bij deze onderzoeken zijn gebruikt en staan te springen om zelf onderzoek te doen. Maar ja, daar hebben ze dan wel dezelfde data voor nodig. „Laat iedere onderzoeker met een serieus plan nu over die gegevens beschikken”, zegt De Kam. „Op die manier krijgen we het beste resultaat.”

Onbetrouwbaar

Hoogleraar De Kam concludeerde onlangs op basis van de data die hij wel tot zijn beschikking had dat de woningen samen met maar liefst bijna een miljard euro in waarde zijn gedaald. Maar, reageert de NAM, dat onderzoek is onbetrouwbaar want de hoogleraar heeft immers niet alle data tot zijn beschikking. Dit tot frustratie van De Kam, die de beperkingen van zijn eigen onderzoek ook wel ziet, maar niet meer kan doen aangezien het juist de NAM is die de data weigert te delen. „Een aantal onafhankelijke onderzoekers aan de VU Amsterdam en de RUG zouden daar graag vandaag nog mee aan de slag gaan.”

Achterhouden

Opvallend is het dat de NAM nu ook De Kam beschuldigt van het achterhouden van gegevens. De RUG-hoogleraar heeft zijn onderzoeksmethodes niet voldoende toegelicht, schrijft de NAM in een reactie op haar website.

„Daar moest ik wel even om lachen”, reageert De Kam. „Grappig dat juist de NAM dit zegt.” En ook onterecht, aldus de hoogleraar. „Ik zal het graag nog eens toelichten, maar de informatie die de NAM zoekt is allemaal te vinden in mijn rapport en in publicaties van VU-onderzoeker Hans Koster.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen