Zo is het om online les te geven in coronatijd. Vier docenten vertellen over hun ervaringen

Foto ter illustratie. Foto: ANP/Koen van Weel

Het is een maand geleden dat de scholen dichtgingen, maar het onderwijs lag niet stil. Verre van dat. Zonder grote pauze gingen de lessen online ‘gewoon’ door. Vier docenten vertellen over hun ervaringen.

Odette Jansen (Game Design, Hanzehogeschool Groningen)

‘Met 30 mensen brainstormen en schetsen in een online les, dat wordt een chaos’

Geen meetings in Skype of Zoom voor de studenten Game Design van de Hanzehogeschool. Zij volgen al een paar weken lessen via Discord , wat voor de meeste studenten bekend terrein is. ,,Makkelijk gezegd is het Skype voor gamers’’, zegt Odette Jansen. ,,Ik vond het persoonlijk mooi dat de studenten ervoor openstonden om het op deze manier aan te pakken en dat ze meewerkten, bijvoorbeeld door kanalen en chatrooms aan te maken. Het gaf het gevoel dat we het samen opzetten.’’

De lessen waarin ze de theorie uitlegt of feedback geeft, zijn online prima te doen. En het feest waarop alle studenten hun projecten laten zien, kan ook gewoon online doorgaan. ,,Maar we werken ook veel met brainstormen en schetsen. Als je dat met 30 man online doet, wordt het een chaos.’’ Een online brainstormbord is daarvoor misschien een oplossing. ,,Dat gebruik ik sinds de lockdown best veel. Het idee is om mijn twee klassen, 50 studenten in totaal, samen te gooien en ze daarmee aan de slag te laten gaan. Het is wel spannend of dat leuk wordt.’’

Er gaat veel goed: de studenten zijn nog steeds even creatief, ze laten elkaar uitpraten en gebruiken de verschillende chatkanalen voor vragen en opmerkingen. ,,Voor mijn honden is het fijn om thuis te zijn. Toch mis ik de omgeving heel erg; de interactie met de studenten en het goed kunnen zien wat er gebeurt.’’

Aan de andere kant ziet ze ook een gemeenschap ontstaan van studenten uit verschillende klassen die elkaar in de Discord-server helpen met van alles en nog wat. ,,Als we straks teruggaan, kunnen we dat wellicht blijven inzetten’’, besluit Jansen.

Han Berrelkamp (Online Marketing, Noorderpoort)

‘Ik mis het contact. En de leerlingen missen het ook’

Ergens vindt hij het wel mooi, dat online lesgeven. Het voelt toch als een groot experiment met wat allemaal mogelijk is. ,,We zijn drie dagen met de bek op het stuur gegaan om het allemaal voor te bereiden. Er zijn 1000 trainingen gegeven door Noorderpoorters aan Noorderpoorters’’, vertelt Han Berrelkamp.

Zijn lessen online marketing gaan via Skype misschien zelfs wat makkelijker dan in een klaslokaal. ,,De studenten zien mijn scherm. Ik kan ze op ieder moment van alles laten zien: een website waar we het over hebben, of een filmpje dat iets illustreert.’’ Maar lesgeven is niet alleen het bespreken van de inhoud. Een groot gedeelte van het onderwijs is het contact. ,,En dat mis ik. En de leerlingen missen het ook.’’

Zolang het duurt, maken hij en zijn studenten er het beste van. Een bedrijfsbezoek aan Conversies, dat nu niet kan doorgaan, is vervangen door een webinar . De roosters zijn aangepast op het digitaal lesgeven. De vakken zijn ingekort tot lessen van een halfuur die vooral in de ochtend worden gegeven. In de middag werken de studenten aan opdrachten.

Berrelkamp: ,,Het was mooi om te zien hoe leerlingen elkaar, zeker in het begin, met van alles hielpen. Je merkt gewoon dat de klas een belangrijk deel van het sociale leven is. Je bouwt een band op. Ik hoop dat we snel weer fysiek en face-to-facecontact kunnen hebben, met anderhalve meter afstand in acht genomen natuurlijk.’’

Janco Nolles (ALO, Hanzehogeschool Groningen)

‘Wij hebben actieve studenten die gewoon voor een groep willen staan’

,,Je kan niet in je achtertuin een handstand-overslag maken’’, zegt ALO-docent Janco Nolles. Hij illustreert de gevolgen van de coronamaatregelen voor zijn lessen. ,,Voor het gebouw dichtging, hebben we snel een filmpje opgenomen van een testpersoon op de fiets. Dat gebruik ik nu in het hoorcollege fysiologie in plaats van de live-demonstratie. Dat werkt best goed, hoewel het een nadeel is dat je niet ziet hoe mensen reageren.’’

De vakken over het lesgeven en de sportvakken ‘online zetten’ is ook bijzonder lastig. ,,Wij hebben actieve studenten die gewoon voor een groep willen staan en contact willen hebben. De helft van ons curriculum dat daarover gaat, kunnen we nu niet geven.’’

Het lesgeven zelf is dan weer niet moeilijk; binnen twee dagen ging dat best soepel. Het vergt vooral het doorhebben van de technologie en goed nadenken over hoe je de stof online overbrengt. ,,Maar je bent aan het einde van de dag toch op een andere manier vermoeid. Normaal gesproken werken we de hele dag direct met mensen, nu kijk je naar een scherm.’’

Uiteindelijk is dat het lastigste voor Nolles, zijn collega’s en voor de studenten: het menselijk contact ontbreekt. ,,Het heeft ook te maken met de zorgkant die je hebt als hbo. Het begeleiden van studenten. Er is een groep die het moeilijk heeft met deze situatie en het inrichten van hun leven. Via de ‘bijpraatcolleges’, waarin ik vragen van studenten beantwoord, hebben we wel wat contact. Toch maak ik me zorgen over hoe de groep studenten waar wij niet echt het oog op hebben, meekomt.’’

Casper Albers (Statistiek, Rijksuniversiteit Groningen)

‘Schools en strikt zijn is nu niet zinvol’

Met een werkkamer en kinderen die al wat ouder zijn, zit Casper Albers in een relatief goede situatie om zijn colleges Statistiek vanuit huis te geven. ,,Ik kan zeggen: ik geef van 9.00 tot 10.00 uur college; stoor mij niet.’’ Hij heeft ook collega’s met minder goede faciliteiten voor thuiswerken. ,,Voor hen zou het mooi zijn als de universiteit de gebouwen wel opent, zodat zij naar een lege zaal kunnen gaan om hun college op te nemen. De RUG heeft genoeg zalen, zodat we elkaar niet voor de voeten lopen en het nog past binnen de richtlijnen van het RIVM.’’

Op dit moment is Albers bezig met het voorbereiden van een vak voor de researchmaster Gedrags- en Maatschappijwetenschappen. ,,Dat vak is vrij wiskundig. Vorig jaar gaf ik opdrachten die ik vervolgens op het bord uitwerkte met de studenten. Nu ben ik in sneltreinvaart begonnen met het maken van PowerPoint-presentaties.’’

Hij is blij dat hij voor dat vak maar acht studenten heeft. Meekijken en zien waar een student de mist in gaat, is namelijk belangrijk. Er mogen dan online mogelijkheden zijn om dat te doen, zoals het delen van het beeldscherm, maar zo overzichtelijk als in een klaslokaal wordt het niet. Dus hoewel hij altijd ‘ja’ zei tegen studenten van andere opleidingen die willen meedoen met zijn vak, deed hij dat dit jaar niet.

,,Ik ben er verder wel pragmatisch in en de studenten gaan gewoon hun best doen. Als het wat meer moeite kost en ze hebben wat minder geleerd, dan is dat maar zo. Minstens de helft van de studenten is international. Zij zitten hier, terwijl hun familie aan de andere kant van de wereld zit; of ze zijn zelf ver weg. Op zo’n moment schools en strikt zijn, is niet zinvol’’, vindt Albers.

menu