Leuk die Friezen, al blijft Opende Gronings

,,Nee hebben ze en nee kunnen ze krijgen.’’ Het meest westelijke Groningse dorp is weliswaar erg op Friesland georiënteerd, maar Opende blijft Gronings. Voorlopig.

Jelwin Kuipers uit Opende is er stellig over. De geboren Groninger staat met zijn armen over elkaar tegen zijn auto. Zijn dochter zit achterin in een kinderzitje. Haar vader heeft haar net uit school gehaald. Het is lunchtijd. Kuipers reageert niet vijandig of gebeten, hij is slechts duidelijk: ,,Ik ben er absoluut op tegen’’, zegt hij. ,,Nee hebben ze en nee kunnen ze krijgen.’’

Friesland of Groningen?

Kuipers reageert op de vraag van Plaatselijk Belang Opende. De dorpsvereniging wil van Openders weten hoe ze tegen een grenscorrectie aankijken. Horen dorpsbewoners voortaan liever bij Friesland? Of bevalt Groningen ook wel prima?

,,Het laait wel vaker op’’, zegt Kuipers. ,,Met de herindeling voor de deur wordt het ballonnetje weer opgeblazen.’’

Juist door die herschikking van gemeenten ziet voorzitter van Plaatselijk Belang, Sikke Nieuwman, zijn kans schoon om de discussie op gang te brengen. Opende hoort nu bij de gemeente Grootegast. Die fuseert in 2019 met drie andere gemeenten – Marum, Leek en Zuidhorn – tot de gemeente Westerkwartier.

Er wordt Fries gesproken

Volgens Nieuwman – die zijn hele leven al in het Groningse dorp woont – heeft een groot deel van de inwoners veel meer met Friesland dan met Groningen. De plaatselijke voetbalclub speelt in de Friese competitie. Er wordt veel Fries gesproken. Je hoort het overal om je heen. In de Poiesz vraagt het blonde kassameisje iedereen, ook al spreekt de klant Nederlands of Gronings, of ze de kassabon willen. ,,Bontsje ek mei?’’

In de dorpskern wonen zo’n 1300 mensen, buiten het dorp wonen er nog eens 1000, volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek. Als begroeting op straat worden het Groningse ‘moi’ en het Friese ‘goeie’ ongeveer even vaak gebruikt. De meeste mensen groeten wel op dezelfde manier: één wijsvinger in de lucht.

Het dorp ligt op een steenworp afstand van Surhuisterveen en inwoners trekken veel die kant op, onder meer voor boodschappen of school.

800 meter

Vooralsnog maken vooral media zich druk over de eventuele grenscorrectie. Omrop Fryslân, RTV Noord, Leeuwarder Courant, Dagblad van het Noorden: Openders worden het hemd van het lijf gevraagd. Ate Ritsma, bedrijfsleider bij de Poiesz, is al door een aantal journalisten ondervraagd. ,,Waar hebben we het eigenlijk over?’’, zegt hij spottend. ,,800 meter. Zo ver ligt de Friese grens van onze winkel af. Ik hoor onze klanten er ook niet over.’’

Desgevraagd hebben Groningers er wel een mening over. Ze willen gewoon bij Groningen blijven. Friezen zien de plannen wel zitten of zijn neutraal.

In Opende leeft alles door elkaar heen. Er is in het dorp geen strijd gaande tussen Groningers en Friezen. Sterker nog: er zijn ook Groningers die de Friese taal omarmen en eigen maken. ,,Dat vind ik dan weer overdreven’’, zegt Kuipers. Hij heeft geen moeite met Friezen, absoluut niet, ,,maar ik vind het wel netjes als ze integreren en overschakelen naar Nederlands als er niet-Friezen bij zijn.’’

Eerst de herindeling dan verder kijken

Opende ligt in de gemeente Grootegast. Volgens gemeentewoordvoerder Joost Tanasale is het nog te voorbarig om op de plannen voor een mogelijke peiling te reageren, zolang dorpsbelangen hierover nog geen contact met de gemeente heeft opgenomen.

De provincie Groningen zegt dat een wijziging van de gemeentegrens tussen Grootegast en de Friese gemeente Achterkarspelen nog niet aan de orde is. ,,Het regelen van de nieuwe bestuurlijke hoofdstructuur in Westerkwartier heeft nu voorrang. Eventuele grenscorrecties tussen provincies komen in een later stadium aan de orde.’’ Na 2019 dus.

De provincies gaan over grenscorrecties. ,,Het is een procedure waarbij provincies – en niet de belanghebbende gemeenten – het voor het zeggen hebben. Dat is nu, gelet de fase waarin de vier gemeenten in het Westerkwartier zich bevinden, niet meer te realiseren’’, zegt woordvoerder Wim Trip van de provincie Groningen.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.