Lichaam op tilt door scheurbuik in de mond

Ontstoken tandvlees leidt tot steeds meer ziektegevallen. De behandeling wordt alleen niet vergoed door de zorgverzekering en dat moet veranderen, vinden gespecialiseerde tandartsen van het UMCG.

Woensdag 16 mei is het de Europese Gum Health Day en daarom vragen de parodontologen aandacht voor het volgens hen groeiende maatschappelijke probleem van ontstoken tandvlees. Het heet parodontitis, het komt bij meer dan één op de tien Nederlanders voor, en dat worden er de laatste jaren steeds meer.

Teken van een slechte algemene gezondheid

Ernstig ontstoken tandvlees kan een teken van een slechte algemene gezondheid zijn, en het versterkt elkaar. ,,Als je halve mond ontstoken is, heb je in feite een enorme wond in je lichaam’’, zegt professor Frank Abbas. ,,Je merkt het alleen vaak niet want het zit aan de binnenkant van je tandvlees. Als je diabeet bent en zo’n grote wond aan je been of voet zou hebben, en het zou al langere tijd niet lukken die wond te helen, dan zouden artsen al snel overwegen dat been te amputeren.’’

Het hele afweersysteem staat hoger afgesteld door zo’n ontstoken mond. ,,Je lichaam slaat eigenlijk op tilt’’, legt parodontoloog Geerten-Has Tjakkes uit. ,,Als je de parodontitis behandelt, verbeteren ook andere problemen van de patiënt. De hele conditie gaat omhoog.’’

Door de ontsteking maakt de lever bepaalde stofjes aan die de vreemde indringers in het lichaam moeten bestrijden. Die stofjes hebben ook effecten op andere plekken in het lichaam. Ziektes zoals hart- en vaataandoeningen, diabetes en reuma worden dan erger.

Diabetes

In praktijk blijkt dan ook dat patiënten die met ontstoken tandvlees bij de tandarts komen vaak van alles onder de leden hebben. ,,De mondholte is de toegangspoort van het lichaam’’, zegt Tjakkes. Zo heeft 6 procent van de parodontitis-patiënten diabetes zonder dat ze dat van te voren wisten. ,,We vragen dan ook aan patiënten, zeker mensen met overgewicht, om ook naar de huisarts te gaan. Maar of dat gebeurt weten we niet. Je zou eigenlijk zelf als tandarts ook een vingerprikje moeten kunnen nemen om op zulke ziektes te testen.’’

Maar ja. Parodontitis is een probleem van tandartsen en de tandzorg wordt in Nederland niet vergoed vanuit de basisverzekering. Mensen moeten zelf een tandverzekering afsluiten, en die dekt ook lang niet alles. Een behandeling tegen parodontitis is veel werk en dus duur. ,,Een goede behandeling kost zomaar drieduizend euro’’, weet Tjakkes. ,,Dan zeggen nogal wat mensen: ‘trek dan mijn hele gebit maar’. Een kunstgebit zit immers wél in de basisverzekering.’’

Beter poetsen en stoppen met roken

Als het in een vroeg stadium wordt ontdekt, is de behandeling veel minder ingrijpend en dus goedkoper. ,,Maar dan moet de patiënt wel meewerken en zijn eigen gedrag veranderen’’, weet Abbas. ,,Zo moeten ze beter gaan poetsen en bijvoorbeeld stoppen met roken.’’

Een mondhygiënist reinigt het gebit grondig en geeft instructies over hoe voortaan te poetsen, met tandenstokers en ragertjes te werken. Ontstekingen worden aangepakt, soms met een operatie. En dan moet de patiënt regelmatig terugkomen want het gebit moet telkens opnieuw schoongemaakt en de patient moet geholpen worden zijn gedrag te veranderen.

Bij sommige patiënten is het erfelijk en daardoor nog wat lastiger te bestrijden. ,,De een heeft agressievere bacteriën in de mond dan de ander.’’ Maar het is ook eigen gedrag. Roken en overgewicht maken het erger. Mensen die ongezond eten en weinig buiten komen hebben vaak weinig vitamines D en C in hun bloed, en dat maakt het ook erger. ,,Scheurbuik in de mond’’, zegt Abbas.

menu