Wegvluchten uit het aardbevingsgebied? Het komt voor, zeggen RUG-onderzoekers. Machteloosheid in Groningen neemt toe

In de eeuwenoude kerk van Zeerijp zitten meer dan 90 van de 101 huishoudens die hun verhaal hebben gedaan voor het boek 'Ik wacht'. Foto Corné Sparidaens

Voor het eerst zien onderzoekers dat de aardbevingsproblematiek mensen uit Groningen verjaagt. „De toename in machteloosheid valt sterk op: bewoners willen niet meer op deze voet verder.”

Dat concluderen dr. Katherine Stroebe en prof. dr. Tom Postmes van de Rijksuniversiteit Groningen in hun nieuwste rapport. Uit interviews met gedupeerden is gebleken dat de gaswinningsproblematiek en het aanhoudende gevecht met de verschillende instanties voor sommigen zo ellendig is, dat ze er afstand van nemen. Ze verhuizen of ze melden geen nieuwe schades meer. ,,Ze beschrijven het als een vlucht. Dit zien we voor het eerst in de jaren dat we deze mensen volgen.”

Hartkloppingen, hoofdpijn en somberheid

In hetzelfde rapport bespreken de onderzoekers ook de resultaten van meer dan 3.500 vragenlijsten die door Groningers zijn ingevuld. Hieruit blijkt dat bewoners die jarenlang vastzitten in schadetrajecten last krijgen van lichamelijke en psychische gezondheidsproblemen, bijvoorbeeld hartkloppingen, hoofdpijn of somberheid.

Het is niet voor het eerst dat RUG-onderzoekers aankaarten dat de gezondheid van Groningers in de knel komt door de bevingsproblematiek. Ze laten dit sinds hun onderzoek in 2016 begon regelmatig zien. Nieuw is ook niet dat de Groningers murw en moedeloos worden van het gesteggel met de instanties.

‘Meer aandacht voor complexe en langslepende schadedossiers’

„Maar dit onderzoek geeft aan dat de situatie niet beter wordt”, legt Stroebe uit. „Er is een groep die tussen wal en schip valt. Dat zijn de mensen met complexe en langslepende schadedossiers. Voor hun moet extra aandacht komen.” Daarnaast moeten de instanties stappen zetten op het gebied van communicatie omtrent de versterkingsoperatie. Bewoners klagen over gebrek aan informatie en de ‘stroperigheid’ van procedures. Als bewoners niet weten waar ze aan toe zijn omdat zij niets te horen krijgen, kan dit het gevoel van onveiligheid vergroten.

Stroebe en Postmes stellen bovendien dat de schade- en versterkingstrajecten geïntegreerd moeten worden. Het is voor gedupeerden onduidelijk waarom dat gescheiden is. „Ze hebben er ook last van”, zegt Stroebe. „Het is verwarrend: ze halen schade en versterking door elkaar, omdat het voor hen wel samenhangt. Het gaat om de kwetsbaarheid van hun huis als geheel.” Het zou volgens de onderzoekers veel schelen als procedures zo ingericht waren dat het huis als integrale eenheid werd gezien. „Geen dubbele procedures, dubbele contactpersonen en dubbel gedoe.”

Instanties en inwoners moeten samen om tafel

Uit het onderzoek met de focusgroepen dat ook in dit rapport naar voren komt vloeit een derde aanbeveling: de lijntjes tussen bestuurders en inwoners moeten kort en gelijkwaardig zijn. Daar waar bewoners als een volwaardige partner aan tafel zitten, zijn in korte tijd grote verbeteringen mogelijk. In dorpen waar bewoners zich geminacht voelen door de gemeente loopt de samenwerking met instanties en soms ook tussen bewoners spaak.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen