Mark Rutte in het hol van de leeuw

Mark Rutte (VVD) Foto: ANP

Minister-president Mark Rutte komt vandaag naar Groningen. Een beladen bezoek. Wat heeft de demissionair premier de bevingsregio te bieden?

‘Nee, nee, nee, bullshit. Dit is een premier onwaardig.’’ Mark Rutte kreeg dit voorjaar in het tv-programma Pauw & Jinek de volle laag. Groningers uitten onverbloemd hun woede over de bevingen en de schade aan vele tienduizenden woningen als gevolg van jarenlange gaswinning.

,,Groningen als koloniaal wingewest. We zijn mensen, maar we worden niet als mensen behandeld door de regering’’, zeiden ze. De minister-president legde uit dat de gaswinning al stap voor stap is verminderd. ,,Ik begrijp jullie zorgen voor duizend procent.’’ Een aantal Groningers hield vellen papier omhoog met de tekst: ‘Not my premier’.

Bezoek aan Appingedam

Rutte werd uitgenodigd. Bekijk de gasellende in Groningen maar eens met eigen ogen. Vandaag is het zo ver. De premier brengt een bezoek aan de wijk Opwierde in Appingedam. Hij praat met gedupeerden, maatschappelijke organisaties en politieke bestuurders.

Belangrijkste vraag is wat Rutte de Groningers in dit stadium van de strijd te bieden heeft. Weinig. Hij is demissionair. Harde toezeggingen over een versnelde terugdringing van de gaswinning en een allesomvattende aanpak, waarbij de staat een x-bedrag beschikbaar stelt voor het oplossen van de groeiende gasproblematiek, zijn niet te verwachten.

Er zijn gedupeerden die bij de Groningse grens willen weten waar Rutte mee komt. Neemt hij alleen zijn charme mee, dan rest maar één ding: terugsturen! Hapje, drankje, praatje, ze hieven een glas en tikten de as, past niet bij de nood in het gebied. Volgens gedupeerden moet het rijk beseffen dat Groningen door de bevingen langzaam wordt vernield. De Nationaal Coördinator Groningen, die door ‘Den Haag’ is aangesteld, loopt op eieren. Hij kreeg in het gebied het voordeel van de twijfel, maar het fundament wordt steeds zwakker.

Zorgen

Schadevergoedingen, regelingen en compensaties moeten veel te vaak voor de helsdeuren worden weggesleept. De bevingsellende zit in de haarvaten van de samenleving en plopt overal op. Mensen worden steeds bozer. De bureaucratie rond schadeherstel ondermijnt het toch al tanende gezag van de politiek. Kinderen maken zich zorgen over hun ouders die in de penarie zitten met beschadigde huizen. Pijnlijk.

Rutte terugsturen? Niet doen. Groningers zijn gastvrij. Met een warm welkom en een zeer kritische benadering kom je verder. Iemand de deur wijzen is een krachtig signaal, maar ook einde oefening. Overtuig de premier dat hoog overvliegen geen zin heeft zolang het werk aan de grond nog niet klaar is.

Lex specialis

Onder de huidige omstandigheden loopt Groningen vast. In navolging van oud-staatssecretaris Henk Bleker gaan in de regio steeds meer stemmen op voor een ‘lex specialis’. Een nieuwe wet die Groningen zelf de gelegenheid geeft zonder Haagse inmenging en gekissebis door te pakken met de schade-afhandeling en de bouwkundige versterking. Uiteraard met voldoende financiële middelen voor de komende 30 jaar. Een handige formulering van Rutte kan een opmaat zijn naar een deal aan de onderhandelingstafel bij de kabinetsformatie.

Rutte zou vandaag kunnen zeggen dat een nieuw ‘wettelijk kader’ nodig is, waarmee de regio verantwoorde maatregelen kan nemen die voortvloeien uit de gasproblematiek. Het herstel van Groningen gaat tientallen miljarden kosten. De veronderstelling dat, ondanks de aanhoudende bevingen, de rest van Nederland nog kan profiteren van opbrengsten uit gas, wordt in Groningen als misplaatst gezien.

menu