Winsum maakt kans door de ANWB als mooiste dorp van Nederland te worden uitgeroepen. Nu de krapte op de woningmarkt steeds groter wordt, breiden Stadjers hun woningjacht uit in een ring steeds wijder rond Groningen.

Steeds meer starters op woningmarkt verlaten de stad Groningen: 'Meer huis voor minder geld'

Winsum maakt kans door de ANWB als mooiste dorp van Nederland te worden uitgeroepen. Nu de krapte op de woningmarkt steeds groter wordt, breiden Stadjers hun woningjacht uit in een ring steeds wijder rond Groningen. Foto: Duncan Wijting

Stadjers breiden hun woningjacht uit in een ring steeds wijder rond Groningen. Niet alleen omdat ze meer ruimte en rust willen, ook doordat woningen in steden moeilijk te krijgen zijn. Dorpen in de krimpregio Groningen zien het als een kans.

,,Vroeger woonden hier elf mensen’’, zegt Ton Modderman (32), ,,Nu wonen we hier met z’n tweetjes.’’ ‘Hier’ is een ruim 100 jaar oude vrijstaande woning in Onderdendam. Grote ramen, muren opgetrokken in wit pleisterwerk, een ouderwetse schouw in de woonkamer en een ruime tuin.

Modderman en zijn vrouw Jael de Haan (27) vielen een jaar geleden als een blok voor het huis en het dorp en besloten de wijk Helpman in Groningen te verlaten.

En ze zijn niet de enigen. Nu de woningmarkt in steden bijna niet krapper kan, kiezen veel mensen eieren voor hun geld en vertrekken naar de omliggende dorpen: Eelde, Paterswolde, Roden, Zuidhorn, Bedum, Winsum, Ten Boer. Maar ook verder dan dat.

loading

Stadjers trekken steeds verder het gebied in

,,Dat is een ontwikkeling die eigenlijk is begonnen vlak nadat we uit de recessie kwamen’’, zegt woordvoerder Sjirk de Jong van de NVM, de belangenorganisatie voor makelaars en taxateurs. ,,De markt trok aan, raakte in de stad langzamerhand oververhit en dus trokken meer mensen naar de forenzenkernen zoals Winsum.’’ Nu ook daar de drukte toeneemt, trekken mensen steeds verder het gebied in.

,,We komen de Stadjers momenteel overal tegen’’, zegt De Jong. ,,Laatst nog een stel dat naar Appingedam is verhuisd. In eerste instantie wilden ze in de stad blijven. Maar in de buitengebieden heb je meer huis voor minder geld.’’

In Drenthe is deze trek naar de dorpen ook te zien. Vooral de zanddorpen zijn trendy, weet NVM-woordvoerder Wim Stuursma. ,,Daar stijgen de prijzen ook. De veendorpen zijn momenteel nog iets goedkoper.’’

‘Voor 2 ton vind je op dit moment geen woning in het centrum met een tuin’

Ton en Jael woonden zes jaar in een appartement in Helpman, maar wilden graag een woning met een tuin. ,,We hadden alleen een balkon en we merkten dat we in de zomer vaak naar mijn ouders of vrienden vluchtten om van de rust en ruimte te kunnen genieten.’’ Omdat Jael op dat moment nog een arts in opleiding was, konden ze zich geen duur huis veroorloven. ,,En voor 2 ton vind je op dit moment geen woning met een tuin in Groningen.’’

Ze verruimden hun zoekgebied en kwamen uit in Onderdendam. In een klushuis, dat wel. De structuur van het huis was prima, maar de inrichting was zeer gedateerd. Maar dat vindt het stel niet erg. ,,We hebben ook gekeken naar woningen in Winsum. Daar werden we flink overboden. Hier niet. Het kan ermee te maken hebben dat we in het aardbevingsgebied zijn gaan wonen.’’

Kijkend naar de geschiedenis komen dit soort trends, waarbij stedelingen ineens de rust en ruimte van het platteland opzoeken, vaker voor, weet planoloog Ward Rauws van de Rijksuniversiteit Groningen. ,,Het is een golfbeweging. Er zijn perioden waarin mensen vanuit steden naar het platteland trekken. Maar het omgekeerde komt ook voor. Of er sprake is van zo’n nieuwe golf is nog niet te zeggen. Daarvoor is de periode nog te kort.’’

Rauws denkt dat het coronavirus het wonen in zo’n dorp een imagoboost geeft. Opeens zien mensen in dat thuiswerken best kan en dat een grote tuin hebben en elkaar kennen ook heel handig is als je niet naar buiten mag. ,,Maar aan de andere kant biedt een stad meer kansen in het opbouwen van een professioneel netwerk en het vinden van bijvoorbeeld een lief.’’

‘Ik ben al een stuk over vier keer overboden’

Een huis kopen ziet Bé Trip (28) uit Groningen ook wel zitten. Hij woont inmiddels zeven jaar in een huurhuis in de stad. ,,Het probleem is alleen dat woningen wel voor 2 ton te kop staan, maar niet voor dat bedrag verkocht worden. Ik ben al een stuk of vier keer overboden. Er is altijd wel iemand met diepere zakken dan jij. Ook de goedkoopste huizen worden steeds duurder. Het is niet zo dat mensen nu geen huis kunnen kopen. De kans is gewoon heel groot dat het huis op een plek staat waar je in eerste instantie niet wilde wonen.’’

Zette hij eerst zijn zinnen op een woning in de stad, inmiddels heeft ook hij zijn zoekgebied uitgebreid. Hij heeft een woning in Borger op het oog. ,,Ik ging gewoon steeds een beetje lager kijken. Haren, Glimmen, Roden, Zuidlaren, maar daar is de woningmarkt al net zo gek. En ik wil ook niet ergens wonen waar ik niemand ken.’’ In Borger wonen vrienden en met de auto is hij zo in Assen, Emmen, Groningen en op zijn werk in Stadskanaal. ,,En het is een mooi dorp met veel voorzieningen.’’

loading

Groningse dorpen met een goede verbinding met de stad doen het beter

De aanwas van Stadjers in dorpen heeft invloed. Planoloog Rauws: ,,Zo gaan bijvoorbeeld de woningprijzen omhoog, omdat de huizen populairder worden. Starters die uit het dorp komen en daar willen blijven, worden mogelijk juist uit de dorpen gedrukt; een waterbedeffect.’’

NVM-woordvoerder De Jong merkt dat mensen die de stad besluiten te verlaten vooral een woning willen in een gebied waar de verbinding met het centrum goed is. Dus dorpen langs de spoorlijn.

Rauws herkent dat beeld: ,,Je ziet dat er een soort parelsnoer ontstaat. Dorpen rond stations groeien vaak harder. Beleid speelt hierin een belangrijke rol. In sommige gebieden proberen gemeenten bijvoorbeeld om met investeringen in openbaar vervoer een soort ‘hubs’ te maken en daarmee hoogwaardige woonmilieus te creëren.’’ Sowieso is ruimtelijk beleid van belang voor de groei van een dorp. Mag er bijvoorbeeld worden bijgebouwd in een dorp, of niet?

Duizend nieuwe woningen voor Zuidhorn

Neem Zuidhorn. Daar verrijst de nieuwe wijk Oostergast. Uiteindelijk komen hier in totaal duizend nieuwe huizen. Oud-wethouder Jan Oomkes was jaren geleden betrokken bij de planvorming voor de wijk. ,,We merkten dat er erg veel behoefte was om buiten de stad te wonen. Hier staan grotere huizen met een tuin. Met name mensen met kinderen zochten een woonomgeving waar hun kroost veilig op staat kon spelen’’, zegt Oomkes. ,,Als er meer mensen in een dorp komen wonen, dan is dat voor de voorzieningen en de winkels in het gebied ook goed nieuws.’’

Hoeveel invloed de trek naar het buitengebied heeft op dorpsgemeenschappen hangt af van verschillende factoren. Rauws: ,,Het is ingewikkelde materie. Laten mensen bijvoorbeeld hun kinderen naar school gaan in zo’n dorp? Dragen ze bij aan het sociale en culturele leven daar? Of wonen ze er alleen en pendelen ze heen en weer?’’

Stadjers moeten volgens oud-wethouder Oomkes wennen aan het leven in een dorp. ,,Je bent in een stad veel meer anoniem. In een dorp wordt wel verwacht dat mensen meedoen met activiteiten. Dat vindt niet iedereen altijd even leuk.’’

Blijft zo’n Stadjer niet altijd import? ,,Ha, ik woon al sinds de jaren 70 in Aduard en ik ben ook nog steeds import’’, zegt Oomkes lachend. ,,Maar dat is toch niet erg?’’

Dorpen zien nieuwe aanwas als een kans

En er zijn meer dorpen waar ‘import’ heel erg welkom is. Neem bijvoorbeeld Adorp, een dorp op zo’n 7 à 8 kilometer van de stad Groningen, met zo’n 650 inwoners. De dorpsvereniging van het dorp heeft zich, toen de voetbalclub vanwege een teruglopend aantal leden ter ziele ging, ingezet voor de komst van nieuwbouwwoningen. Om ervoor te zorgen dat het dorp wel zijn charme behoudt, inspireert de architect de stijl van zestien nieuwe woningen op de huizen die er al staan. Het bestemmingsplan wordt waarschijnlijk dit najaar goedgekeurd.

,,Nieuwbouw creëert nieuwe aanwas’’, zegt voorzitter Sijbrand Stratingh van Dorpsbelangen Adorp. En dat kan helpen om voorzieningen in stand te houden. De basisschool in het dorp heeft bijvoorbeeld een tijdlang op een kantelpunt gezeten: blijft hij open of moet hij sluiten. ,,Door aanwas van jonge gezinnen in het dorp is het weer een bloeiende school.’’

Stratingh ziet dat de oververhitte woningmarkt mensen naar het ommeland trekt en verwacht dat de gunstige ligging van Adorp ervoor zorgt dat mensen uit steden het dorp wel zien zitten. ,,Met name de periferie rondom de stad, dus een cirkel van 10 of 12 kilometer rond Groningen, is erg in trek.’’

Hij denkt wel dat er verschil zit tussen wonen in een dorp of in een stad. ,, De sociale betrokkenheid is bijvoorbeeld groter. Dat is het mooie. Zo las ik woensdag het nieuws over de man in Assen die maandenlang dood in zijn huis heeft gelegen. Dat gebeurt in een dorp als Adorp niet zo snel.’’

Mentaliteitsverandering

Volgens NVM-woordvoerder De Jong duurt het nog wel even voordat de trek naar de dorpen afneemt. ,,Zolang de krapte in de stad zo extreem hoog blijft, maken mensen grofweg een aantal afwegingen. Sommigen parkeren hun woonwens, anderen passen hun woonwens aan en weer anderen trekken de stad uit.’’

Kan de Stadjer wennen in het dorp? ,,Het vraagt een mentaliteitsverandering’’, zegt Ton Modderman over zijn woonplek Onderdendam. ,,Je kunt bijvoorbeeld niet lopend naar de supermarkt. Maar daarentegen hebben we nu wel contact met de buren. Zij stonden vlak voor ze op vakantie gingen opeens op de stoep. Of we de plantjes even wilden wateren. Nu wij op vakantie zijn, doen ze dat voor ons. Dat contact had ik in Helpman niet.’’

menu