Melkoverschot aan banden

Zuivelbedrijven gaan melkveehouders stimuleren hun veestapel in te krimpen via een bonus-malus-systeem op melk.

Dat is het belangrijkste onderdeel van het donderdagavond bereikte principe-akkoord tussen de zuivelketen en staatssecretaris Martijn van Dam (Economische Zaken, PvdA).

Met dit akkoord hoopt Nederland de derogatie te behouden: de uitzonderingspositie voor melkveehouders om hun grasland meer te bemesten dan de Europese norm. Een verlies van dit privilege betekent dat de melkveehouderij: of de veestapel moet inkrimpen met 480.000 koeien (naar 1,2 miljoen) of de mest van deze dieren moet afvoeren naar het buitenland. Beide scenario’s zijn zeer ingrijpend, niet alleen voor de melkveehouderij maar ook voor de aanverwante sectoren zoals zuivel, veevoerbedrijven en de banken.

Premie voor melkplas

Het bonus-malussysteem houdt in dat boeren een premie krijgen voor de melkplas die ze gemiddeld tot 2 juli 2015 leverden en een heffing op de extra geproduceerde kilo’s melk. Voor deze datum is gekozen, omdat toenmalig staatssecretaris Sharon Dijksma toen bekendmaakte dat ze de onstuimige groei van de melkveehouderij aan banden zou leggen via de invoering van fosfaatrechten op basis van de veestapel op die dag.

Het doel was de melkveehouderij weer onder het met de Europese Commissie overeengekomen fosfaatplafond te krijgen van 84,9 miljoen kilo. Vorig jaar was dat al 88 miljoen kilo en dit jaar stevent de sector af op een productie van 96 miljoen kilo fosfaat.

Fosfaatrechten

Twee andere onderdelen van het principe-akkoord zijn een forse vermindering van fosfaat in krachtvoer en een stimuleringsregeling voor stoppende boeren. Veel potentiële stoppers hadden gehoopt op de invoering van fosfaatrechten per 1 januari 2017, zodat ze deze rechten konden verzilveren voor waarschijnlijk zo’n 4500 euro per koe.

Dit door Van Dam (de opvolger van Dijksma) uitgewerkte plan werd echter afgekeurd door de Europese Commissie. Van Dam mag de fosfaatrechten pas in 2018 invoeren op voorwaarde dat de Nederlandse melkveehouderij dan weer op het fosfaatplafond zit.

De stimuleringsregeling moet er voor zorgen dat de stoppers niet wachten tot 2018, maar al eerder hun bedrijf beëindigen. Van Dam wil hier de 23 miljoen euro aan besteden die Brussel eerder uitkeerde aan ons land vanwege de crisis in de melkvee- en varkenshouderij. Ook de banken en de melkveehouderij hebben een bijdrage toegezegd.

De betrokken partijen wilden gisteravond nog niet reageren. Ze benadrukten dat sprake is van een principe-akkoord dat ze vanmorgen eerst nog willen bespreken met medebestuurders.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.