Met het vliegtuig naar Spanje? Dit is hoe dat nu gaat: met passagiers op elkaar gepakt en mondkapjes op 10 kilometer hoogte

Vliegen naar het buitenland? Kan dat alweer in coronatijd? Moet je in het vliegtuig ook een masker op? Kun jij al naar Spanje en moet je dan 14 dagen in thuisquarantaine? Het zijn de meest gestelde vragen aan mij deze week. En ja, het kan, vliegen. Ik ben net geland op El Prat, het vliegveld van Barcelona. Vliegen met masker is niet prettig en anderhalve meter op 10 kilometer hoogte is niet te doen.

Vlucht KL1669 - donderdagmorgen om 8.50 uur vertrokken vanaf Schiphol - landt met een vertraging van een kwartier in Barcelona. Hoe ging het aan boord en op de vliegvelden? Vertelt het verhaal van mijn vlucht hoe het de vliegvakantiegangers straks zal vergaan? Dat zou best eens kunnen.

Ben ik op vakantie?

Even ter introductie. Nee, ik ben niet op vakantie naar Spanje, en nee, ik had niet toevallig nog een stedentripje Barcelona staan. Het RIVM raadt vakanties naar Spanje al maanden af. Het advies luidde al die tijd: bezoek het Iberisch schiereiland alleen voor noodzakelijke reizen. Bovendien heeft het land inreisbeperkingen en geldt sinds 15 mei dat buitenlanders die Spanje binnenkomen 14 dagen in thuisquarantaine moeten. Of mijn reis naar Spanje noodzakelijk is, laat ik aan de lezer van dit artikel over. Voor ons wel.

Ons?

Ja, ons. Mijn aanstaande vrouw is Spaanse en ze woont in Huesca, de aangename hoofdstad van de gelijknamige provincie op ongeveer twee uur flink doorrijden vanaf het vliegveld. We hebben elkaar twee maanden niet gezien. Zij mag nog steeds geen provinciegrens passeren en dat sinds 15 maart, toen president Pedro Sánchez de noodtoestand uitriep en hij zijn burgers maandenlang thuis opsloot om het virus in te dammen. Zij kan dus niet naar Nederland komen.

We proberen ons huwelijk te redden

Op 13 juni is ons huwelijk gepland in het Pyreneeëndorpje Ligüerre de Cinca, inclusief feest met gasten uit Spanje én Nederland. Is? Was. Inderdaad, de bruiloft kan niet doorgaan. Wel proberen we ons voorgenomen huwelijk te redden door de trouwdatum te verplaatsen. Vandaar het bezoek aan Spanje.

Was het moeilijk om een vlucht te boeken? En heel duur?

Nee, beide niet. KLM vliegt sinds 4 mei weer op Barcelona en een aantal andere Europese steden. Deze week kondigden Transavia (vanaf juni), Ryanair (juli) en andere vliegmaatschappijen aan dat ze zoetjesaan weer naar populaire bestemmingen in Europa en ook daarbuiten gaan vliegen. Boeken was simpel via de KLM-site. En de prijs van het retourtje was lager dan ik van KLM gewend was: 118 euro retour, de laatste keer bedroeg dat nog 165 .

En een masker, zit dat bij de prijs in?

Nee. Passagiers moeten eigen gezichtsmasker meenemen, zonder gezichtsbedekking kom je niet eens aan boord. Het masker is al verplicht bij het instappen en tijdens de reis in het toestel.

Hoe was het op Schiphol?

Schiphol is Hemelvaartsdag bijna een oase van rust. Het voor mij kenmerkende gezellige mondiale geroezemoes van reizigers in de aankomst- en vertrekhallen is verstomd. Vergeleken met mijn laatste bezoek is het wel ietsje drukker. Sommige wc’s zijn weer geopend. Bij de veiligheidscontroles geen rijen en alle taxfreeshops en winkels zijn dicht. Stoelen bij de gates zijn dusdanig afgeplakt met roodwitte linten dat 1,5 meter afstand wordt afgedwongen.

En hoe ging het aan boord met die 1,5 meter?

Ik had gedacht dat ik een stoel zou hebben zonder buurman. Maar dat is niet het geval. De reiziger naast me, een Litouwer die in Spanje woont en werkt, had dat ook gedacht. We lachen wat ongemakkelijk naar elkaar met onze mondkapjes op. Om ons heen in een straal van 3 meter bevinden zich minstens twaalf andere passagiers. Maar niemand stoort zich eraan. En niemand eist een andere stoel. De sfeer is gemoedelijk, het enige chagrijn geldt de reden voor de vertraging. We moeten wachten op een gehandicapte passagier die met een andere vertraagde vlucht naar Schiphol komt. Verder wordt er gekletst met steward en stewardess, praten mensen die naast elkaar zitten met elkaar. Wellicht gaan mensen minder vaak naar het toilet. Want ondanks dat maar een wc toegankelijk is, achterin het toestel, ontstaat tijdens de vlucht niet de gangbare file wachtenden met hoge nood.

Is het toestel vol? Of...?

Ik schat dat het toestel voor 60 tot 70 procent vol zit. Normaal zet KLM op de vlucht Amsterdam-Barcelona meestal een Boeing 737-800 in, een toestel waarin 188 passagiers vervoerd kunnen worden. Nu zit ik in een Embraer 190, een beduidend kleiner vliegtuig met plek voor 100 reizigers. Hoewel ik me geen moment zorgen maak, denk ik wel dat als KLM een groter toestel had ingezet, de meeste passagiers makkelijker op 1,5 meter van elkaar hadden kunnen zitten. Op 10 kilometer hoogte blijkt 1,5 meter nu een onhaalbare afstand.

Had KLM dit vooraf verteld?

Voor mijn vlucht had ik een mail van KLM gelezen over de gewijzigde omstandigheden en regels tijdens mijn vlucht. KLM beloofde mij vooraf ‘waar mogelijk de algemene richtlijnen over sociale afstand te volgen, wat inhoudt dat we zoveel mogelijk ruimte om je heen creëren door stoelen leeg te houden’. In die mail vertelt onze staatsluchtvaartmaatschappij verder dat haar blauwe vliegtuigen dagelijks grondig worden gereinigd met goedgekeurde ontsmettingsmiddelen.

Tijdens de vlucht wordt de lucht in het vliegtuig voortdurend ververst met lucht die van buiten wordt aangezogen. KLM verklaarde ook dat de toestellen zijn uitgerust met een luchtfiltersysteem dat bestaat uit High Efficiency Particulate Air (HEPA) -filters die 99,99% van de virussen en bacteriën opvangen, waaronder coronavirussen. Ik sloeg prompt aan het rekenen, dus 0,01%...?

Terug naar de vlucht. Hoe ging het verder in het vliegtuig?

Eigenlijk is het best een normale vlucht. De stewardessen delen, anders dan KLM vooraf had bericht, wel een mini-ontbijtje uit. Maar het verplichte mondkapje, gezichtsmasker - de passagiers op mijn vlucht dragen een keur aan verschillende soorten - maakt van vliegen geen pretje. Opeens vind ik het wat te benauwd worden. Ik laat mijn masker ietsje zakken, opdat ik weer gewoon door de neus kon ademen. Prompt wijst een stewardess me terecht. Later bij het verorberen van het ontbijt en het drinken van de koffie en het glaasje water is het niet dragen van het masker uiteraard wel toegestaan.


En wat had KLM vooraf nog meer gezegd?

In de mail van KLM stond dat ze op Europese vluchten een doos met een broodje, een koekje en een kopje water op je stoel zouden klaarzetten. Dit ‘om uw veiligheid en die van ons cabinepersoneel te waarborgen’. Fysieke contact tussen passagiers en ons cabinepersoneel wil KLM mogelijk beperken. Verder heeft KLM haar vliegtuigen uitgerust met zogenaamde coronakits, voor het geval iemand tijdens de vlucht onverwacht ziektesymptomen vertoont. Deze kits bevatten persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) voor passagiers en KLM-personeel om het risico op een infectie aan boord te beperken.

Hoe ging het bij aankomst op El Prat? Hoe streng was de controle?

Controle? Ja, Spanje verplicht buitenlanders die per 15 mei het land binnenkomen dat ze zich verplicht 14 dagen opsluiten op de plek - hotel, huis of boot bijvoorbeeld - waar ze zullen verblijven. Al in het vliegtuig moeten alle passagiers een uitgebreide vragenlijst invullen. En nog voor de aankomsthal van El Prat checkt een klein legertje politieagenten, en dat is anders nooit zo, alle reizigers van vlucht KL1669. ,,Waar gaat u heen, hebt u een hotel, een eigen huis, wat is de reden van uw bezoek, wat wilt u in Spanje gaan doen en hoelang blijft u?’’ Ik vertel mijn agent dat ik om noodzakelijke privéredenen zijn land bezoek, de sleutel van een appartement van mijn aanstaande in Huesca heb en opnieuw een artikel over zijn land ga schrijven voor mijn krant. Hij moet toch even overleggen met zijn superieur. Eenmaal terug knikt hij goedkeurend en wenst me een goede reis.

Dat was het?

Nog niet helemaal. Iets verderop, in de hal waar je je koffers ophaalt, moet ik het papier dat ik het vliegtuig had ingevuld inleveren bij een provisorische balie. Daarna wordt nog mijn lichaamstemperatuur gemeten. Een vrouw richt een thermometer op mijn voorhoofd en binnen een seconde knippert een groen lampje. Bueno , zegt ze. Opluchting, want ondanks dat ik me zo gezond voelde als een vis, was ik toch ietwat zenuwachtig.

En nu? Veertien dagen in quarantaine?

Tja. Dat eist de regering van buitenlanders die nu Spanje in reizen. Twee weken in quarantaine. Vreemd genoeg heeft Salvador Illa Roca, de huidige minister van Gezondheid van Spanje, kort nadat deze maatregel van kracht werd, gezegd dat het ‘onmogelijk is om deze maatregel te controleren’. Hij noemde het een ‘individuele verantwoordelijkheid van de buitenlandse bezoeker.’ Dus...

Jan Westera is journalist bij Dagblad van het Noorden


menu