De veertig hectare grond waar zes partijen het project Groote Polder willen realiseren, ligt tussen Borgsweer, Termunterzijl, de Valgenweg en het chemiepark.

Miljoenenproject Groote Polder bij Borgsweer en Termunterzijl moet slib opvangen en toeristen trekken

De veertig hectare grond waar zes partijen het project Groote Polder willen realiseren, ligt tussen Borgsweer, Termunterzijl, de Valgenweg en het chemiepark. Foto: Jan Willem van Vliet

Wat te doen met een kustgebied dat steeds dieper wegzakt en een zeespiegel die steeds verder stijgt? Met het 17 miljoen euro kostende project Groote Polder in de gemeente Delfzijl willen zes partijen de strook grond vlakbij de Eems hierop voorbereiden.

Veertig hectare telt het gebied dat omgetoverd wordt tot ‘de Groote Polder’. Het ligt omsloten door de Eems en de Valgenweg in het Noorden, het dorp Borgsweer in het zuiden, het chemiepark in het westen en het dorp Termunterzijl in het oosten.

Het is de bedoeling om hier een stukje kust mee te laten stijgen met de zeespiegel, door een verbinding te maken met de Eems. Dat klinkt ingewikkelder dan het is. Water en slib uit de Eems stroomt via een duiker het aangemerkte gebied binnen. De slib blijft achter, zakt naar beneden en zorgt ervoor dat de bodem langzaam ophoogt. Het gaat om zo’n tien centimeter verhoging per jaar.

De reden om juist deze locatie bij Borgsweer aan te wijzen voor het project is dat het gebied heel laag ligt, weet omgevingsmanager Peter van Dijken. Dat is uit verschillende onderzoeken gebleken. De bodem daalt hier niet alleen door de gaswinning, maar ook door veenoxidatie. Daar komt bij dat de zeespiegel steeds verder stijgt waardoor het hoogteverschil steeds groter wordt. Een ideale plek om zo’n polder te creëren dus.

Paddenstoelenbosje moet wijken voor de polder

Dat gaat niet zomaar. Om de Groote Polder te realiseren moet de Valgenweg worden omgelegd en worden twee gebieden met elkaar verbonden. Het ene deel is nu stuk bos dat door de bewoners van Borgsweer en de andere omliggende dorpen liefkozend het ‘Paddenstoelenbosje’ of ‘Klein Drenthe’ wordt genoemd: een op opgespoten zandgrond ontstaan bosje waar in de herfst veel paddenstoelen groeien. Omwonenden komen hier graag, omdat het één van de weinige hondenlosloopplekken is in het gebied.

„Mede daarom hebben we vorige week verschillende gesprekken gevoerd met zo’n zestig bewoners”, zegt Van Dijken. „Wij willen dat zij meedenken met de plannen om ervoor te zorgen dat de Groote Polder een aantrekkelijk natuurgebied wordt met meer recreatiewaarde.”

loading

De slibopvang moet geen grote bak modder worden, maar juist een plek waar mensen kunnen wandelen en fietsen. Ideeën voor bijvoorbeeld uitkijktorens, vlonderpaden, bankjes en misschien zelfs waterpartijen zijn daarom van harte welkom.

Niet alle bewoners reageerden enthousiast op de plannen. Maar Van Dijken is blij met alle input. „Dat is juist de reden dat we niet met een compleet plan met de bewoners zijn gaan praten. We willen dat ze meedenken.”

17 miljoen, 6 organisaties en 40 hectare

Voor het project werkt de Provincie Groningen samen met de gemeente Delfzijl, Groninger Landschap, Rijkswaterstaat, Groningen Seaports en Waterschap Hunze en Aa’s. Alle partijen zijn ook financieel betrokken en er wordt geld gebruikt uit het Waddenfonds en de Programmatische Aanpak Grote Wateren. Er is nu 17 miljoen euro voor het project beschikbaar.

Er wordt in dit gebied meer geëxperimenteerd met verschillende vormen van slibopvang, omdat de grote hoeveelheid slib in de Eems problemen veroorzaakt. De rivier wordt daardoor minder diep en het troebele water is slecht voor het leven in de Eems. Zo is Polder Breebaart een experiment, net als de dubbele dijk bij Bierum en de proefdijk van gedroogd slib van de Johannes Kerkhovenpolder tot aan de Duitse grens.

Spuisluis verplaatsen? Dan eerst de polder

Gaat zo’n klein project van 40 hectare nu echt verschil maken, of is het een druppel op een gloeiende plaat? „Elk stukje waar we dit soort slibopvang kunnen creëren, helpt”, zegt Van Dijken. Met het plan voor de Groote Polder anticiperen de betrokken organisaties bovendien op een aantal veel grotere projecten, bijvoorbeeld het verplaatsen van de spuisluis in Delfzijl; een langgekoesterde wens van de gemeente die dit deel van de havenstad graag wil herontwikkelen.

Een spuisluis spuit zoet water de zee in. Als het Groote Polder-plan wordt uitgevoerd kan de sluis in Delfzijl daar naartoe worden verplaatst door het water om te leiden via het Oosterhornkanaal naar Oterdum. Een complex en ingewikkeld project dat jaren in beslag gaat nemen.

,,Maar wel een plan met grote voordelen”, zegt Van Dijken. „In de Groote Polder ontstaat daardoor een gebied waar zout en zoet water samenkomen, wat weer zorgt voor een goede leefomgeving voor vissen en andere dieren. De gemeente Delfzijl kan dan de Damsterhaven ontwikkelen tot een recreatieve haven. Dat is goed voor de leefbaarheid in de havenstad.” En bovendien scheelt het de gemeente Delfzijl bijvoorbeeld baggerkosten, omdat er door het verdwijnen van de spuisluis minder slib in de haven van Delfzijl blijft hangen.

Dit laatste project kost nog eens 23 miljoen en is er eentje voor de lange termijn. De komende twee jaar wordt onderzoek gedaan naar de voor- en nadelen van het verplaatsen van de spuisluis.

menu