Stichting Oude Groninger Kerken is eigenaar van de Nederlands Hervormde kerk in Zuidwolde, maar de toren is van gemeente Het Hogeland.

Kerktorens in Het Hogeland staan te koop, maar wat moet je ermee?

Stichting Oude Groninger Kerken is eigenaar van de Nederlands Hervormde kerk in Zuidwolde, maar de toren is van gemeente Het Hogeland. Foto: DVHN

Gemeente Het Hogeland wil molens, kerktorens en dorpshuizen verkopen waaronder veertien monumenten. Dat valt niet bij iedereen in goede aarde.

Omwonenden van de monumentale klokkentoren in Westerdijkshorn zijn verbaasd. Hun toren sierde vaak trots de gemeentegids van voormalige gemeente Bedum, nu staat ie opeens in de verkoop. Ook voor de torens in Eenrum, Pieterburen, Usquert, Noord- en Zuidwolde wordt een nieuwe eigenaar gezocht, net als voor een aantal molens. Het zijn allemaal rijksmonumenten.

Kerktoren Westerdijkshorn

De opvallende toren van Westerdijkshorn stamt uit 1872. Het Rijksmonument is niet alleen belangrijk voor het buurtschap maar voor de hele provincie, zegt buurman Fons van Wanroij. ,,We moeten voorkomen dat er gekke dingen mee gebeuren en dat het in handen komt van een projectontwikkelaar of een andere commerciële partij.’’

Erfgoed moet bewaard blijven

In Noordwolde zijn inwoners eveneens verbouwereerd. De kerktoren met kenmerkende siepel op de toren staat eveneens op de lijst met te verkopen vastgoed. ,,Inwoners spreken ons erop aan’’, zegt Henk Reysoo van Plaatselijk Belang. ,,Je gooit toch niet zomaar een kerktoren in de verkoop? Ons cultureel erfgoed moet niet worden verkwanseld maar bewaard blijven.'' De dorpsorganisatie stuurde een brief op poten naar de gemeente waarin ze de verkoop ‘een gruwel’ noemt en vraagt naar meer duidelijkheid.

Bezuinigingen

Gemeente Het Hogeland wil van meerdere kerktorens, molens, dorpshuizen en leegstaande basisscholen af. Op een lijst 'Verkoop gemeentelijk vastgoed' staan vijftig panden die de gemeente niet meer rekent tot 'de kern van de vastgoedportefeuille'. Ook wil ze bezuinigen op onderhoud. Het moet samen bijna 450.000 euro opbrengen.

Maar verkoop van alle panden op de lijst, is nog lang niet zeker, nuanceert gemeentelijk woordvoerder Mascha Elzinga. ,,Een projectleider gaat de komende twee jaar pand voor pand bekijken wat er mee moet gebeuren.''

(Tekst loop door onder foto)

loading

Monumentenwacht

Het lijkt desastreus de rijksmonumenten te verkopen, maar dat hoeft het niet te zijn, zeggen de Monumentenwacht en de Stichting Oude Groninger Kerken (SOGK). ,,Gemeenten hebben vaak weinig geld of weinig kennis over monumenten en dan kan het bij een andere organisatie beter af zijn’’, zegt Corrie Boer van de Monumentenwacht. De kans dat een rijksmonument wordt aangetast, noemt ze klein. ,,Als iemand er een B&B, theeschenkerij of andere voorziening in wil maken, moet hij voldoen aan de Monumentenwet en daarvoor vergunningen aanvragen. Ook moet hij het monument onderhouden.’’

Onderhoud kerken kost veel geld

De hervormde kerk in Zuidwolde is van SOGK maar de toren is van de gemeente. Wil SOGK die er niet bij hebben? ,,Nee’’, zegt Jur Bekooy van SOGK. ,,Wij hoeven het setje niet compleet te hebben. Ook voor ons zijn onderhoudskosten een punt.’’ Van kerkgemeenschappen wil SOGK wel eens een kerk overnemen, als de gemeenschap in grote financiële problemen komt. ,,Bij gemeenten is het een kwestie van prioriteit. Ze hebben wel geld, maar waar willen ze het aan besteden?’’

Als SOGK een of meer torens over zou nemen, moet een inschatting van de kosten worden gemaakt, zegt hij, en moet de gemeente een bruidsschat betalen zodat het onderhoud voor een groot aantal jaren is gegarandeerd.

Wat moet je met een kerktoren waar je niks mee mag?

,,Wat moet je met een kerktoren?’’, zegt Domien Kruiper van de Hervormde Gemeente Noordwolde-Zuidwolde. Hij noemt het ‘een utopie’ dat de torens van zijn kerken binnenkort worden verkocht. ,,Het onderhoud kost handen vol geld en je mag er niets aan doen want het moet in oude staat blijven.'' De hervormde gemeente heeft geen belang bij de torens. ,,Het onderhoud van de kerk in Noordwolde is voor onze kleine gemeente met honderd leden al een enorme opgave.’’

Molens in de verkoop

Ook de monumentale molens in Kantens, Zandeweer, Usquert en Uithuizen staan op de verkooplijst. De molenaars schrokken zich een hoedje maar de rust is weer gekeerd. Ook daar is de redenering: onderhoud is duur en wat moet iemand met een molen waar hij bijna niets aan mag doen?

Breng molens Het Hogeland onder in een stichting

Wellicht is het een idee de vier molens in een stichting onder te brengen. Net als de molens in voormalig gemeente Winsum, zegt Willem Huizinga van molen Eva in Usquert. Of kan er een stichting Molens Het Hogeland komen. ,,Als je in een stichting zit, kun je fondsen aanschrijven en geld aanvragen voor onderhoud.’’ In zo’n stichting zou je ook de kennis beter kunnen bundelen want een ambtenaar weet er soms ook niet alles van. Huizinga: ,,Wij als molenaars willen graag over een overdracht meepraten. Maar er moet zeker een bruidsschat komen voor onderhoud. We houden de ontwikkelingen in de gaten.’’

menu