NPG-miljard moet landen waar het nodig is in aardbevingsregio Groningen

Tegelijk met schadeherstel en versterkingswerk, zoals hier in Loppersum, wil het aardbevingsgebied ook economisch een sprong vooruit maken. Foto Archief ANP

De 1,15 miljard voor het Nationaal Programma Groningen moet niet worden 'verkruimeld' over de aardbevingsregio, maar dáár landen waar het 't hardst nodig is.

Dat was zaterdag de belangrijkste conclusie van de conferentie die de zes aardbevingsburgemeesters in Groningen bij elkaar riepen voor hun eigen gemeenteraden en provinciale staten. In de EnergyBarn op het Zernike Science Park debatteerde de regionale politiek over de spelregels voor de verdeling van het Rijksgeld dat het gebied nieuw perspectief moet geven.

Gezamenlijk stappen maken

Via het NPG komt de komende jaren 15 miljoen beschikbaar per gemeente. Maar het stomste wat die nu kunnen doen is het elk voor zich te spenderen binnen de eigen gemeentegrenzen. Om het aardbevingsgebied en zijn inwoners daadwerkelijk vooruit te helpen zijn gezamenlijke stappen nodig, van de verenigde gemeenten maar ook van bedrijfsleven, onderwijs en álle maatschappelijke organisaties.

,,Een miljard is veel geld, óók voor het Rijk, maar aan de andere kant is het ook zó op als je het onverstandig wegzet'', vat commissaris van de Koning René Paas het thema samen. Als NPG-voorzitter wil hij daarom zo snel mogelijk spijkers met koppen slaan over de spelregels voor de verdeling. Vóór de volgende 'radenconferentie', gepland voor 19 september, moet daarvoor een uitgewerkt plan op tafel liggen waar Rijk, gemeenteraden, staten én maatschappelijke organisaties achter kunnen staan.

'Gemeenzaamheid is niet onze sterkste kant gebleken'

Als duidelijk is hóe het NPG-miljard moet worden verdeeld, kan de aardbevingsregio vanaf volgend jaar kijken wát ermee moet gebeuren. Echte vooruitgang voor de inwoners van de aardbevingsregio kan volgens burgemeester Peter den Oudsten van Groningen alleen worden geboekt ,,in volstrekte gemeenzaamheid''. ,,En dat is niet onze sterkste kant gebleken'', erkent hij.

Toch is dat de les die de Groningers zaterdag leerden van de ervaringen in Rotterdam-Zuid, de enige regio in het land die het aardbevingsgebied voorging met zo'n nationaal programma. Daar is in acht jaar tijd échte vooruitgang geboekt, vertelden directeur Marco Pastors en voorzitter Wim Deetman. Met nog twaalf jaar te gaan, begint het verpauperde stadsdeel de achterstand op de rest van Nederland duidelijk in te lopen.

'Blijvend commitment is cruciaal'

Kern van dat succes is volgens Pastors overeenstemming vooraf over de doelen, zodat alle benodigde partijen de schouders eronder willen zetten en niet onderweg afhaken. ,,Blijvend commitment is cruciaal.'' Daarbij gaan de Rotterdammers doelgericht de achterstanden te lijf. Vooraf is in kaart gebracht hoever 'Zuid' achterop loopt bij de rest van het land en waar die het eerst moet worden ingelopen.

Zo is de Cito-score volgens Pastors fors opgeschroefd doordat de basisscholen elk kind 10 uur extra onderwijs in de week kunnen geven dankzij geld van het nationaal programma. ,,Ook de uitkeringen dalen bij ons harder dan de landelijke trend en het hardst van de vier grote steden.''

Niet als hagelslag over regio strooien

Dat lukt niet door het NPG-miljard de komende twintig jaar als hagelslag uit te strooien over dorpsplannen en lokale initiatieven, beseft burgemeester Den Oudsten. ,,Je komt er niet door het geld territoriaal binnen eigen gemeentegrenzen te laten dalen. Er is een gezamenlijk perspectief nodig: een helder beeld hoe onze inwoners er beter van kunnen worden. Voor je het weet wordt het een projectenmachine waarbij gemeenten het geld inzetten om hun begroting dicht te fietsen.''

Maar ook het bedrijfsleven moet meedoen, reageert NPG-directeur Siem Jansen op het schot voor de boeg dat noordelijk werkgeversvoorman Ton Schroor zaterdag gaf in deze krant. De voorzitter van VNO-NCW Noord werkt met een brede coalitie van bedrijven aan een eigen 'Deltaplan' voor het gebied.

NPG-miljard moet vliegwiel zijn voor veel grotere investering

Die bijdrage is volgens Jansen van harte welkom, óók financieel. Hij ziet een vergelijkbare alliantie voor zich als in de regionale zorg. Daar komt met 40 miljoen NPG-geld een investeringsgolf van bijna 600 miljoen los voor vernieuwing van zorgcentra en de zorg zelf. ,,Die 1,15 miljard is de basis: als we het goed inzetten, kan het een vliegwiel zijn om 4 tot 5 keer zoveel in het gebied te kunnen investeren.''

menu