Klaas Sloots, burgemeester van Stadskanaal.

Nieuwe burgemeester Stadskanaal Klaas Sloots: 'Waar kan ik het meest voor een ander betekenen?'

Klaas Sloots, burgemeester van Stadskanaal. Foto: Harry Tielman

Klaas Sloots is benoemd tot nieuwe burgemeester van Stadskanaal. Het eerste wat de in Gasselternijveen opgegroeide bestuurder doet? Het grote bureau uit zijn kantoor zetten.

Nee, het werk moet niet meer aan een groot, statisch bureau gebeuren. Er wordt gewerkt vanaf een tafel in het midden van het kantoor in Stadskanaal. Dat is waar Klaas Sloots (49) het spreekwoordelijke papierwerk op gooit en gesprekken over de inhoud daarvan voert.

Zo is er ruimte zat voor iedereen om aan te schuiven, want op die manier breek je de hoofdpijndossiers waar Stadskanaal mee te maken heeft, verwacht Sloots. ,,Je moet de juiste mensen en partners om je heen verzamelen.’’

Sloots zit ontspannen in één van de stoelen aan de tafel in het kantoor. Na het aftreden van Baukje Galama in februari 2018, was het de thuisbasis van twee waarnemende burgemeesters. Eerst ingevuld door Froukje de Jonge, de laatste zes maanden door Yvonne van Mastrigt.

De gemeenteraad zal geen kwaad woord over ze spreken, maar hunkert wel al tijden naar een kroonbenoemde burgemeester. Eentje die voor langere tijd het roer vasthoudt, inwoners en hun belangen écht leert kennen en langlopende problemen weet te tackelen.

Sloots is die man. Althans, dat verwacht de gemeenteraad, die hem koos uit 29 sollicitanten. Sloots was tot en met maandag tweeëneenhalf jaar wethouder namens GroenLinks in Zwolle.

Daar droeg hij tot maandag de loodzware portefeuilles financiën en sociale zaken, dossiers waar ook Stadskanaal al jaren mee worstelt. In Zwolle moest liefst 11,7 miljoen euro structureel worden bespaard in het hele sociale domein.

Politieagent worden

En wie had gedacht dat hij ooit zo’n lastige opdracht zou krijgen toen hij in zijn slaapkamer in Gasselternijveen bedacht dat hij agent wilde worden? Hij werd geboren in Groningen, verhuisde op zijn achtste uit Holwierde naar Gasselternijveen.

Op zijn 23ste vertrok hij daarvandaan. Stadskanaal had hij op zijn duimpje leren kennen: hij was er naar de middelbare school geweest, voetbalde bij SJS en zong in gospelkoor Rejoice.

Het bleef niet bij de basisopleiding tot agent. ,,Ik heb daarna de politieacademie gedaan. Vervolgens de universitaire opleiding bestuurskunde gevolgd, een speciaal programma voor politieleiders.’’

De extra opleidingen gebeurden allemaal naast het gewone werk. Hij was kort agent in Flevoland, maar zat al snel in het pak van de recherche. Hij klom op tot recherchechef in Zwolle, werd daarna basiseenheidschef in IJsselland, plaatsvervangend districtchef in Drenthe en districtschef in Twente.

Gezonde portie ambitie

Na 21 jaar politiewerk begon hij een loopbaan als gemeentesecretaris in De Marne. Daarna werkte hij zes jaar als secretaris en strategisch adviseur voor sociale partners in de bouw en infra. ,,Tijdens die periode was ik ook al landelijk bestuurslid van GroenLinks.’’

Of hij een carrièretijger is? Sloots lacht. ,,Dit is de eerste keer in mijn leven dat ik die vraag krijg. Nee, geen carrièretijger, maar natuurlijk wel een gezonde portie ambitie. Dat is wat anderen ook wel bij me terugzien.’’

Hij was verrast toen de partij hem destijds benaderde voor een positie als wethouder in de gemeente Zwolle, zegt hij: ,,Ik was daar helemaal niet mee bezig. Toen die vraag aan mij gesteld werd, moest ik daar ook echt wel even over nadenken.’’

Wat dan toch de doorslag gaf? ,,Uiteindelijk doe je dat op gevoel. Wat wil ik betekenen? En in welke rol kan ik daarin het meest betekenen voor een ander op maatschappelijk vlak?’’ Het antwoord op die vraag was uiteindelijk niet moeilijk voor Sloots.

Dat die grote hervormingstaak op hem afkwam, zag hij toen nog niet aankomen.

‘Nou, ik niet, dacht ik’

Sloots: „Een paar dagen voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2018 kwam het tekort op tafel. De vraag kwam natuurlijk: wie gaat dat oplossen? Nou, ik niet, dacht ik. Want ik doe financiën, energietransitie en circulaire economie. Die dingen die wat dichter bij mij staan.’’

GroenLinks werd echter de tweede partij in de gemeente en kwam in het college. Vanwege de verkiezingswinst en de grootte van de partij voelden de politici de noodzaak om verantwoordelijkheid te dragen voor lastige dossiers.

,,En ook hier gold: je kunt heel veel voor anderen betekenen. Dan zet je soms even wat opzij waarvan je denkt dat je het leuker vindt en maak je de afweging: wat is noodzakelijker om te doen?’’

Het viel Sloots zwaar. Hij werkte soms 70 uur in de week. Het was pittig, er moesten lastige keuzes worden gemaakt. ,,Ik heb de eerste driekwartjaar een hoop gedoe over mij heen gehad.’’

Hij werd uitgemaakt voor NSB’er, kreeg allerlei ‘soorten drek over zich heen’, blikte dagblad de Stentor zaterdag terug. Er kwamen een hoop reacties op de hervormingen. Alleen al om het feit dat de uitgaven minder werden. Dat terwijl de zorg na de hervormingen juist eerder en daardoor goedkoper geregeld ging worden.

Eelt op je ziel kweken

Het resultaat mag er volgens Sloots zijn. Het werk is grotendeels gedaan, de besparingen zijn gehaald en de kwaliteitsonderzoeken laten een stijgende lijn zien, zegt hij. Hoe hij dat deed?

,,Goede mensen om je heen, geloven in de koers en ook gewoon wel wat eelt op je ziel kweken, ruggengraat hebben en dan is het volhouden. Na anderhalf jaar had ik pas het gevoel van ‘pfff, de druk is eraf. Het is voorspelbaar geworden.’’’

Een taak die hij uitvoerde zonder de mens uit het oog te verliezen, waarbij hij tegelijk wel de financiën onder controle kreeg, zei het Zwolse raadslid Patrick Pelman (GL) namens de raad afgelopen maandag tijdens zijn afscheid.

Peter Snijders, de burgemeester van Zwolle, roemde hoe Sloots zonder politieke ervaring de klus klaarde. ,,Jij gaat uitdaging niet uit de weg, en je bent ook niet bang om de scherpe kanten op te zoeken.’’

Met de caravan op de camping

Wat gaf na zo’n inzet dan de prikkel om terug te keren naar Stadskanaal? ,,Omdat een vacature voor burgemeester in de plek waar je vandaan komt niet elke dag langskomt. We stonden met de caravan op een camping in Zuid-Frankrijk, toen zag mijn partner Ellen de vacature. Zij zei: ‘oh, moet je daar niet eens over nadenken?’’’

,,Je bent op vakantie in zo’n situatie dat je alle rust hebt om er even naar te kijken en het op je in te laten werken. Wij komen met enige regelmaat bij mijn ouders en komen dan ook wel hier, dus dan ga je nadenken. De doorslag was dat wij ons hier thuis kunnen voelen en dat we van meerwaarde kunnen zijn.''

,,En ja, dan helpt het dat je hier de mentaliteit, de omgeving kent en van hier bent. Op gevoelsniveau is dat wel zo. Dan is het inderdaad mooi dat je daar ook wat terug kan doen.’’

Vanuit Zwolle neemt hij veel mee. ,,Ik vind dat je in de rol van burgermeester de opdracht hebt om verbindingen te leggen. Ik heb een aantal dingen in Zwolle gezien die werken en die je moet gaan vertalen naar bestuurlijke slagkracht in Stadskanaal.''

,,ls je dat afpelt dan gaat het erom dat je hier echt aan de grote opgaven kan helpen om een aantal zaken met elkaar te verbinden. Op het gebied van werk, infrastructuur, het sociaal domein. Johan Hamster (wethouder CU, red.) heeft daar flink aandacht voor gevraagd. Met name in de jeugdzorg, allemaal van dit soort grote thema’s.’’

Nedersaksenlijn

Als een van de kansen voor de gemeente noemt Sloots de Nedersaksenlijn. „Daar is vorige week nog heel veel aandacht vanuit het Overijsselse geweest. Daar heb ik nu ook al contact over, ik ken de bestuurders daar.''

,,Ik ben zeer voorstander van het intensiveren van de kansen rondom de Nedersaksenlijn. De komende vijf jaar is er een landelijk groeifonds van vier miljard, de Nedersaksenlijn is daarvoor zeer de moeite waard.’’

Maar het betekent voor hem niet dat hij de regie wil voeren. ,,Als plaatsen als Emmen, Groningen, Almelo en Zwolle hier direct belang bij hebben, moet je je plek als Stadskanaal wel kennen. Je probeert links en rechts een stootje de ene of andere kant op te geven. De beïnvloedende rol. De beste resultaten worden gehaald als we samenwerken.’’

Sloots blijft voorlopig nog wel even in Zwolle wonen, zodat de jongste van zijn vier kinderen daar volgend jaar nog de basisschool kan afmaken. Maar als burgemeester wil hij voor de inwoners vooral heel zichtbaar en aanspreekbaar zijn.

,,Het is nodig dat je elkaar kunt bereiken en bellen. Ik merk het nu ik hier (in het gemeentehuis red.) een paar keer ben geweest. ‘Oh, dat wordt de nieuwe burgemeester’. Ik probeer dat wel wat naar beneden te drukken en te downsizen. Laten we een beetje normaal doen. Iedereen is hetzelfde. Ik probeer dat burgemeestersgevoel achter te laten, je hoort in die rol vaak niet het hele verhaal. Je moet heel dichtbij mensen staan.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu