De spiegeltelescoop van de nieuwe sterrenwacht in het Lauwersmeergebied.

Nieuwe sterrenwacht Lauwersmeergebied compleet: koepel beschikt over telescoop

De spiegeltelescoop van de nieuwe sterrenwacht in het Lauwersmeergebied. Foto: Duncan Wijting

De nieuwe sterrenwacht in het Lauwersmeergebied, de noordelijkste van Nederland, beschikt sinds woensdag over het belangrijkste gereedschap voor een observatorium: een telescoop.

Een massieve deken van grijsgrauwe wolken hangt boven de witte koepel die als een immense pingpongbal op het terrein van Activiteitencentrum Lauwersnest van Staatsbosbeheer ligt. De sterrenwacht is een initiatief van het Kapteyn Instituut van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Overigens is het puur toeval dat de sterrenwacht op een wel heel toepasselijk adres is gevestigd: De Rug 1.

Beter dan Netflix: met je afstandsbediening een sterrenstelsel vanuit je luie stoel bestuderen

Maar een nauwkeurige blik met de telescoop op een sterrenstelsel dat miljoenen lichtjaren van de aarde ligt, is nog niet mogelijk. ,,De software om de telescoop vanaf een afstand te bedienen, moet nog worden geïnstalleerd’’, legt projectleider Marlies van de Weijgaert uit. ,,Over enkele maanden moet alles klaar zijn.’’

Het gebruik van de sterrenwacht is vooralsnog vooral aan studenten voorbehouden. ,,Maar we gaan kijken of het mogelijk is dat ook scholieren op afstand met de telescoop in de ruimte kunnen kijken.’’ Helaas voor de enthousiaste amateurastronomen, zij kunnen vooralsnog niet de telescoop op afstand bedienen. Maar ze kunnen de telescoop in de 360 graden draaiende koepel, die plek biedt aan maximaal – aldus pre corona-berekeningen – vijf personen, wél bezichtigen. ,,En er komt bij de sterrenwacht een waarneemterras voor de opstelling van telescopen. We willen ook, zodra het weer mogelijk is, kijkavonden organiseren om naar de ruimte te kijken.’’

Het licht van de sterren zien dankzij de duisternis van het Lauwersmeergebied

De RUG koos vanwege de duisternis voor het Lauwersmeergebied, het natuurgebied is een van de weinige plekken waar het nog echt donker wordt. Van de Weijgaert: ,,Hier kun je bijvoorbeeld nog met het blote oog de Andromedanevel zien.’’ Oftewel de ‘buurman’ van ons melkwegstelsel die een slordige 2,5 miljoen lichtjaar verderop bivakkeert.

Nationaal Park Lauwersmeer werd in 2016 uitgeroepen tot Dark Sky Park. Staatsbosbeheer koestert de duisternis. ,,Het is hier ’s nachts drukker dan overdag’’, weet boswachter Hans Gartner. ,,Juist dan zijn veel dieren in de weer. Ook trekvogels, zoals lijsterachtigen, vliegen bij voorkeur ’s nachts.’’ Het Lauwersmeergebied is een van de ‘knooppunten’ van de Oost-Atlantische Trekroute. ,,Jaarlijks komen hier miljoenen vogels langs, meer dan driehonderd soorten.’’

Niet heel verwonderlijk dat er nogal eens een vogelkijker met een uit de kluiten gewassen camera door het gebied struint. Ze krijgen straks gezelschap van een andere ‘soort’: de sterrenkijker.

menu