Primera-eigenaren (vlnr) Lucas Minke, Janneke van der Harst en Lizze Stulp.

Noodlijdende Primera-winkels mogen in lockdown alleen pakjes en postzegels afhandelen. Winkeliers in Groningen verkopen vooral 'nee'

Primera-eigenaren (vlnr) Lucas Minke, Janneke van der Harst en Lizze Stulp. Foto: Marjorie Noë

Veel Primera-winkels zijn ook tijdens deze lockdown geopend. Maar nu mogen ze alleen postzegels verkopen en pakjes afhandelen. ,,Den Haag heeft geen begrip voor onze situatie.’’

,,Verkoopt u ook ansichtkaarten?’’, vraagt een oudere man aan de verkoopster van de Primera in winkelcentrum Paddepoel in Groningen. ,,Wel postzegels, maar voor een wenskaart moet u naar de supermarkt.’’ De man fronst zijn wenkbrauwen. ,,Het is niet anders’’, mompelt hij en sloft gelaten weg in de richting van de Albert Heijn.

Ja, het is niet anders. Corona is een gruwel. Je moet ermee leren leven. Maar voor de eigenaren van Primera-winkels is de maat vol. Zij hebben zich al lang gedeisd gehouden. Nee, het kan wél anders. Het móet anders.

‘Postzegels zetten geen zoden aan de dijk’

Drie eigenaren van Primera’s in het Noorden willen graag hun verhaal kwijt. Primera is met 550 vestigingen een bekende winkelformule in Nederland, die al een kleine dertig jaar bestaat. Het is geen keten, evenmin een franchise, maar een coöperatie. De eigenaren zijn zelfstandig, maar werken op sommige vlakken wel samen. Zo wordt een deel van de artikelen gezamenlijk ingekocht.

Maar sinds de lockdown ligt die inkoop stil. Het enige wat de winkels verkopen, zijn producten van PostNL, zoals postzegels. En pakketten kunnen er ook worden ingeleverd of afgehaald. Die handel loopt juist dankzij corona uitermate voorspoedig, maar financieel zet het geen zoden aan de dijk. ,,Daar verdienen we ongeveer 25 cent per afhandeling mee’’, zegt Lucas Minke van de Primera in de Nieuwe Ebbingestraat in Groningen.

‘We hebben zelfs geen mogelijkheid tot afhalen’

De rest van de artikelen is afgeplakt met een geel lint. Boeken, tijdschriften, loten, kantoorartikelen, tabak, snoepgoed en inderdaad ook de wenskaarten mag Primera sinds de lockdown niet langer verkopen. ,,Voor al die spullen moeten we mensen doorverwijzen naar de supermarkt of drogisterij’’, zegt Janneke van der Harst van de Primera in Marum. ,,We hebben zelfs geen mogelijkheid tot afhalen; daar kunnen we dus ook niks mee verdienen.’’

Lizze Stulp van de Primera in winkelcentrum Paddepoel, in Selwerd en in Bedum is zichtbaar boos. Natuurlijk, corona mag je niet onderschatten. De lockdown is nodig, maar het is onrechtvaardig dat supermarkten en drogisterijen de klandizie van hen afsnoepen. ,,Wij moeten wel open zijn voor PostNL. Dus de huur, gas en licht, verzekeringen en andere vaste lasten lopen door.’’

‘We blijven zitten met kerstspullen en valentijnsartikelen’

Tot nu toe komen de winkels ook amper in aanmerking voor compensatie. Tijdens de intelligente lockdown hebben ze niks ontvangen omdat ze de hele tijd open waren en nog redelijk veel omzet hebben behaald. Veel Primera’s komen niet in aanmerking voor loonkostensubsidie (NOW) omdat het eenmanszaken zijn. En hindernis van de TVL (Tegemoetkoming Vaste Lasten) is dat die wordt berekend per kwartaal.

,,In het vorige kwartaal waren we te kort dicht om aan de voorwaarde van 30 procent minder omzet te voldoen. Misschien dat we het dit kwartaal wel halen’’, zegt Van der Harst. Dan blijft de voorraadvergoeding over, maar deze bedraagt slechts 2,8 procent. ,,Dan hebben we het over kerstspullen, agenda’s en valentijnsartikelen waarmee we dit jaar blijven zitten.’’ Stulp: ,,Dat is een dikke kostenpost.’’

‘Shops benzinestations zijn ook open’

Er is volgens haar sprake van rechtsongelijkheid. Dat de supermarkten mogen openblijven is logisch. Mensen moeten nu eenmaal eten en drinken. Dat is ‘essentieel’. ,,Maar supermarkten verkopen ook secundaire producten, terwijl het ons is verboden.’’ Lucas Minke: ,,Net als benzinepompstations. Die shops zijn gewoon open, terwijl het zo makkelijk is om aan de pomp met je pin de benzine af te rekenen.’’

Nota bene hoort Stulp een medewerker van de supermarkt regelmatig klagen over de drukte bij de servicebalie. Ze zou willen dat ik haar ontlastte, maar het mag niet.’’ Minke: ,,Wij moeten de hele dag klanten doorverwijzen. Daarmee veroorzaken we juist beweging, die de overheid zo onwenselijk vindt.’’

‘Den Haag heeft geen begrip’

Stulp vindt dat er niet naar hen wordt geluisterd. ,,Den Haag heeft geen begrip voor onze situatie en de plaatselijke politiek verschuilt zich achter de regels van Den Haag.’’

Wat er moet gebeuren is volgens Janneke van der Harst heel simpel: ,,Wij moeten open zijn en alle producten kunnen verkopen. Daarmee ontlasten we de supermarkten. Desnoods krijgen we een afhaalfunctie voor onze artikelen.’’ Minke: ,,We willen er zijn voor de klant. Die is niet dom, maar nu is het voor hem niet te begrijpen.’’

menu