Noordelijke ondernemers: 'Eerst schud je onze zakken leeg, dan geef je centen terug'

Foto: ANP

Noordelijke ondernemers hadden veel meer verwacht van de Miljoenennota. Op tafel ligt een vaag onderzoek naar een investeringsfonds van 50 miljard euro.

De aankondiging van een groot investeringsfonds voor projecten die de economie voor langere tijd sterker maken, klonk Ton Schroor, directeur van VNO/NCW Noord en MKB Noord als muziek in de oren. Toen minister Wopke Hoekstra (CDA, Financiën) de Miljoenennota van het kabinet presenteerde, was bij de noordelijke ondernemers de teleurstelling groot.

,,Het is een investeringsfonds op zijn Haags. Woorden als: ‘het is de intentie om’ en ‘we gaan kijken hoe het werkt’, slaan bij ons niet echt aan. Daar zijn we in het Noorden te nuchter voor’’, zegt Schroor. Volgens hem is dit investeringsfonds op dit moment niet meer dan een lege huls.

,,En dat is jammer’’, stelt de directeur, die kansen ziet om met vereende krachten de energietransitie in het Noorden een oppepper te geven. ,,De minister moet niet lang gaan zitten rekenen en tekenen. Gooi het geld, dat in Den Haag bij de plinten omhoog klotst, in een nieuwe en groene noordelijke economie. Daar hoort ook duurzame infrastructuur bij. We hebben het over spoorverbindingen, bijvoorbeeld een Lelylijn. Een investering van 3,5 tot 6 miljard die zoveel gaat brengen. Het effect is niet te halen uit modelletjes en getalletjes, maar wat het doet met de ontwikkeling van de Randstad en een noordelijk landsdeel.’’

Meer en nieuw spoor noodzakelijk

De Drentse gedeputeerde Cees Bijl denkt dat meer en nieuw spoor noodzakelijk is. ,,De Randstad slibt dicht en komt aan het einde van de groei. Dat maakt een betere bereikbaarheid van het Noorden noodzakelijk.’’

Zijn collega Tjisse Stelpstra (ChristenUnie) op het Drentse provinciehuis vindt het kabinet lang niet voortvarend genoeg met de energietransitie. ,,Wij hebben grote plannen met waterstof. Het kabinet stelt hiervoor landelijk 10 miljoen euro beschikbaar. Dat krijgen we alleen in Drenthe al gemakkelijk op. Het is lang niet genoeg om de finish te halen, hooguit om bij de start weg te lopen.’’

'Krimp is niet zielig'

Ook de woningcorporaties keken vol verwachting uit naar de Miljoenennota. ,,Wij zijn blij dat het kabinet oog heeft voor de woningmarkt’’, zegt Anita Tijsma van de Groningse corporatie Acantus. ,,Wel heb ik grote zorg over het tempo waarin we in de krimpgebieden de woningvoorraad kunnen verbeteren. De voorgestelde daling van de verhuurdersheffing is voor ons een druppel op een gloeiende plaat.’’

Volgens Tijsma betalen corporaties straks meer vennootschapsbelasting en krijgt Acantus te maken met veel administratieve controle en regeldruk. ,,Daardoor vloeien weer inkomsten weg. Krimp is niet zielig. We doen er alles aan om de woonvoorraad in gebieden die vergrijzen aan te passen.’’

Tijsma doelt op eengezinswoningen die deels plaats maken voor levensloopbestendige huizen voor senioren. ,,Ik stel vast dat er te weinig aandacht is voor de randen van Nederland.’’

Sigaar uit eigen doos

Directeur Gerke Brouwer van woningcorporatie Marenland in Noord-Groningen noemt de daling van de verhuurdersheffing een sigaar uit eigen doos. ,,Nederlandse corporaties krijgen 100 miljoen terug op een bedrag van 1,8 miljard euro dat zij ieder jaar met zijn allen op tafel leggen. Een schijntje. Eerst schud je onze zaken leeg en dan geef je een paar centen terug. Die heffing is echt een schande.’’

De Drentse gedeputeerde Henk Brink (VVD) is blij met het kabinetsplan om jaarlijks 20 miljoen uit te trekken voor nieuwe digitale infrastructuur. ,,Radio-astronomie-instituut Astron bij Dwingeloo denkt hier in te kunnen delen en ik hoor dat ze daar enthousiast over zijn.’’

Zijn collega Henk Staghouwer (CU) in Groningen vindt het meer dan terecht dat er de afgelopen vijf jaar in de Troonrede steevast aandacht is geweest voor de gasproblematiek.

,,Het bevestigt de lijn die is ingezet. De koning noemt de situatie in het bevingsgebied urgent. Dat houdt een belofte in. We zullen het kabinet er bij de schadeafhandeling en in de versterkingsoperatie aan houden. Het is tijd om door te pakken met een nationaal bouwakkoord. Gemeentelijke plannen moeten versneld worden uitgevoerd.’’

'We schieten er geen snars mee op'

Tweede Kamerlid Henk Nijboer (PvdA) uit Ten Boer is ronduit negatief over de miljoenennota. ,,We schieten er geen snars mee op. Vooraf is door het kabinet veel lawaai gemaakt over het miljardenfonds, maar er komt alleen een onderzoekje. Het is in de Miljoenennota allemaal Randstad en grote steden wat de klok slaat. De regio bekijkt het maar. Ik snap niet dat partijen als het CDA en de ChristenUnie, die hun wortels in de regio hebben, dat pikken.’’

Nijboer vindt het volstrekt onacceptabel dat er in Nederland steeds meer scholen zijn waar kinderen door personeelsgebrek pas op 5-jarige- in plaats van 4-jarige leeftijd naar school kunnen. ,,Ook zijn er scholen die vier in plaats van vijf dagen open zijn. Dat gebeurt dan in een rijk land als Nederland.’’

Het stoort de PvdA dat kinderen in de Randstad meer kansen hebben op passend onderwijs. Als een kind een bepaald talent heeft is daar een juiste vorm van onderwijs voor waar het zich verder kan ontwikkelen, aldus de partij.

Verschillen op relatief korte afstand zijn te groot

In dunbevolkte krimpregio’s vallen studierichtingen weg. Volgens de PvdA is Nederland te klein voor een periferie. De verschillen op relatief korte afstand zijn te groot, meent de partij. Om andere politieke partijen ervan te overtuigen dat er meer geld moet gaan naar de publieke sector (onderwijs, zorg) dienen PvdA, GroenLinks en SP vandaag een tegenbegroting in.

Gedeputeerde Jumelet (CDA) zegt dat gemeenten worstelen met de kosten van jeugdzorg en sociale voorzieningen voor ouderen. ,,Ik had verwacht dat het kabinet hier meer concreet op zou reageren. Het spreekt over de brede welvaart, maar als gemeenten moeten bezuinigen op zwembaden en bibliotheken is dat niet het geval.’’

menu