Noordzee is eigenlijk best vitaal (+video)

Met wrakduikers, sonar en een robot-onderzeeër brengt onderzoeksschip Oceana de Noordzeebodem in kaart. Foto Udo van Dongen/Oceana

Een fors deel van de Borkumse Stenen, boven Schiermonnikoog, gaat volgend jaar dicht voor de visserij. Een team van internationale wetenschappers bracht deze week alvast de bodem van dit unieke stukje Noordzee in kaart.

Na drie dagen op zee is de Eemshaven weer even een héél andere wereld. Aan boord reikte het zicht tot aan de horizon, nu liggen de bemanning en wetenschappers onderzoekers op de Neptune aan de kade tussen windmolens, energiecentrales en kolenbergen.

Missie

Precies dat contrast onderstreept waarom Oceana, een wereldwijde organisatie ter bescherming van onze oceanen, zijn onderzoeksschip naar deze contreien heeft gestuurd. De Neptune is op een twee maanden lange missie op de Noordzee. Van Noorwegen tot Schotland brengen wetenschappers in kaart hoe en waar de onderwaterwereld heeft te lijden van ons mensen.

Donderdag bliezen bemanning en onderzoekers even uit in de Eemshaven. Dit na drie intensieve dagen, waarop ze met geavanceerde sonartechnologie en de robot-onderzeeër de zeebodem in het natuurgebied Borkumse Stenen in kaart brachten, 20 kilometer boven Schier op de grens met de Duitse wateren.

loading  

Cruciale informatie

Die missie levert cruciale informatie op voor de uitwerking van het Noordzeekustvisserij-akkoord dat het Rijk in mei sloot met de Nederlandse vissers en een reeks natuurorganisaties. Daarin is onder meer afgesproken dat 15 procent van de Borkumse Stenen dicht gaat voor ‘bodemberoerende’ takken van de visserij. Dat is nog eens 110 vierkante kilometer aan visgronden.

Dit najaar wijzen de ondertekenaars concreet zo’n visvrije zone aan, zegt directeur Floris van Hest van Stichting de Noordzee, een van de partners in het akkoord en mede-initiatiefnemer van de expeditie van deze week. Het zuidelijke deel, het dichtst bij Schier, lijkt daarvoor het meest aangewezen. ,,Daar wordt het minst gevist. Vissers mijden het omdat ze bang zijn hun netten kapot te trekken op de rotsige stenen waaraan het gebied zijn naam dankt.’’

Bovendien heeft de zuidelijkste punt van het gebied de meeste potentie om zich te herstellen van eeuwenlange menselijke verstoring, zegt expeditieleider Helena Alvarez. Om dat goed te beoordelen heeft de Neptune deze week vooral gezocht naar concentraties van pioniersoorten als het dodemansduim-koraal en vooral de schelpkokerworm. ,,Zulke bio-engineers vormen natuurlijke riffen die op hun beurt weer als kraamkamer fungeren voor jonge vis en ander zeeleven.’’

loading

Opmerkelijke biodiversiteit

Directeur Lasse Gustavsson van Oceana Europe is niet pessimistisch over de toekomst. ,,De Noordzee heeft een reputatie van een soort open riool van de Noord-Europese industrie. Maar al onze onderzoeken wijzen op een opmerkelijke biodiversiteit, met zeker achthonderd soorten. Ook de visserij profiteert van een vitale zee. Onderzoek wijst uit dat de visvoorraad in gebieden met een goede combinatie van beschermende maatregelen tot 60 procent groeit binnen tien jaar.’’

Eén Groningse onderzoeker voer deze week mee op de Neptune: marine-bioloog Karin van der Reijden doet promotieonderzoek bij de Rijksuniversiteit Groningen. Met collega’s van de Delftse universiteit en onderzoeksinstituut Nioz studeert ze vier jaar lang op de menselijke impact in de Nederlandse kustwateren en de herstelkansen voor de natuur. Ook komende week vaart ze nog mee, voor vergelijkbaar onderzoek verderop de Noorzee.

Deze week was de Groningse vooral druk met het testen van de onderwater-sleepcamera die ze ontwikkelt. ,,Het was intensief maar ook gezellig. Het is een mooie mengelmoes aan boord, met een IJslandse scheepsbemanning en het overwegend Spaanse team van Oceana. Dit is een supermooie kans om de camera te testen. We zijn net op tijd terug: op de laatste dag ging hij kapot. Maar hebben wel weer wat geleerd om hem verder te ontwikkelen.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu