'Nu is het wel heel extreem'

IJzel. Iedereen heeft het erover, maar wat is het precies en hoe ontstaat het? Tijd om met ex-weerman Jaap Nienhuis te bellen.

Ex-weerman?

,,Ik ben geen echte weerman. Ik heb er niet voor geleerd, maar ik weet er wel veel van. Ik heb lang als weerman voor RTV Noord gewerkt. De gegevens die ik niet wist kreeg ik van Piet Paulusma", zegt Nienhuis.

Wat gebeurt er nu allemaal?

“Op nieuwjaarsdag deden veel mensen nog lekker in bikini de nieuwjaarsduik, op 2 januari werd het ineens koud. In combinatie met een harde oosterwind bevroor de grond. De neerslag bevriest dan als het op de grond terecht komt en zo onstaat er ijzel", aldus Nienhuis.

We zitten in het Noorden op een scheiding van een hogedrukgebied en een lagedrukgebied. Die laag loopt scheef door de lucht. De warme lucht uit het lagedrukgebied drukt de koude lucht uit het hogedrukgebied naar beneden. “Het begint met sneeuw. Dat valt door een luchtlaag met een lagedrukgebied, waarin het niet vriest. De sneeuw ontdooit en wordt regen. De regen valt dan in een luchtlaag met een hogedrukgebied, vlak aan de grond. Daar vriest het wel, waardoor de regen verandert in ijzel", aldus Nienhuis. Volgens de ex-weerman komt ijzel vaker voor. "Maar nu is het wel heel extreem."


Sneeuw, ijzel of regen? Klik hier voor een grotere afbeelding. Bron: ANP

Waarom valt er dan geen sneeuw?

Nienhuis: “Dat komt dus door de warme luchtlaag bovenin, waardoor de sneeuw ontdooit. Het lagedrukgebied heeft meer kracht dan de hoge, waardoor de koude lucht naar beneden gedrukt wordt.” Daar komen ook de verschillen in de temperaturen in Nederland vandaan. Boven Noord-Nederland ligt een hogedrukgebied. Boven de rest van het land een lage. In maart 1978 verschilden de temperaturen in Nederland ook heel erg veel. Toen was er sprake van een ijzelfurie in het Noorden. Er vielen drie verkeersdoden en hoogspanningslijnen braken. Lees hier een krantenbericht uit 1978.

Hoelang gaat het nog door?

“Donderdag wordt het warmer en gaat de ijzel waarschijnlijk weg. Maar het is moeilijk te voorspellen. Dit extreme weer hadden we een paar dagen geleden ook niet verwacht”, zegt Nienhuis. Het weeralarm in Groningen, Drenthe en Friesland is dinsdagmiddag afgezwakt tot code oranje. Volgens WeerOnline is er woensdag nog kans op lichte ijzel.

Waarom komt dit niet vaker voor?

“Zo extreem zien we het niet vaak. Je hebt er echt de juiste weersomstandigheden voor nodig”, aldus Nienhuis. “We zitten precies op de grens van de koude en warme lucht. De warme lucht vriest nog net niet en de ondergrond is al wel bevroren. Wind is minder belangrijk, maar zorgt er wel voor dat de ijzel overal tegenaan waait. Daardoor zien veel mensen een laagje ijs op hun ramen.”

Wat moeten we nu doen?

Dat is makkelijk volgens Nienhuis: thuis blijven. “Mensen die weg willen moeten eerst maar eens hun auto open zien te krijgen. Het zal krabben worden. De grote rijbanen zijn nu wel schoon, maar vooral opritten zijn af en toe verradelijk glad.” Moet je echt weg? Dan heeft Nienhuis een tip. “Ga lopen en doe sokken om je schoenen.”

Meer weten over de ijzel? Volg ons liveblog of bekijk de fotoserie. Toch met de auto? Lees hier wat je het beste kunt doen.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.