Kippen

Openbaar Ministerie zet slepende rechtszaak antibiotica ondanks tik op de vingers en ‘beschamend optreden’ officier van justitie toch door

Kippen ANP

Het Openbaar Ministerie (OM) gaat voor de tweede keer in hoger beroep in een slepend strafproces rond handel in antibiotica. De vijf verdachten, volgens het OM leden van een criminele organisatie, weten hierdoor na bijna tien jaar nog altijd niet waar ze aan toe zijn.

Betrokken advocaten noemen de gang van zaken zaken ‘bizar’, en ‘hardvochtig’. Het OM wil ondanks herhaalde verzoeken van deze krant geen tekst en uitleg geven. Volgens een woordvoerder heeft het OM geen behoefte aan het geven van duidelijkheid. Advocaat Eric Steller kan zich daar wel iets bij voorstellen: ,,Het is ook niet uit te leggen.’’

De verdachten, vijf mannen, komen uit Middelstum, Appingedam, Winschoten en Vlagtwedde. Ook twee bedrijven uit Hardenberg en Harderwijk zitten in de verdachtenbank. Betrokkenen zijn actief in de pluimveesector en zouden tussen 2008 en 2010 hebben gehandeld in niet geregistreerde (en daarmee illegale) antibiotica. Daar is veel geld mee te verdienen.

Volksgezondheid in gevaar

Volgens het OM hebben de verdachten willens en wetens en uit financieel gewin de volksgezondheid in gevaar gebracht.

In 2011 werden de verdachten na een groot onderzoek gearresteerd en werden op twaalf plaatsen, in bedrijfsgebouwen en in woningen, invallen gedaan. Het strafproces begon in januari 2013.

Advocaten plaatsten vanaf de eerste dag grote vraagtekens bij de rechtmatigheid van het onderzoek. En niet zonder reden: in 2014 haalde de rechtbank een streep door de zaak omdat de officier van justitie probeerde de belangrijkste getuige, het hoofd van de criminele inlichtingen eenheid (onderdeel van de politie) - te beïnvloeden. Dat geldt als een doodzonde.

Beschamend optreden

De rechtbank noemde het optreden van de officier van justitie ‘beschamend’ en sprak van een ‘grove veronachtzaming van de belangen van de verdachten’. Het OM zelf noemde het optreden ‘niet professioneel'.

Het OM ging desondanks tegen dit besluit van de rechtbank in hoger beroep. In 2018 stuurde het gerechtshof in de beroepsprocedure de zaak terug naar de rechtbank in Groningen. Ter compensatie van de fouten door het OM moesten de advocaten in de gelegenheid worden gesteld getuigen (informanten) te horen, oordeelde het hof. Het OM weigert dat nu andermaal. Het zou te gevaarlijk zijn voor de informanten.

De rechtbank zag vervolgens geen andere mogelijkheid het OM voor de tweede keer niet-ontvankelijk te verklaren. En opnieuw, zo blijkt nu, legt het OM zich hier niet bij neer. Het proces is daarmee weer even ver als in 2014. Nog altijd kunnen niet alleen de advocaten, maar ook de rechters niet controleren of het politieonderzoek volgens de regels is verlopen.

Na tien jaar geklungel

Advocaat Eric Steller vraagt zich af wat er voor het OM ,,na tien jaar geklungel’’ nog te halen valt. Hij wijst erop dat de zaak al ontzettend veel tijd en energie heeft gekost en dat het OM kampt met weinig capaciteit. ‘’Na tien jaar zou het welletjes moeten zijn.’’

Dat zegt ook advocaat Micha Jonge Vos. ,,Het zou in het belang van de samenleving goed zijn als het OM zegt: ‘we hebben het niet goed gedaan en daar trekken we lessen uit’.

Advocaat Jan Boone spreekt van een blamage en stelt dat het OM met het hoger beroep een kansloze weg bewandelt. ,,Ze kunnen slecht tegen hun verlies.’’

Zo snel als mogelijk

Boone gaat de president van het gerechtshof in Leeuwarden verzoeken het hoger beroep zo snel als mogelijk te behandelen. ,,Anders zijn we straks weer twee jaar verder.’’

De verdachten hebben, zo laten hun advocaten weten, met grote teleurstelling gereageerd op het besluit van het OM. Bij een aantal verdachten is in 2011 beslag gelegd op bezittingen (woningen, bedrijfspanen en auto’s) en bankrekeningen, beperkingen die nog steeds voortduren.

Het OM kiest ervoor om zich in stilzwijgen te hullen. Hoewel de kwestie gezien het verloop van het strafproces tot nu toe zeer uitzonderlijk is, blijft een uitleg achterwege. Een woordvoerder laat weten dat uitleg zal worden gegeven bij het hoger beroep.

menu