Het verzet van tien Groningse gemeenten tegen de oneerlijke verdeling van het gemeentefonds lijkt succesvol. Minister Kajsa Ollongren is bezig bakzeil te halen.

De minister van Binnenlandse Zaken ziet in dat uitgerekend arme noordelijke gemeenten bij het hanteren van de nieuwe verdeelsleutel voor vele miljoenen het schip ingaan. Zij heeft haar ministerie de opdracht gegeven nog eens goed naar de rekenmethode te kijken.

Ollongren is op de vingers is getikt door de Raad voor het Openbaar Bestuur. Dit adviescollege van de regering veegt de vloer aan met het model en stelde meer dan veertig kritische vragen. Het ROB noemde de uitkomsten ‘contra-intuïtief’ en vroeg het rijk om een betere onderbouwing van de verdeelmethode.

Gemeenten weigeren lapmiddel

De minister schrijft de Tweede Kamer dat er voldoende aanleiding is om het verdeelvoorstel nog eens keer kritisch tegen het licht te houden. Aanvankelijk wilde ze als lapmiddel de gedupeerde gemeenten enigszins compenseren. Dat voornemen leidde alleen maar tot meer woede in de regio. De gemeenten eisten een permanente en eerlijke verdeling en willen niet ieder jaar hun hand ophouden.

Slag om de arm houden

Een woordvoerder van de Vereniging Groninger Gemeenten (VGG) reageert verheugd op de ommezwaai van de minister. Toch houden de Groningse gemeenten een slag om de arm. Eerst zien en dan geloven, is het devies. ,,Het gaat de goede kant op maar of we opgelucht kunnen ademhalen, is afwachten. De eindstreep is nog niet helemaal in zicht.’’

Omstreden rekenmethode

In juni wil de minister met een nieuw voorstel komen. Dan wordt duidelijk wat de gevolgen zijn voor de vooral Groningse en Friese gemeenten die van de regen in de drup dreigden te belanden. Een poging van het rijk om de armste gemeenten financieel meer armslag te geven mislukte. In plaats van dat ze erop vooruit gaan, werden ze het slachtoffer van een omstreden rekenmethode. De wethouders Johan Hamster (Stadskanaal) en Erik Drenth (Midden-Groningen) reageerden verbijsterd en trokken ook in de regionale en landelijk media fel van leer. De verliezers waren vooral te vinden in Groningen, Friesland en Limburg.

Grote tekorten bij zorgtaken

Vooral gemeenten met hoge zorgkosten kregen veel minder geld uit het gemeentefonds. Onderzoeker Ferry Knaack die door de gemeenten om een ‘second opinion’ was gevraagd, legde de vinger op de zere plek. Hij oordeelde dat gemeenten met veel sociaal zwakkeren de onroerendzaakbelasting verhoogden om het hoofd boven water te houden. Het rijk zag de extra ozb-inkomsten als extra inkomsten. Gemeenten hebben dat geld echter nodig om de tekorten in de ouderen- en jeugdzorg te dekken.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen