Leendert Klaassen.

Onafhankelijke Raadsman Gaswinning tikt het Rijk op de vingers: 'Behandel Groningers gelijk'

Leendert Klaassen. Foto: Duncan Wijting

Ongelijke behandeling, slechte communicatie en lange afhandelingsduur van schade en versterking; daarover gaat het gros van de meldingen die afgelopen jaar zijn binnengekomen bij de Onafhankelijke Raadsman Gaswinning.

Dat blijkt uit zijn jaarrapport. De man achter de lange titel Onafhankelijke Raadsman Gaswinning is Leendert Klaassen. Bij zijn bureau, dat in 2013 is opgericht, kunnen mensen terecht met klachten en meldingen over schade en versterking.

Ongelijke behandeling

Hij concludeert dat veel inwoners van het Groninger gasgebied zich ongelijk behandeld voelen. Dat zorgt voor sociale spanningen in buurten en dorpen en een gevoel van onrecht en machteloosheid.

„Mensen vergelijken heel erg wat er op de ene en de andere plek gebeurt. Verschillende uitkomsten zorgen voor scheve ogen. Denk bijvoorbeeld aan plekken waar hele wijken worden vervangen en versterkt, terwijl met naastgelegen huizen niets gebeurt.” Klaassen doelt daarmee bijvoorbeeld op de wijk Opwierde in Appingedam, waar bewoners onder de noemer #EnWijDan in actie kwamen toen hun huizen niet gesloopt werden, terwijl om hen heen overal nieuwe woningen uit de grond verrezen.

Een ander voorbeeld van ongelijke behandeling is volgens Klaassen het ‘Loket Opname op Verzoek’ van de NCG. Via dit loket kunnen inwoners die zich zorgen maken over de veiligheid van hun woning een inspectie aanvragen. „Huizen die op de grote versterkingslijst staan, worden echter uitgesloten”, zegt Klaassen. „Terwijl het soms nog jaren kan duren voordat er iemand langskomt om het huis te bekijken. Dat vind ik echt niet kunnen.”

Waardedaling

Ook bij de waardedaling van woningen ontstaat ongelijkheid. Tot dit jaar hebben ongeveer 5.000 huishoudens een vergoeding van de NAM gekregen voor de waardedaling van hun huis. Nu is het IMG onlangs gestart met een regeling om de waardedaling van zo’n 120.000 woningen te vergoeden.

Klaassen: „Er zijn signalen dat deze vergoeding hoger is dan die van de NAM. Maar de mensen die het aanbod van de NAM hebben geaccepteerd, hebben juridisch gezien geen recht op het verschil. Dat voelt erg onrechtvaardig.” Hij roept betrokken partijen op om te kijken of dat verschil alsnog kan worden gecompenseerd.

Te weinig snelheid en slechte communicatie

Een blijvend probleem in het dossier is volgens Klaassen de slechte communicatie. „En kennelijk is het niet op te lossen. Mensen weten niet waar ze aan toe zijn, afspraken worden niet nagekomen en dan moeten gedupeerden er zelf achteraan”, zegt Klaassen.

Andere punten van zorg zijn de stijging van het aantal openstaande schademeldingen en dat de versterking niet wil vlotten. „Pogingen om te versnellen zijn er wel, maar hebben nog niet geleid tot concrete resultaten. Verder komt een integrale aanpak van schade en versterking nauwelijks van de grond, terwijl dit wel gewenst is. Voeg die twee samen, dat is echt een voor de hand liggende maatregel.”

In het vorige jaarrapport hield Klaassen al een pleidooi voor het samenvoegen van schade en versterking. Ook andere partijen, zoals het Groninger Gasberaad, de Raad van State, het Staatstoezicht op de Mijnen en politici pleiten hiervoor. Maar minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat zien geen heil in het samenvoegen van de twee stromen.

Minder meldingen dan voorgaande jaren

Begin dit jaar verklaarde minister Wiebes in de Tweede Kamer dat hij af wil van de Onafhankelijke Raadsman Gaswinning. Gedupeerden kunnen hun klachten volgens de minister net zo goed melden bij de Nationale Ombudsman. Tweede Kamerleden waren het daar niet mee eens. Een Onafhankelijke Raadsman die het opneemt voor mensen die zich geen kostbare juridische steun kunnen veroorloven, is volgens SP, CDA, GroenLinks en PvdA belangrijk.

Wiebes heeft aangegeven dat Klaassen in elk geval de komende periode nog door kan gaan met zijn werkzaamheden. „We zijn hierover in gesprek. Ik vermoed dat ik de komende 1 á 2 jaar nog door kan gaan en dan moeten we kijken hoe de zaak erbij staat.”

In 2019 werden in totaal 124 meldingen gedaan bij de Onafhankelijke Raadsman Groningen. In 2018 kwamen er veel meer klachten binnen: in totaal 214. Maar volgens Klaassen is er stijgende lijn te zien. „In 2019 lagen veel processen stil. Nu alles weer op gang komt, loopt het aantal meldingen ook op.” In het eerste halfjaar van 2020 kwamen 68 meldingen binnen.

menu