Foto:

Onderbemande boa's en politie worstelen met handhaving coronaregels: 'Steeds meer jongeren dragen boksbeugels, priemen of messen van dertig centimeter'

Foto: Pix4Profs / Jules van Iperen

De hardere maatregelen van het Veiligheidsberaad tegen coronaovertreders zijn ‘volstrekt onuitvoerbaar’. Zowel politieteams als boa-teams zijn dusdanig onderbemand dat extra handhaving een illusie is, luidt de kritiek van vier vakbonden.

,,Van de realiteit losgezongen”, zo noemt ACP-voorzitter Gerrit van de Kamp de aangekondigde maatregelen tegen coronaovertreders. Volgens voorzitter Hubert Bruls van het Veiligheidsberaad moeten agenten en buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) ‘een stap naar voren zetten’ om overtreders van de coronamaatregelen aan te pakken. Zo moeten zij sneller afgaan op groepen personen die het samenscholingsverbod negeren.

,,Hoe dan?” vraagt Van de Kamp zich hardop af. ,,We zien de politiecapaciteit met de dag afnemen door ziekte- en quarantaineverzuim. Sommige basisteams draaien nog op 40 procent van hun sterkte en krijgen de hoogst noodzakelijke nooddiensten niet eens meer ingevuld. Als je dan beloftes doet aan de burger over meer handhaving, tast dat de geloofwaardigheid van de agent op straat aan.”

In veel gemeenten kampen ook boa’s met onderbezetting, geeft voorzitter Richard Gerrits van vakbond BOA-ACP aan. ,,Boa’s moeten steeds meer regels handhaven. Je kunt niet ook nog eens alcohol- en softdrugsgebruik in de avond controleren én op elk groepje afstappen, zoals het Veiligheidsberaad nu verlangt. Dat is volstrekt onuitvoerbaar.”

Bewapende jongeren die zich recalcitrant gedragen, een stijgend aantal zwartrijders in het openbaar vervoer dat zich verzet tegen een boete: boa’s en politieagenten hebben hun handen al vol aan de handhaving, zeggen vakbonden. Lees onder de video waarom handhavers het niet meer kunnen bijbenen.

Veiligheid

De BOA-ACP en de Nederlandse BOA Bond (NBB) maken zich bovendien zorgen om de veiligheid van opsporingsambtenaren, die meestal onbewapend zijn. ,,Steeds meer jongeren dragen boksbeugels, priemen of messen van dertig centimeter”, aldus Gerrits, die aangeeft dat boa’s vaak lang moeten wachten op ondersteuning van de politie. ,,We gaan niet ons leven in de waagschaal leggen om een boete van 95 euro uit te delen.” Beide bonden hebben bij de minister aangedrongen versneld wapenstokken in te voeren.

Hubert Bruls erkent dat het ‘piept en kraakt’ bij handhavers, maar gelooft niet dat agenten en boa’s hun werk niet kunnen doen. Volgens Bruls helpt het handhavers juist dat er nu landelijke maatregelen worden uitgerold. ,,Dat schept duidelijkheid.” Volgens de Nijmeegse burgemeester zijn de maatregelen nodig omdat de besmettingscijfers blijven stijgen. Vandaag werd met 8182 positieve coronatests een nieuw dagrecord behaald.

Kat- en muisspel

Hoofd Operatiën Willem Woelders van de politie erkent dat er druk staat op de basisteams, maar zegt geen signalen te hebben dat de nooddienst in gevaar komt. Het ziekteverzuim loopt met 5500 agenten niet de spuigaten uit, maar: ,,Daar komen honderden quarantainegevallen bovenop. Dat geeft lokaal bij basisteams problemen.” Toch zegt de politie actiever te kunnen handhaven de komende weken.

Groepen jongeren die keihard wegrennen wanneer er een boa aan komt lopen. Of zich opsplitsen in groepjes van precies vier, om zo een boete te ontlopen. ,,Het lijkt wel een kat- en muisspel”, zegt Ruud Kuin, voorzitter van BOA-bond NBB. ,,Voor hen is het een sport, maar voor boa’s niet. Voor hen is het onmogelijk achter elk groepje aan te gaan.”

Volgens de NBB en vakbond BOA-ACP wordt het werk van boa’s gevaarlijker door de nieuwe coronamaatregelen van het Veiligheidsberaad, dat wil dat handhavers gaan optreden tegen elke groep die zij op straat aantreffen. ,,Dat beleid geeft minder vrijheid voor de boa om in te schatten of dat verantwoord is”, meent Kuin. ,,Boa’s moeten zonder middelen afstappen op jongeren die al dan niet onder invloed zijn en mogelijk wapens dragen.”

Zwartrijders

Agressie tegen boa’s neemt in het coronatijdperk toe, constateert ook Richard Gerrits van BOA-ACP. ,,We zien bijvoorbeeld een toename van het aantal zwartrijders. Die hoeven niet meer langs de busbestuurder bij het instappen. Als ze vervolgens gecontroleerd en betrapt worden, leidt dat niet zelden tot agressie.”

Wanneer de nood aan de man is, kunnen boa’s normaliter een beroep doen op de politie. ,,Maar daar is de onderbezetting zo mogelijk nog groter”, zegt Gerrits. ,,We horen veel berichten van boa’s die heel lang moeten wachten op ondersteuning. Het houdt nu al niet over en dan moeten de donkere maanden nog beginnen. We horen het eerste vuurwerk alweer afgestoken worden.”

Ook bij de politie is de handhaving op straat een steeds groter probleem, zeggen de vakbonden ACP en NPB. ,,Niet alleen de veiligheid van boa’s staat onder druk, ook de veiligheid van politiemensen. We krijgen de roosters in basisteams al tijden niet rond, maar zelfs de nooddiensten niet meer. Steeds meer agenten rijden alleen in een wagen. Maar wat doe je als je hulp nodig hebt en je collega bij een andere klus staat?”

Aan diggelen geslagen

De druk op de handhaving leidt er ook toe dat overlastmeldingen en aangiftes steeds langer op de plank blijven liggen, zegt voorzitter Jan Struijs van politievakbond NPB. ,,Dat escaleert in sommige gevallen. Ik hoorde van een man die al drie keer met de politie had gebeld omdat hij een hevige ruzie met zijn buurman had. De vierde keer belde hij om te zeggen dat al zijn ramen aan diggelen waren geslagen.”

Volgens Struijs zijn er ook meldkamers waar de politie het nog maar net kan bemensen. ,,Het gaat allemaal maar net, terwijl we weten dat dit vraagt om een lange adem. We moeten nog de hele winter door.”

Hoofd Operatiën van de politie Willem Woelders pleit ervoor dat de politie, net als de zorg en het onderwijs, prioriteit krijgt bij coronatesten. Daardoor hoeven agenten minder lang in quarantaine te zitten en kunnen ze bij een negatieve test sneller de straat op. Verder probeert de politie capaciteit vrij te maken door niet strikt noodzakelijke opleidingen voor politiemensen uit te stellen.

menu