Onderzoek wijst uit: jouw poekie is vaak de hele nacht op pad

Katten kunnen in een nacht flinke gebieden afstropen. Groningse onderzoekers brengen het in beeld.

Kattenbezitters opgelet. Altijd gedacht dat Poekie de hele nacht tevreden opgerold voor de kachel ligt? Vergeet het maar. Huis- en boerderijkatten die vrij in en uit kunnen lopen, zijn vaak de hele nacht op pad.

'Ze gaan hoe dan ook op jacht'

Ze leggen daarbij kilometers af en kunnen flinke gebieden afstropen. Dat ze zich overdag rond kunnen eten aan brokjes of blikvoer doet daar niks aan af. ,,Ze gaan hoe dan ook op jacht’’, zegt RUG-onderzoeker Raymond Klaassen van het Groningen Institute for Evolutionary Life Sciences.

Klaassen is betrokken bij een breed onderzoek naar de invloed van roofdieren op het broedsucces van weidevogels in Friesland en Groningen. Er wordt opgetrokken met agrarische collectieven. Ook vos, marterachtigen, kraaien en roofvogels komen aan bod. In Friesland zijn steenmarters weggevangen en gedood. Met nestbewakingscamera’s worden in beide provincies plaatjes geschoten van nestrovers.

Twintig katten uitgerust met gps-logger

In Groningen wordt extra aandacht besteed aan de rol van de kat. Onderzoekers werken er samen met het Collectief Groningen West, een agrarische-natuurclub waarin 800 boeren en burgers elkaar hebben gevonden. In de open polders van Koningslaagte, Paddepoel en Winsumermeeden, gelegen tussen Groningen en Winsum, zijn de afgelopen weken twintig katten uitgerust met een gps-logger, een apparaatje dat heel precies vastlegt waar ze uithangen. Een deel is live te volgen.

Boer Philip Elsinga uit Winsumermeeden volgde met verbazing de gangen van zijn kater Guus, die soms dagenlang van huis was en klaarblijkelijk in de wijde omgeving, tot kilometers ver, op zoek ging naar poezen. De volgers hebben het beest omgedoopt tot ‘geile Guus’. Boer Elsinga: ,,Echt ongelooflijk. Hij gaat alle boerderijen af. En dan is-ie ook nog zo mank als wat. Misschien moet ik dekgeld gaan vragen…’’

In het onderzoek is Guus de kat met de ruimste actieradius, maar ook de meeste andere zijn niet erg honkvast, zegt Klaassen. ,,We leren veel over de homerange van katten. Sommige blijven op de boerderij, maar er zijn er ook die best ver weg trekken. Dat kan oplopen van 300 tot 900 meter.’’

Klaassen: ,,We proberen dit jaar inzicht te krijgen in het landschapsgebruik door katten. Langs welke routes verplaatsen ze zich, welke obstakels vermijden ze. We zien bijvoorbeeld dat ze met gemak over sloten springen, maar als die 3,5 tot 4 meter breed zijn durven ze niet meer.’’

'Ze zijn vooral een risico voor piepende kuikens'

Wat katten in het veld allemaal meesnaaien, wordt nu niet gemeten, of ze moeten bij een bewaakt nest met een cameraval worden betrapt. Klaassen: ,,De kat is een van de predatoren in het veld, maar waarschijnlijk niet de meest dominante. Ze zijn vooral een risico voor piepende kuikens.’’

Juist de lotgevallen van de kuikens van weidevogels zijn in het predatieonderzoek het moeilijkst vast te stellen. De jongen verlaten in bijna alle gevallen meteen het nest om voor zichzelf insecten bij elkaar te scharrelen. Klaassen: ,,Dat zouden we ook heel graag in beeld brengen. Dit jaar zijn we vooral aan het pionieren. We zullen in het najaar meer kunnen zeggen over het ruimtegebruik van katten. Maar ook van de andere spelers moeten we meer te weten komen.’’

Hoe het de kuikens in de Winsumermeeden zal vergaan, dat vragen de vogelzorgers van het Collectief Groningen West zich ook af. Middenin dit poldergebied van 600 hectare groot is een blok van 6 hectare afgezet met paaltjes en vijf banen schrikdraad op verschillende hoogtes. De onderste draad zit maar net boven de grond. Het raster moet alle predatoren die over land komen tegenhouden.

Er staat een behoorlijke dot stroom op, beloven Henk van der Noord, Anne-Jan Staal en Eddie van Marum van het collectief. In het hekwerk van 1,6 kilometer lang is 9 kilometer schrikdraad verwerkt. Vier man zijn een dag bezig geweest om het neer te zetten. Geregeld moet iemand bovendien met een bosmaaier langs het hele hek, om te voorkomen dat de spanning op de draad afneemt door contact met het lange gras.

Binnen het hek ligt een prachtig vogelgebied, waar in het hart een slootje is gepromoveerd tot plasdrasgebied, met royale, grillige slibranden. Een kreunend windmolentje maalt water naar binnen.

38 nesten vastgesteld

In het blok zijn dit seizoen tot nog toe 38 nesten vastgesteld, maar het zijn er waarschijnlijk meer. De helft is van grutto’s, maar ook tureluur en slobeend zijn vertegenwoordigd. Zes kievitsparen zijn vooralsnog klaar met broeden. Ook buiten het blok zitten nesten.

Om het preventieve effect van het hek op de predatie vast te stellen, staan binnen en buiten het raster nestcamera’s. Buiten het hek lijkt vooral de steenmarter toe te slaan. Binnenin zijn de grondpredatoren tot nu weggebleven. Katten kwamen wel tot aan de draden, maar waagden zich er niet tussendoor. Wel weerstond een brutale zwarte kraai de opvliegende luchtmacht van weidevogels, om voor de camera een nest uit te halen.

Kuikens die aan de wandel gaan, zullen zich door de schrikdraad niet laten tegenhouden, voorziet Eddie van Marum: ,,In de eifase is zo’n hek een prima middel om de vogels te beschermen. Maar als ze er uit lopen, wandelen ze zo het gebied in waar de predatoren nog wel vrij spel hebben.’’

[firstName], je hebt net een artikel gelezen! Nu je hier toch bent, vragen we graag je aandacht voor het volgende:

Je hebt op dit moment een gratis account. En dat is natuurlijk prima. Je hebt daarmee toegang tot een belangrijk deel van het nieuws dat onze 100+ journalisten elke dag brengen, maar je mist nu wel veel. Zo kan je niet onbeperkt onze verdiepende PLUS-artikelen lezen en heb je ook geen toegang tot onze digitale krant. Zonde natuurlijk! Daarom bieden we je graag een proefabonnement aan, zodat je kennis kan maken met alle interessante extra’s die je nu mist.

Onze PLUS-artikelen bieden verdieping van het nieuws. Ook de extra's van het Dagblad vallen onder PLUS, zoals bijzondere columns en commentaren. Met trots gemaakt voor de lezers die willen weten hoe het écht zit. In tekst, foto en video leggen wij uit wat het nieuws betekent voor jou en jouw omgeving.

Bekijk proefabonnementen
Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.