Boekomslag van 'Onverwacht'.

Journalist Lejo Siepe uit Groningen ontdekte op z'n 55ste dat z'n vader z'n vader niet was en ontrafelde het geheim van zijn bestaan

Boekomslag van 'Onverwacht'.

Hij hoorde op zijn 55ste dat zijn vader zijn vader niet was. Journalist Lejo Siepe uit Groningen dook in het verleden en schreef een boek over zijn familiegeheim.

Samen met zijn broer en zus ruimde Lejo Siepe (1957) na het overlijden van zijn moeder haar appartement in Groningen op. In de linnenkast vond hij het trouwboekje van zijn ouders. Het lag er een beetje verstopt.

Het was 2012. Siepe bladerde door het boekje en er vielen hem twee dingen op. In de trouwdatum was gekrast, waardoor onduidelijk was of zijn ouders in 1956 of in 1957 waren getrouwd. In Heerlen. En er was nog iets: achter zijn naam stond ‘’Gew.’’, een afkorting die niet achter de namen van zijn broer en zus stond.

Hij liet het hen zien. Zij hadden het trouwboekje ook nog nooit onder ogen gehad, evenmin wisten ze wat ‘’gew.’’ betekende. Siepe, als journalist gewend om verder te vragen, zocht uit wat het inhield.

‘Je vader is je vader niet’

Hij ontdekte via de burgerlijke stand in Heerlen dat zijn ouders trouwden ná zijn geboorte, op z’n minst ongewoon in die tijd en helemaal in katholieke kringen. Hij ontdekte ook dat „Gew.’’ de afkorting was van gewettigd. Zijn vader had hem gewettigd.

Hij ging te rade bij familieleden, bij neven en nichten. ,,Wist je dat dan niet?” vroegen ze hem. ,,We dachten dat je het verhaal wel kende.’’

In onzekerheid over zijn herkomst bezocht hij een tante in Steenwijkerwold. Zij zei zonder omhaal wat hij een leven lang niet wist. Ze zei: ,,Je vader is je vader niet.’’

Komende zaterdag verschijnt het boek Onverwacht , een journalistiek werk van Lejo Siepe. Als journalist dook hij in talloze verhalen van anderen; van dit verhaal is hij hoofdpersoon en auteur tegelijkertijd. In Onverwacht ontrafelt hij het geheim dat zijn ouders meenamen in hun graf. Nooit vertelden ze aan hem of aan hun andere kinderen het echte verhaal van 1956/1957.

Nooit twijfels, nooit signalen

Ze vertelden wél een ander verhaal. Dat Lejo in zijn paspoort Heerlen als geboorteplaats had staan, was omdat zij in die tijd van hun Oost-Groningse geboortegrond waren verkast naar Limburg om in de staatsmijnen te werken. Lang duurde dat avontuur niet, want Lejo’s grootvader in Oost-Groningen werd ziek en zijn moeder moest terugkomen om hem te kunnen verzorgen.

,,Een helder, afgebakend verhaal’’, zegt Siepe daarover.

Nooit twijfelde hij eraan, nooit ving hij signalen op in zijn lange leven waardoor hij vragen kreeg over zijn afkomst. Die vragen kreeg hij pas toen hij zijn oude tante had bezocht.

Hij begon te graven in een poging de werkelijkheid bij te benen. ,,In één keer moest ik me opnieuw leren verhouden tot mijn verleden’’, zo verwoordt hij de omslag in zijn leven. ,,Mijn vader was niet mijn biologische verwekker. Waarom wist ik dat niet? Wat had ik over het hoofd gezien?’’

Wrevel naar zijn ouders voelde hij niet, evenmin voelde hij zich beduveld. Eerder was hij onthutst en sprakeloos dat zijn verleden niet meer helemaal zijn verleden was. Hij wilde het zich eigen maken en ging op zoek.

Bevallen bij de nonnen

Hij bezocht de Vroedvrouwenschool in Heerlen, waar zijn moeder was bevallen bij de nonnen. De katholieke familie van zijn moeder koos ervoor om haar daar naartoe te sturen, ver weg van huis, van Oost-Groningen. Ze arriveerde er vier maanden voor de bevalling en vertrok er met een baby van een maand oud. En met haar echtgenoot.

,,Mijn vader had eerder verkering gehad met een zus van mijn moeder. Ik denk dat het een verstandshuwelijk is geweest en dat ze gaandeweg naar elkaar toe zijn gegroeid’’, zegt Siepe.

Hij hoorde via familieleden de naam Mans Bolk: met haar zou zijn moeder iets gehad hebben, wie weet was hij zijn vader. Siepe speurt, bezoekt de ex-vrouw van Bolk, belt aan, luistert, noteert. Wil weten. Vervlecht in Onverwacht zijn levensverhaal met een vleugje geschiedenis van Oost-Groningen en de katholieke tijdgeest van de jaren vijftig, zestig en zeventig. Schaamte speelt een grote rol.

Over het herschrijven van zijn geschiedenis zegt hij: ,,Mijn ouders waren bang dat ze me kwijt zouden raken als ze me de waarheid vertelden. Het is bedrog met de beste bedoelingen geweest. Ik neem ze niks kwalijk.’’

Als de honden konden bidden, dan regende het kluiven

Zeker had hij zijn geschiedenis eerder willen weten, omdat hij dan honderduit had kunnen vragen aan zijn zwijgzame vader en zijn vrolijke moeder. ,,Maar zo is het niet gegaan. Ik zeg altijd: Als de honden konden bidden, dan regende het kluiven.’’

Hoewel het voor Siepe als donderslag bij heldere hemel kwam dat zijn herkomst kantelde, is hij er nooit van van de leg geweest. Hij praatte er direct over, met zijn vrouw, met vrienden en kennissen. Bovendien keek hij terug op een stabiele jeugd. ,,En ik was al 55, leidde een steady leven en ik heb al zo veel verhalen gehoord.’’

Hij zegt: ,,Ik hou helemaal niet van programma’s als Spoorloos en DNA Onbekend. Ik vind dat misplaatste emotie-tv, ik weet precies hoe het gemonteerd wordt. Dit is mijn verhaal over mijn identiteit.’’

En over loyaliteit. Siepes waardering voor zijn vader én zijn moeder is door Onverwacht alleen maar toegenomen. ,,Om wie zij waren, de keuzes die ze hebben gemaakt, maar ook omdat ik blij ben dat ik niet in handen ben gevallen van Mans Bolk.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu