Openluchtmuseum Het Hoogeland in Warffum start restauratie voormalige kosterij (deels ouder dan 1830)

De voormalige kosterij op de hoek Schoolstraat/Hoofdstraat in Warffum, onderdeel van Openluchtmuseum Het Hoogeland. foto: openluchtmuseum het hoogeland

In Openluchtmuseum Het Hoogeland in Warffum wordt nog deze maand begonnen met het restaureren van de voormalige kosterij, een rijksmonument op de hoek Schoolstraat/Hoofdstraat.

Het gebouw kent delen die ouder zijn dan 1830, maar het grootste gedeelte werd omstreeks 1885 gebouwd. Het maakt deel uit van het museumcomplex in Warffum. Het was ooit de eerste aanwinst van het openluchtmuseum en heeft een rijke geschiedenis.

Les geven in geïmproviseerd lokaal

In de woning van de koster, die daarnaast ook organist, voorzanger en hoofd van de plaatselijke basisschool was, werd in een geïmproviseerd lokaal lesgegeven. Aan het begin van de twintigste eeuw werd tegen de kosterij een school gebouwd.

Die verving de beide leslokaaltjes waar sinds de jaren tachtig van de negentiende eeuw in Warffum les werd gegeven. Het nieuwe schoolgebouw werd door de gemeente betaald.

Soort van vanzelfsprekende christelijkheid

,,Het onderwijs was gekoppeld aan de hervormde kerk en was ook, vanuit een soort vanzelfsprekende christelijkheid, hervormd geïnspireerd. Openbaar onderwijs bestond pas vanaf de schoolstrijd in de tweede helft van de negentiende eeuw’’, zegt Stijn van Genuchten, directeur van Openluchtmuseum Het Hoogeland.

De voormalige kosterij wordt voor twee ton gerenoveerd. Naar verwachting is de klus eind oktober geklaard. ,,Er is veel achterstallig onderhoud’’, stelt Van Genuchten vast.

Betaald door Scholtenfonds en provincie Groningen

,,Het dak wordt vervangen en geïsoleerd, de geglazuurde Hollandse pannen worden teruggelegd, er komen nieuwe kozijnen met isolatieglas en de het metselwerk in de muren wordt gevoegd.’’ De opknapbeurt wordt betaald door het J.B. Scholtenfonds en de provincie Groningen.

Opvallend genoeg heeft de voormalige kosterij, op bijna het hoogste punt van de wierde van Warffum, geen aardbevingsschade. ,,Terwijl het pand ook nog eens op een grote waterkelder is gebouwd’’, zegt Van Genuchten.

Voorhuis blijft museale functie houden

,,Het hemelwater van de kosterij wordt via dakgoten naar een kelder geleid. In de voormalige keuken zit een put van waaruit water omhooggehaald kan worden.’’

,,Na de renovatie blijft het voorhuis een museale functie houden’’, weet Van Genuchten, ,,het zal moderner worden ingericht. Passend bij ons streven naar een meer interactieve, ook voor jongeren aantrekkelijke inrichting van het museum.’’ In het achterhuis van de voormalige kosterij wordt de nieuwe kantoorruimte van het openluchtmuseum gevestigd.

Het eerste grote Groninger woordenboek

De kosterij in Warffum is bekend als werk- en woonhuis van schoolmeester Helmer Molema, samensteller van het eerste grote Groninger woordenboek uit 1887. Onder het grote publiek is het woordenboek van K. (Knelis) ter Laan bekender, maar Ter Laan is in hoge mate schatplichtig aan het werk van de Warffumer schoolmeester. Ter Laan noemde zijn woordenboek niet voor niets Nieuw Groninger Woordenboek.

menu